Otomobil, kamyonet ve minibüste en az 1 kilogramlık kuru tozlu yangın söndürme cihazı, iki reflektör, kriko, bijon anahtarı, dış ışıklar için yedek ampul, pense, tornavida, el feneri, karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri ve çekme halatı bulundurulur. Otomobil ve hafif ticari araçlarda stepne zorunludur; yerine değiştirme ekipmanıyla geçici kullanım lastiği veya kendini onaran, patlamaz lastik gibi bir sistem de kabul edilir. Çocuklar ağırlığına uygun çocuk bağlama sistemiyle taşınır. 12 Şubat 2026'da değişen Karayolları Trafik Kanununa göre bu gereçlerden biri eksik olan sürücüye 1.000 TL idari para cezası verilir; bu eksiklik için araç trafikten men edilmez.
Araçlarda nitelik ve nicelikleri yönetmelikte belirtilen gereçlerin bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunludur (Karayolları Trafik Kanunu m. 31/1-a). Gereçlerin listesi Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Araçlarda Bulundurulması Gereken Teçhizat ile Bunların Niteliklerini Gösteren" 1 sayılı cetvelindedir. Bu yazı otomobil sahibinin ve ticari araç sürücüsünün sorularını cevaplıyor.
Otomobilde zorunlu gereçler
| Gereç | Şart (1 sayılı cetvel) |
|---|---|
| Yangın söndürme cihazı | Otomobil, minibüs ve kamyonette toplam en az 1 kg kuru toz, en az bir adet; A, B, C sınıfı yangınlara etkili, TS 862 EN3 veya CE onaylı; görülebilen, kolay erişilen yerde, en az biri sürücünün yanında |
| Reflektör | ECE R 27'ye uygun iki adet yansıtıcı (motosiklet ve motorlu bisiklet hariç bütün motorlu araçlarda) |
| Yedek malzeme ve takımlar | Kriko, bijon anahtarı, dış ışık donanımı için birer yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri, çekme halatı |
| Stepne | Kullanıma hazır stepne veya ekipmanıyla geçici kullanım lastiği ya da alternatif sistem (aşağıda) |
| Emniyet kemeri | ECE R 16 veya ilgili Avrupa direktifine uygun |
| Çocuk bağlama sistemi | Ağırlık gruplarına uygun: Grup 0 10 kg'a, Grup 0+ 13 kg'a kadar; Grup I 9-18 kg; Grup II 15-25 kg; Grup III 22-36 kg |
Yürürlükteki cetvel özel otomobil için ilk yardım çantası saymaz. Yetki belgesiyle yolcu taşıyan araçlarda her 10 koltuk için en az bir boyun korsesi, otobüs, kamyon ve çekicilerde ise 150x25 cm ebadında, ECE 70'e uygun bir engel işareti bulunur.
Stepne
- Otomobil (M1) ve hafif ticari (N1): kullanıma hazır bir stepne veya değiştirmek için gerekli ekipmanıyla birlikte geçici kullanım lastiği (dar "stepne") ya da aracın hareketinin devamını sağlayacak alternatif bir sistem bulundurulur. Cetvel örnek olarak kendini onaran, kendiliğinden şişen, kendini destekleyen veya patlamaz lastikleri sayar.
- Diğer araçlar: otomobil, hafif ticari, motosiklet (L kategorisi), tarım traktörü ve Sınıf 1 otobüsler dışındaki araçlarda en az bir yedek tekerlek bulunur ve yük ile yolcu taşımaya engel olmayacak şekilde taşınır.
Cetvelin stepne satırının taşıt sütununda "şehirlerarasında yolcu taşıyan (motosiklet ve lastik tekerlekli traktör hariç) bütün motorlu araçlar" ifadesi yer alır; satırın kuralı ise yukarıdaki gibi araç kategorilerine göre yazılmıştır. Stepnesi çıkarılıp yerine yalnız lastik tamir kiti konan araçta, kit cetvelde açıkça sayılmadığı için tartışma çıkabilir; cetvel "aracın hareketinin devamlılığını sağlayacak alternatif bir sistem" ifadesini kullanır ve örnek olarak lastik türlerini verir.
Ticari araç, otobüs, kamyon ve motosiklet
- Yangın söndürme cihazı: otobüs ve mafsallı otobüslerde toplam en az 6 kg; azami yüklü ağırlığı 12.000 kg'dan fazla kamyon ve çekicilerde en az 6 kg, daha hafif kamyonlarda en az 4 kg kuru toz. Tehlikeli madde taşıyan araçlarda tehlikeli maddeler mevzuatı uygulanır.
- Takoz: otobüs ve azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla motorlu araçlarda bir adet; üç veya daha fazla dingilli araçlarda ve yarı römorklarda iki adet tekerlek takozu.
- Takograf, hız sınırlayıcı, taksimetre: 3.500 kg'dan ağır yük araçlarında ve 17'den fazla koltuklu yolcu araçlarında takograf, taksilerde taksimetre zorunludur; bu cihazların eksikliği ağır cezalar ve trafikten men gerektirir (KTK m. 31/1-b, c, d).
- Motosiklet, bisiklet ve elektrikli skuter: sürücü ve yolcu gece reflektif yelek giyer; motosiklet ve motorlu bisiklette ECE R 22'ye uygun kask zorunludur. Elektrikli skuterin kuralları için elektrikli scooter kuralları 2026 yazısına bakınız.
Ceza ve trafikten men
12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen Karayolları Trafik Kanununun 31. maddesine göre:
- yönetmelikte belirtilen gereçleri bulundurmayan sürücüye 1.000 TL idari para cezası verilir;
- takograf veya hız sınırlayıcı bulundurmayanlara 75.000 TL, taksimetre kuralına uymayanlara 46.000 TL ceza verilir ve bu araçlar eksik giderilinceye kadar trafikten men edilir;
- sürücü aracın işleteni değilse ve işleten gerekli tedbiri almamışsa işletene, sürücü için belirlenen tutarın iki katı ceza verilir.
Gereç eksikliği (31/1-a) trafikten men sebepleri arasında sayılmaz. Trafik cezaları 15 gün içinde ödenirse indirimli ödenir; cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Ticari araçlarda 1 Aralık'ta başlayan zorunluluk için kış lastiği cezası 2026, muayenesi geçen araçlar için muayenesiz araç cezası 2026 yazısına bakınız.
Sık sorulan sorular
Araçta bulundurulması zorunlu malzemeler nelerdir?
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 1 sayılı cetveline göre otomobil, minibüs ve kamyonette: en az 1 kg kuru tozlu, A, B ve C yangın sınıflarına etkili el yangın söndürme cihazı; iki adet ECE R 27'ye uygun reflektör; kriko, bijon anahtarı, dış ışıklar için birer yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri ve çekme halatı; stepne veya bunun yerine geçen sistem; emniyet kemeri ve çocuklar için uygun bağlama sistemi bulunur.
Stepne zorunlu mu 2026?
Otomobil (M1) ve hafif ticari araçlarda (N1) kullanıma hazır bir stepne bulundurulur. Bunun yerine değiştirmek için gerekli ekipmanıyla birlikte geçici kullanım lastiği ya da aracın hareketinin devamını sağlayan alternatif bir sistem, örneğin kendini onaran, kendiliğinden şişen, kendini destekleyen veya patlamaz lastikler de kabul edilir. Bu araçlar dışındaki araçlarda (otomobil, hafif ticari, motosiklet, tarım traktörü ve Sınıf 1 otobüs hariç) en az bir yedek tekerlek bulundurulması zorunludur (Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı cetvel).
Araçta yangın tüpü zorunlu mu, kaç kilo olmalı?
Evet. Otomobil, minibüs ve kamyonetlerde toplam doldurma kapasitesi en az 1 kg kuru toz olan en az bir el yangın söndürme cihazı bulunur; cihaz TS 862 EN3 standardına uygun veya CE onaylı, A, B ve C sınıfı yangınlara etkili ve kullanıma hazır olur. Görülebilen ve kolay erişilen bir yerde, hava şartlarından korunarak, en az biri sürücünün yanında bulundurulur. Otobüslerde en az 6 kg, kamyonlarda ağırlığa göre 4-6 kg kapasite aranır.
Araçta malzeme eksikliğinin cezası ne kadar?
Araçta yönetmelikte belirtilen gereçleri bulundurmayan sürücüye 1.000 TL idari para cezası verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 31, 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişik). Takograf, hız sınırlayıcı ve taksimetre eksikliklerinden farklı olarak bu eksiklik için araç trafikten men edilmez. Sürücü araç işleteni değilse ve işleten gerekli tedbiri almamışsa işletene de ayrıca sürücü için belirlenen tutarın iki katı ceza uygulanır.
İlk yardım çantası zorunlu mu?
Yürürlükteki Karayolları Trafik Yönetmeliğinin araçlarda bulundurulması gereken teçhizat cetvelinde özel otomobil için ilk yardım çantası sayılmamaktadır; cetvelde yangın söndürme cihazı, reflektör, yedek malzeme ve takımlar, stepne, takoz, emniyet kemeri ve çocuk bağlama sistemi yer alır. Yetki belgesiyle yolcu taşıyan araçlarda her 10 koltuk için en az bir boyun korsesi bulundurulması zorunludur. Kaza anında kullanılmak üzere ilk yardım çantası taşımak yine de yararlıdır.
Patinaj zinciri zorunlu mu?
Otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, çekici ve lastik tekerlekli traktörlerin yedek malzeme ve takımları arasında karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri sayılır (1 sayılı cetvel). Ticari araçlar için kış lastiği zorunluluğu ayrı bir kuraldır.
Çocuk koltuğu zorunlu mu?
Otomobil, kamyonet ve diğer M1, M2, M3, N1, N2, N3 sınıfı araçlarda çocuk bağlama sistemleri, ağırlığa göre gruplandırılmış standartlara uygun olur: Grup 0 10 kg'a, Grup 0+ 13 kg'a kadar; Grup I 9-18 kg, Grup II 15-25 kg, Grup III 22-36 kg arası çocuklar içindir (1 sayılı cetvel). Emniyet kemeri ve çocuk koltuğu kullanmama cezası için emniyet kemeri cezası kuralları uygulanır.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 31 (12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişik)
- Karayolları Trafik Yönetmeliği, 1 sayılı cetvel: Araçlarda Bulundurulması Gereken Teçhizat ile Bunların Niteliklerini Gösteren Cetvel