Emniyet kemerini takmayan sürücüye ve yolcuya 2026'da ayrı ayrı 2.500 TL idari para cezası verilir; 15 gün içinde ödenirse 1.875 TL ve sürücüye 15 ceza puanı işlenir. Bir yıl içinde dört veya daha fazla kez kemer cezası alan sürücünün ehliyeti her seferinde 30 gün geri alınır.
15 yaşını doldurmamış çocuğu kemersiz veya çocuk koltuğu olmadan taşıyan sürücüye 5.000 TL ceza verilir. Bu yazı 27 Şubat 2026'da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanunla değişen kemer, kask ve çocuk koltuğu kurallarını, muafiyetleri, ehliyet geri alma sonucunu ve kemersizliğin kaza tazminatına etkisini anlatır.
Kemer, kask ve çocuk koltuğu cezaları 2026
Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesi 7574 sayılı Kanunla yeniden yazıldı: emniyet kemeri, koruma başlığı ve gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikteki diğer koruyucu sistemlerin usulüne uygun kullanılması zorunludur; usulüne uygun kullanmayan da kullanmamış sayılır. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Ceza Rehberine göre:
| İhlal | Kime | Ceza | 15 gün içinde ödenirse | Ek sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Emniyet kemerini usulüne uygun kullanmamak (m. 78/1-a) | Sürücü ve yolcu, ayrı ayrı | 2.500 TL | 1.875 TL | 15 ceza puanı; bir yılda 4 ve daha fazla ihlalde her seferinde 30 gün ehliyet geri alma |
| Kask ve koruma gözlüğü takmamak (m. 78/1-b) | Sürücü ve yolcu | 2.500 TL; bir yıl içinde ikinci ihlalde 5.000 TL, üçüncü ve sonrakilerde 10.000 TL | 1.875 / 3.750 / 7.500 TL | 15 ceza puanı |
| 15 yaşını doldurmamış çocuğun koruyucu sistem kullanmasını sağlamamak (m. 78/8) | Sürücü | 5.000 TL | 3.750 TL | - |
| Yönetmelikteki diğer koruyucu sistemleri kullanmamak; yolcuları kemer konusunda uyarmamak | Uymayan veya uyarmakla yükümlü olan | 1.000 TL | 750 TL | - |
İşlem yapılan araçtaki sürücü ve yolcular koruyucu sistemleri takmadan aracın yola devam etmesine izin verilmez. Kemer cezası nedeniyle geri alınan ehliyetin iadesi için trafik idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması gerekir. Kanunla belirlenen bu tutarlar 2026 boyunca aynen uygulanır.
Kim kemer takmak zorunda, kim muaf
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150. maddesine göre otomobil, arazi taşıtı, kamyonet, kamyon, çekici, minibüs ve otobüslerin bütün koltuklarında emniyet kemeri bulundurulması ve kullanılması zorunludur. 1995'ten itibaren imal veya ithal edilen otomobillerin arka koltuklarında da kemer zorunludur. Ayakta yolcu taşıyan şehir içi otobüs sınıflarında ve yalnız araç dururken kullanılan koltuklarda kemer bulundurulması zorunlu değildir. Şu kişiler kemer takmak zorunda değildir:
- Yerleşim yeri içinde ticari amaçla yolcu taşıyan minibüs ve otobüslerdeki (servis araçları hariç) ve dolmuş otomobillerindeki yolcular,
- Geri giderken veya park yerlerinde saatte 25 kilometreyi geçmeyen hızla seyreden sürücüler,
- Ambulanslarda sürücü ve yanındaki koltuk dışında, hasta veya yaralıya müdahale nedeniyle özel pozisyonda bulunan görevliler,
- Sağlık sorunu nedeniyle kemer takamayacağına dair resmî veya özel sağlık kuruluşundan rapor alan kişiler, raporda yazılı süre boyunca; rapor istendiğinde görevliye gösterilir.
Yönetmelikte belirtilen otobüs ve minibüslerde yolcular, oturduklarında ve araç hareket ettiğinde sürücü, muavin, görsel-işitsel araçlar veya işaretlerle kemer takmaları konusunda uyarılmak zorundadır.
Çocuklar ve çocuk koltuğu
- 150 cm ve 36 kg. Otomobil, arazi taşıtı, kamyonet ve kamyonlarda boyu 150 cm'den kısa ve 36 kg'ın altındaki çocuklar ağırlıklarına uygun çocuk bağlama sistemiyle taşınır. 135 cm'den uzun çocuklar ön koltukta oturmamak şartıyla diğer koltuklardaki kemeri kullanabilir.
- Üç yaş. Çocuk bağlama sistemi olmayan bu araçlarda üç yaşın altındaki çocuklar taşınamaz.
- Hava yastığı. Ön yolcu hava yastığı devre dışı bırakılmadan, o koltukta yüzü geriye dönük çocuk koltuğuyla çocuk taşınamaz.
- Taksi ve otobüs. Taksilerde çocuklar çocuk bağlama sistemi kullanır, yoksa arka koltukta oturur. Minibüs ve otobüslerde üç yaş ve üzerindeki çocukların kemer veya çocuk bağlama sistemi kullanması zorunludur.
- Sorumluluk sürücüde. 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamak sürücünün yükümlülüğüdür; sağlamayan sürücüye 5.000 TL ceza verilir (Kanun m. 78).
Kaza ve tazminat
Kemer takmamak, kazada zarar görenin tazminatını azaltabilir. Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesine göre zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kaza tespit tutanağıyla kemer takmadığı sabit olan ve yaralanmasının niteliğine göre maluliyetiyle kemersizlik arasında illiyet bağı bulunan zarar görenin tazminatından, Dairenin yerleşik uygulamasına göre yüzde 20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek indirimi kaldıran kararı bozdu (E.2022/14768, K.2025/4301). İndirim için kemer zorunluluğunun bulunması da gerekir: aynı Daire, olay tarihinde traktörde kemer takma zorunluluğu bulunmadığı için traktör sürücüsünün tazminatından yapılan yüzde 20 indirimi hukuka aykırı buldu (E.2024/1589, K.2025/8521).
İtiraz
Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m. 27); indirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. İtirazda kemerin takılı olduğu, yönetmelikteki muafiyetlerden birinin bulunduğu (şehir içi ticari minibüs veya dolmuş yolcusu olmak, geri manevra, sağlık raporu), cezanın sürücü yerine yolcuya veya yolcu yerine sürücüye yazıldığı ya da kamera görüntüsünde kişinin seçilemediği ileri sürülür. Ehliyet geri alma kararında bir yıl içindeki ihlal sayısının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı ayrıca kontrol edilir.
Sık sorulan sorular
Emniyet kemeri cezası 2026'da ne kadar?
Emniyet kemerini usulüne uygun takmayan sürücüye ve yolcuya ayrı ayrı 2.500 TL idari para cezası verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 78). Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre ceza 15 gün içinde ödenirse 1.875 TL olur; sürücüye 15 ceza puanı işlenir. Kemeri usulüne uygun kullanmayan da kemer takmamış sayılır.
Emniyet kemeri yüzünden ehliyet alınır mı?
Evet. 2026'daki değişiklikle, son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde kemer kuralını dört veya daha fazla kez ihlal eden sürücünün ehliyeti her seferinde 30 gün geri alınır. Geri alınan belgenin iadesi için trafik idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır (Karayolları Trafik Kanunu m. 78).
Arka koltukta emniyet kemeri takmak zorunlu mu?
Evet. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre 1995 yılından itibaren imal veya ithal edilen otomobillerin arka koltuklarında emniyet kemeri bulundurulması ve kullanılması zorunludur. Arka koltukta kemer takmayan yolcuya da 2.500 TL ceza verilir; ceza yolcunun kendisine yazılır.
Kimler emniyet kemeri takmak zorunda değil?
Yönetmelik üç istisna sayar: yerleşim yeri içinde ticari amaçla yolcu taşıyan minibüs ve otobüsler (servis araçları hariç) ile dolmuş otomobillerindeki yolcular; geri giderken veya park yerlerinde saatte 25 kilometreyi geçmeyen hızla seyreden sürücüler; ambulansta hastaya müdahale nedeniyle özel pozisyonda bulunan görevliler. Sağlık sorunu nedeniyle kemer takamayan kişi resmî veya özel sağlık kuruluşundan rapor alırsa raporda belirtilen süre boyunca muaf olur ve raporu istendiğinde göstermek zorundadır.
Çocuk koltuğu zorunlu mu, cezası ne kadar?
Otomobil, arazi taşıtı, kamyonet ve kamyonlarda boyu 150 cm'den kısa ve 36 kg'ın altındaki çocukların ağırlığına uygun çocuk bağlama sistemiyle taşınması zorunludur; 135 cm'den uzun çocuklar ön koltukta oturmamak şartıyla kemer kullanabilir. Çocuk bağlama sistemi olmayan araçta üç yaşın altındaki çocuk taşınamaz. 15 yaşını doldurmamış çocuğun koruyucu sistemi kullanmasını sağlamayan sürücüye 5.000 TL ceza verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 78).
Taksi ve otobüste emniyet kemeri cezası var mı?
Şehirlerarası otobüslerde ve kemeri bulunan araçlarda yolcuların kemer takması zorunludur; kemer takmayan yolcuya ceza verilir. Yönetmelikte belirtilen otobüs ve minibüslerde yolcuların kemer konusunda uyarılması da zorunludur; uyarı yapmayana 1.000 TL ceza verilir. Taksilerde çocuklar çocuk bağlama sistemi kullanmalı, sistem yoksa arka koltukta oturmalıdır.
Kask takmamanın cezası 2026'da ne kadar?
Motosiklet, motorlu bisiklet, bisiklet ve elektrikli bisiklet sürücüsünün koruma başlığı (kask) ve gerektiğinde koruma gözlüğü takmaması, yolcunun kask takmaması 2.500 TL ceza gerektirir. Bir yıl içinde ikinci ihlalde 5.000 TL, üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde 10.000 TL ceza verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 78). Kasım 2025'ten beri motosiklet sürücüsü ve yolcusu için koruyucu eldiven de zorunludur.
Kemer takmayan yolcu kazada tazminat alabilir mi?
Alabilir, ancak kemersizlik zararın artmasına yol açtıysa tazminattan indirim yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kaza tespit tutanağıyla kemer takmadığı sabit olan ve yaralanmasıyla kemersizlik arasında illiyet bağı bulunan zarar görenin tazminatından, Dairenin yerleşik uygulamasına göre yüzde 20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtti (E.2022/14768, K.2025/4301). Kemer zorunluluğu bulunmayan bir araçta, örneğin olay tarihinde traktörde, bu indirim yapılamaz (E.2024/1589, K.2025/8521).
Emniyet kemeri cezasına nasıl itiraz edilir?
Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m. 27). İtirazda kemerin takılı olduğu, yönetmelikteki muafiyetlerden birinin (şehir içi ticari minibüs yolcusu, geri manevra, sağlık raporu) bulunduğu veya kameradan yapılan tespitte kişinin açıkça seçilemediği ileri sürülür.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 78 (7574 sayılı Kanunla değişik)
- Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 150
- Emniyet Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E.2022/14768, K.2025/4301, 13.03.2025; E.2024/1589, K.2025/8521, 26.05.2025
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 52; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27