Lisede bir dersten geçmek için iki dönem puanının ortalaması en az 50 ya da ikinci dönem puanı en az 70 olmalıdır. Tüm derslerden geçen veya en fazla bir dersten başarısız olup yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci doğrudan sınıf geçer. Doğrudan geçemeyen öğrenci, yılsonu başarı puanı en az 50 ise bulunduğu sınıfta en fazla üç dersten sorumlu geçer; alt sınıflar dahil toplam altı dersten fazla başarısızlığı olan sınıf tekrar eder. Sorumluluk sınavından en az 50 alan dersin sorumluluğu kalkar. Sınıf tekrarı lise boyunca bir kez yapılır; ikinci kez sınıf tekrarına düşen öğrenci açık öğretime veya mesleki eğitim merkezine yönlendirilir.
Bu yazı, karnesinde zayıfı olan lise öğrencisinin ve velisinin sorularını cevaplıyor: dersten geçmek için kaç puan gerekir, kaç zayıfla sınıf geçilir, sorumluluk sınavı nasıl işler, sınıf tekrarı hakkı ne zaman biter.
Dersten geçmek: 50 veya ikinci dönem 70
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğine göre öğrenci ders yılı sonunda bir dersten iki yoldan biriyle başarılı sayılır (m. 56/1-a):
- iki dönem puanının aritmetik ortalaması en az 50;
- birinci dönem puanı ne olursa olsun ikinci dönem puanı en az 70.
Örnek: birinci dönem 30, ikinci dönem 70 alan öğrencinin ortalaması 50'dir ve iki yoldan da geçer; birinci dönem 20, ikinci dönem 72 alan öğrencinin ortalaması 46 olsa da ikinci dönem 70'i geçtiği için dersten başarılı sayılır. İşletmede beceri eğitimi görenler için beceri sınavı puanı da hesaba katılır (m. 56/1-b). Sınıf geçme hükümleri her dersten iki dönem puanı bulunmasını şart koşar (m. 57/1, 58/1).
Yılsonu başarı puanı
Bir dersin yılsonu puanı haftalık ders saatiyle çarpılarak o dersin ağırlıklı puanı bulunur; tüm derslerin ağırlıklı puanları toplanıp haftalık ders saatleri toplamına bölünür (m. 54/2, 55/1). Bölme virgülden sonra dört basamak yürütülür. Yılsonu başarı puanı mezuniyet puanının da temelidir (m. 55/2).
| Ders (örnek) | Haftalık saat | Yılsonu puanı | Ağırlıklı puan |
|---|---|---|---|
| Türk dili ve edebiyatı | 5 | 62 | 310 |
| Matematik | 6 | 44 | 264 |
| Fizik | 2 | 55 | 110 |
| Tarih | 2 | 78 | 156 |
| Toplam | 15 | 840 |
Bu örnekte yılsonu başarı puanı 840 / 15 = 56'dır; öğrenci yalnız matematikten başarısızdır ve yılsonu başarı puanı 50'nin üzerinde olduğu için doğrudan sınıf geçer, matematikten sorumlu olur. Tablo bu yazı için hazırlanmıştır.
Doğrudan ve sorumlu geçme
- Doğrudan geçme: tüm derslerden başarılı olan veya en fazla bir dersten başarısız olup yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci doğrudan sınıf geçer; bu şekilde geçenler başarısız oldukları dersten sorumlu olur (m. 57).
- Sorumlu geçme: doğrudan geçemeyen öğrenci, yılsonu başarı puanı en az 50 ise bulunduğu sınıfta başarısız olduğu en fazla üç dersten sorumlu olarak sınıfını geçer (m. 58/1).
- Altı ders sınırı: alt sınıflar dahil toplam altı dersten fazla başarısız dersi olan öğrenci sınıf tekrar eder; nakil ve geçişten doğan sorumlu dersler bu sayıya katılmaz (m. 58/1).
- Geçemeyenler: yılsonu başarı puanı 50'nin altında olup en az bir dersten başarısız olan ya da bulunduğu sınıfta dört veya daha fazla dersten başarısız olan öğrenci yukarıdaki yollarla sınıf geçemez ve sınıf tekrar eder (m. 57-59).
Sorumluluk sınavı
- Zaman: birinci dönemin ilk iki haftası, ikinci dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası; tarihleri okul müdürlüğü belirler, gerekirse cumartesi ve pazar da yapılabilir (m. 58/2-a, ç).
- Komisyon: iki alan öğretmeni (yoksa biri alan öğretmeni iki öğretmen) ve bir gözcü öğretmen; otuzdan fazla öğrenci veya birden fazla salonda her salona ayrıca gözcü (m. 58/2-a, b).
- Dil dersleri: Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sorumluluk sınavları yazılı ve uygulamalı iki aşamada yapılır (m. 58/2-e).
- Geçme puanı: sorumluluk sınavından en az 50 alınınca dersin sorumluluğu kalkar (m. 58/4). Sonuca itiraz edilebilir (m. 58/5, 49).
- Son sınıf: sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısızlığı kalan son sınıf öğrencisine izleyen hafta bir sınav daha yapılır (m. 58/6).
- Okula gelemeyenler: mezun olamayan 12. sınıf öğrencileri ve devamsızlık tebligatına rağmen okula gelmeyenler, sınava girmek istediklerini sınavdan 5 iş günü önceye kadar yazıyla bildirirse sorumluluk sınavı planına alınır (m. 58/2-d).
Sınıf tekrarı ve 12. sınıf
- Bir kez: doğrudan, yılsonu başarı puanıyla veya sorumlu olarak sınıf geçemeyenler ile devamsızlık nedeniyle başarısız sayılanlar sınıf tekrar eder; sınıf tekrarı hazırlık sınıfı hariç ortaöğretim boyunca en fazla bir kez yapılır. İkinci kez sınıf tekrarına düşen öğrencinin okulla ilişiği kesilir; mesleki eğitim merkezine veya açık öğretim liselerine kaydı yapılır (m. 59/1-a).
- 12. sınıf: mezun olamayan ve sınıf tekrar hakkı olan öğrenci başarısız ders sayısına bakılmaksızın sınıf tekrar edebilir; etmek istemezse bir veya iki öğretim yılı daha sorumluluk sınavlarına girebilir (m. 59/1-b).
- Özür: özrü nedeniyle okula devam edemeyen veya iki dönem puanı alamayan öğrenci, durumunu belgelerse o yıla ait öğrenim hakkını kullanmamış sayılır; bu hak öğrenim süresince iki eğitim yılıyla sınırlıdır (m. 59/1-c, e).
- Önleme komisyonu: sınıf tekrarı riski olan öğrenciler için okulda komisyon kurulur; birinci dönem sonunda riskli öğrencileri belirler, zorunlu müdahale planı yapar ve veliye yazıyla bilgi verir (m. 59/A).
Devamsızlık sınırları ve özür belgesi süreleri için devamsızlık sınırı 2026, disiplin kuralları için okulda cep telefonu yasağı 2026 yazılarına bakınız.
Sık sorulan sorular
Lisede geçme notu kaç 2026?
Bir dersten başarılı sayılmak için iki dönem puanının aritmetik ortalaması en az 50 olmalıdır; birinci dönem puanı ne olursa olsun ikinci dönem puanı en az 70 olan öğrenci de o dersten başarılı sayılır (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 56/1-a). Bunun için dersten iki dönem puanı bulunması gerekir.
Lisede kaç zayıfla sınıf geçilir?
Tüm derslerden başarılı olan veya en fazla bir dersten başarısız olup yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci doğrudan sınıf geçer (m. 57/1). Doğrudan geçemeyen ama yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci, bulunduğu sınıfta en fazla üç dersten sorumlu olarak geçer; alt sınıflar dahil toplam altı dersten fazla başarısız dersi olan sınıf tekrar eder (m. 58/1).
Yılsonu başarı puanı nasıl hesaplanır?
Her dersin yılsonu puanı haftalık ders saatiyle çarpılarak ağırlıklı puan bulunur; ağırlıklı puanların toplamı haftalık ders saatleri toplamına bölünür (Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 54/2, 55/1). Örneğin 4 saatlik matematikten 60, 2 saatlik tarihten 80 alan öğrencinin bu iki ders için ortalaması (4×60 + 2×80) / 6 = 66,67'dir.
Sorumluluk sınavı ne zaman yapılır 2026?
Sorumluluk sınavları birinci dönemin ilk iki haftası, ikinci dönemin ilk iki haftası ve son iki haftası içinde, iki öğretmen ve bir gözcü öğretmenden oluşan komisyonca yazılı ve/veya uygulamalı olarak yapılır; tarihleri okul müdürlüğü belirler (m. 58/2-a, ç). Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil sorumluluk sınavları yazılı ve uygulamalı iki aşamada yapılır (m. 58/2-e).
Sorumluluk sınavında kaç almak gerekir?
Bir dersin sorumluluğu, o dersin sorumluluk sınavından en az 50 puan alınınca kalkar (m. 58/4). Sorumluluk sınavı sonunda tek dersten başarısızlığı kalan son sınıf öğrencisi için izleyen hafta içinde bir sınav daha yapılır (m. 58/6).
Lisede sınıf tekrarı kaç kez yapılır?
Hazırlık sınıfı hariç ortaöğretim boyunca en fazla bir kez. İkinci kez sınıf tekrarı durumuna düşen öğrencinin ders yılı sonunda okulla ilişiği kesilir ve veli ile öğrencinin talebi de dikkate alınarak mesleki eğitim merkezine veya açık öğretim liselerine kaydı yapılır (m. 59/1-a).
12. sınıfta dersten kalan öğrenci ne yapar?
Ders başarısızlığı nedeniyle mezun olamayan ve sınıf tekrar hakkı bulunan 12. sınıf öğrencisi, başarısız ders sayısına bakılmaksızın sınıf tekrar edebilir. Sınıf tekrar etmek istemezse, daha önce sınıf tekrar etmişse bir, etmemişse iki öğretim yılı daha başarısız olduğu derslerden sorumluluk sınavına girebilir; bunda da başarısız olursa açık öğretim liselerine yönlendirilir (m. 59/1-b).
Devamsızlıktan kalan öğrenci sınıf tekrarı mı yapar?
Evet. Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan öğrenci sınıf tekrar eder ve bu, lise boyunca hakkı olan bir sınıf tekrarından sayılır (m. 59/1-a). Lisede özürsüz devamsızlığı 10 günü veya toplam devamsızlığı 30 günü aşan öğrenci ders puanlarına bakılmaksızın başarısız sayılır (m. 36/5-a).
Başlıca hukukî kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m. 36, 49, 54-59/A

