Katalog suç, kanunun belirli bir hukukî sonuç için adını veya madde numarasını saydığı suçtur. CMK m. 100/3'teki katalog, tutuklama nedenine ilişkindir: Hâkim, listedeki suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa bir tutuklama nedeni var sayabilir.

Bu hüküm kararın yalnız bir basamağını oluşturur. Hâkim önce kişiyi suçlamayla ilişkilendiren delilleri belirler; ardından tutuklama ihtiyacını, tedbirin ağırlığını ve adli kontrol seçeneklerini dosyadaki olgular üzerinden açıklar.

Katalog suç, hükme göre değişen bir listedir

Ceza Muhakemesi Kanunu bütün koruma tedbirleri için ortak bir suç listesi kullanmaz. Tutuklama için CMK m. 100/3, iletişimin denetlenmesi için m. 135, gizli soruşturmacı için m. 139 ve teknik araçlarla izleme için m. 140 kendi kapsamını belirler.

Bu nedenle önce hangi işlem veya tedbirin tartışıldığına bakılır. Örneğin bir suçun iletişimin denetlenmesi listesinde bulunması, onu tutuklama kataloğuna taşımaz. Bu yazı yalnız CMK m. 100/3'teki tutuklama kataloğunu ele alır.

CMK 100/3 kapsamındaki güncel katalog suç listesi

Aşağıdaki liste, 12 Ağustos 2026 tarihinde erişilen Adalet Bakanlığı konsolide CMK metnindeki madde ve fıkra sınırlarını izler.

Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen suçlar

  1. Soykırım, insanlığa karşı suçlar ve bu suçlar için örgütlenmeTCK m. 76, 77 ve 78
  2. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticaretiTCK m. 79 ve 80
  3. Kasten öldürmeTCK m. 81, 82 ve 83
  4. Kasten yaralamanın belirli hâlleriTCK m. 86/3'ün (b), (e) ve (f) bentleri ile TCK m. 87
  5. İşkenceTCK m. 94 ve 95
  6. Cinsel saldırının birinci fıkra dışındaki hâlleriTCK m. 102; birinci fıkra kapsam dışındadır
  7. Çocukların cinsel istismarıTCK m. 103
  8. Hırsızlık ve yağmaTCK m. 141, 142, 148 ve 149
  9. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretiTCK m. 188
  10. Suç işlemek amacıyla örgüt kurmaTCK m. 220; ikinci, yedinci ve sekizinci fıkralar kapsam dışındadır
  11. Devletin güvenliğine karşı sayılan suçlarTCK m. 302, 303, 304, 307 ve 308
  12. Anayasal düzene ve işleyişine karşı sayılan suçlarTCK m. 309, 310, 311, 312, 313, 314 ve 315

Özel kanunlarda düzenlenen suçlar

  • Silah kaçakçılığı6136 sayılı Kanun m. 12
  • Bankacılık zimmetiCMK m. 100/3-c'deki atıf ve 5411 sayılı Kanun m. 160 ile 169
  • Hapis cezasını gerektiren kaçakçılık suçlarıCMK m. 100/3-d'deki atıf ve 5607 sayılı Kanun
  • Kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin sayılan suçlar2863 sayılı Kanun m. 68 ve 74
  • Kasten orman yakma6831 sayılı Kanun m. 110/4 ve 110/5
  • Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine ilişkin sayılan suçlar2911 sayılı Kanun m. 33
  • Terörle Mücadele Kanunu'nda belirtilen suçlar3713 sayılı Kanun m. 7/3

Mağdurun sıfatı nedeniyle kapsama giren yaralama suçları

  • Kadına karşı kasten yaralamaCMK m. 100/3-i
  • Sağlık personeline karşı kasten yaralamaSağlık kurum ve kuruluşunda görev yapan personele, görevi sırasında veya görevi dolayısıyla işlenen fiil
  • Kanunda sayılan eğitim çalışanlarına karşı kasten yaralamaCMK m. 100/3-k'de sayılan kişilere, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işlenen fiil

Madde ve fıkra numarası suç adından daha belirleyicidir. Örneğin TCK m. 102'nin birinci fıkrası, TCK m. 220'nin ikinci, yedinci ve sekizinci fıkraları, TCK m. 305-306 ile TCK m. 316 bu listede yer almaz.

Karardaki işlev

Katalog kaydı hâkime tutuklama nedenini var sayma imkânı verir

Hâkim, CMK m. 100/3'ü uygularken önce listedeki suçun işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüpheyi belirler. Bu eşik karşılandığında kaçma veya delile müdahale tehlikesi gibi bir tutuklama nedenini var sayabilir.

Ardından CMK m. 100 ve 101 uyarınca tutuklamanın kişi ve dosya bakımından ölçülü olup olmadığına karar verir. Kararda kuvvetli şüpheyi destekleyen deliller, tutuklama nedeni, tedbirin ölçüsü ve adli kontrolün hangi nedenle yetersiz kaldığı somut olgularla gösterilir.

Anayasa Mahkemesi Engin Demir kararında, katalog düzenlemesi bulunsa da özgürlüğe müdahaleyi gerektiren olguların açıklanmasını aramıştır. Mehmet Emin Aslan kararında ise kişinin önceki adli kontrole uyumu, yaşı ve sağlık durumu tutuklamanın ölçüsü bakımından birlikte ele alınmıştır.

Delil basamağıTutuklama kararında somut delil şartı Daha hafif tedbirAdli kontrol yükümlülükleri ve itiraz

Katalog dışındaki suçlarda genel tutuklama nedenleri uygulanır

Katalog dışında kalan bir suçta hâkim CMK m. 100/1 ve 100/2'deki genel kuralları uygular. Kişiyi suça bağlayan somut delillere dayalı kuvvetli şüphe ile kaçma, saklanma, delilleri değiştirme veya tanık üzerinde baskı girişimi gibi bir tutuklama nedeni birlikte bulunabilir.

CMK m. 100/4 ayrıca bir yasak alanı çizer: Yalnız adlî para cezasını gerektiren suçlarda tutuklama kararı verilemez. Vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar dışında, hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan suçlar da bu yasak kapsamındadır.

Listede olmayan suç katalog sayılırsa. Basit ve nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 157, 158) CMK m. 100/3'teki listede yer almaz; listede hırsızlık ve yağma vardır. Anayasa Mahkemesi Olcay Özçelik kararında, banka hesabına dolandırıcılık parası aktarılan ve ilk duruşmada tutuklanan sanığın durumunu inceledi. Mahkeme suçu katalog suç saymış, kaçma veya delil karartma tehlikesini ayrıca tartışmamıştı. Anayasa Mahkemesine göre katalogda yer almayan suçta bu tehlikeler var sayılamaz. Sanığa soruşturmada hiçbir tedbir uygulanmamıştı, ilk duruşmaya serbestken kendi iradesiyle gelmişti ve kararda kaçma hazırlığına dair somut bir tespit yoktu; yalnız beklenen cezanın ağırlığı yeterli görülmedi. Mahkeme kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi ve 100.000 TL manevi tazminata hükmetti (B. No: 2024/31038, 4.3.2026, §§ 32-36, 38). Kararda aktarılan AİHM kararlarında da terör örgütü propagandası suçunu katalog suç sayan tutuklamalar ulusal hukuka aykırı bulunmuştu (Hakim Aydın/Türkiye, 2020; Mehdi Tanrıkulu/Türkiye, 2021; aktaran §§ 20-21).

Genel kuralKaçma ve delile müdahale riskleri nasıl belirlenir?

Karar örneğinde üç ayrı dayanak bulunur

  1. 1

    İsnat edilen suçun katalogdaki tam madde ve fıkra karşılığı.

  2. 2

    Kişiyi bu suçla ilişkilendiren deliller ve bu delillerin kuvvetli şüpheyi nasıl kurduğu.

  3. 3

    Tutuklamayı gerektiren olgular ile adli kontrolün neden yeterli görülmediği.

Sık sorulanlar

Katalog suçlar hakkında sık sorulan sorular

Katalog suç nedir?

Katalog suç, kanunun belirli bir hukukî sonuç için adını veya madde numarasını saydığı suçtur. Tutuklama bakımından liste CMK m. 100/3'tedir: Hâkim, listedeki suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa bir tutuklama nedenini var sayabilir.

CMK 100/3'e göre katalog suçlar nelerdir?

Listede soykırım ve insanlığa karşı suçlar, göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti, kasten öldürme, kasten yaralamanın belirli hâlleri, işkence, cinsel saldırının birinci fıkra dışındaki hâlleri, çocukların cinsel istismarı, hırsızlık ve yağma, uyuşturucu ticareti, suç örgütü kurma ile devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı sayılan suçlar yer alır. 6136, 2911, 3713 sayılı kanunlardaki bazı suçlar ile kadına, sağlık ve eğitim çalışanlarına karşı kasten yaralama da kapsamdadır; tam liste madde ve fıkralarıyla yukarıda.

“Katalog suçlara uymadığı” ne demek?

Bu ifade, isnat edilen suçun tartışılan tedbirin kanundaki listesinde yer almadığını anlatır. Tutuklamada bu, hâkimin tutuklama nedenini var sayamayacağı ve kaçma ya da delile müdahale tehlikesini dosyadaki somut olgularla göstermesi gerektiği anlamına gelir. Telefon dinlemede ise CMK m. 135/8 listesindeki bir suç bulunmadan dinleme kararı verilemez.

Katalog suçta tutuklama zorunlu mu?

Hayır. Katalog nitelemesi yalnızca tutuklama nedeninin var sayılmasına imkân verir. Hâkim kuvvetli şüpheyi, tutuklamanın ölçülülüğünü ve adli kontrolün neden yetmediğini yine somut olgularla açıklar; koşullar uygunsa adli kontrol seçer ya da kişiyi tedbirsiz bırakır.

Tutuklama ve dinleme için katalog suç listesi aynı mı?

Hayır. Her koruma tedbiri kendi listesini kullanır: tutuklama için CMK m. 100/3, iletişimin denetlenmesi için m. 135, gizli soruşturmacı için m. 139, teknik araçlarla izleme için m. 140. Bir suçun dinleme listesinde bulunması onu tutuklama kataloğuna taşımaz.

Hangi suçlarda tutuklama kararı verilemez?

Yalnız adlî para cezasını gerektiren suçlarda tutuklama kararı verilemez. Vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenen suçlar dışında, hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan suçlar da bu yasağın kapsamındadır (CMK m. 100/4).

Avukat Ertuğrul Targal
Yazar

Av. Ertuğrul Targal

Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.

Başlıca kaynaklar

  1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle m. 100 ve 101
  2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
  3. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, m. 160 ve 169
  4. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, geçici m. 1
  5. AYM, Engin Demir [GK], B. No: 2013/2947, 17/12/2015
  6. AYM, Mehmet Emin Aslan, B. No: 2021/40906, 21/1/2025
  7. AYM, Olcay Özçelik, B. No: 2024/31038, 4/3/2026