Kamera Kaydı Delil Olur mu?

Savcı kaydı belirli zaman aralığıyla dosyaya alır

Görüntüyü elinde bulunduran kişi, mümkünse sistemden çıkarılan asıl dosyayı dışa aktarma biçimiyle korur. Kaydın hangi cihazdan, kim tarafından ve ne zaman alındığını gösteren tutanak; savcıya ve mahkemeye dosyanın geçtiği yolu izleme imkânı verir. Kişi kayıt cihazını değiştirmeden veya sıfırlamadan veri taşıyıcısını teslim eder.

İşyeri, apartman, otel, toplu taşıma aracı veya kamu kamerasındaki görüntüyü Cumhuriyet savcısı ya da mahkeme resmî yazıyla ister. Bu yazıya müzekkere denir. Kişi talebinde soruşturma numarasını, kameranın yerini, baktığı yönü ve istenen saat aralığını göstererek kaydın silinmeden korunmasını isteyebilir.

Dosyaya sunma amacı, görüntüyü soruşturma makamına ulaştırmaktır. Kişi kaydı sosyal medyada veya çevresinde yaydığında görüntüdeki diğer kişilerin özel hayatını ve kişisel verilerini ayrıca etkileyebilir.

Saklama süresini sistemin kapasitesi ve ayarı belirler

Güvenlik kameralarının tamamı için tek bir saklama süresi yoktur. Disk kapasitesi, kamera sayısı, görüntü kalitesi ve cihaz ayarı bazı sistemlerde birkaç günlük, bazılarında daha uzun bir kayıt döngüsü oluşturur. Bu nedenle kişi başvurusunu varsayılan bir otuz günlük süreye bırakmadan yapar.

CMK m. 160, Cumhuriyet savcısına şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplama ve muhafaza etme görevi verir. AYM'nin Abdullah Süngü kararına konu soruşturmada kolluk kamera bulunmadığına dair tutanak düzenlemiş, başvurucu görüntüyü daha sonra kendisi sunmuş, başka kameraların kayıtları ise geçen sürede silinmişti. Bu olay, savcının kayıt araştırmasını ilk günlerde yapmasının pratik önemini gösterir.

Mahkeme görüntünün gösterdiği olguyu sınırlar

Bir kişinin belirli saatte binaya girdiğini gösteren kayıt giriş olgusunu ispatlayabilir. Kamera binanın içini görmüyorsa mahkeme içerideki eylem hakkında aynı görüntüden sonuç çıkarmaz.

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin incelediği bir hırsızlık dosyasında görüntü, evde çalışan kişinin çekmecedeki cüzdanı alıp içine baktığını gösteriyordu. Daire kaydı görüntülenen teşebbüs bakımından kullandı; önceki aylarda kaybolan para ve ziynetler yönünden ayrı delil aradı.

Kamera açısı kişinin olay yerindeki varlığını, aracın geliş yönünü, eşyanın alınmasını veya hareket sırasını gösterebilir. Ses içermeyen kayıt konuşmanın içeriğini; dar açı da kamera dışında kalan hareketi göstermez. Mahkeme gerekçeli kararında görüntüdeki olgu ile o olgudan çıkardığı sonucu ayrı ayrı açıklar.

Asıl dosya ve işlem zinciri kaydın bütünlüğünü gösterir

Teknik bilirkişi; dosyanın hangi cihazdan ve hangi yöntemle çıkarıldığını, olaydan önceki ve sonraki kesintisiz aralığı, cihaz saati ile gerçek saat arasındaki farkı, yeniden kodlama izlerini ve asıl verinin korunup korunmadığını raporlar.

Ekran videosu, mesajlaşma uygulamasından iletilmiş düşük kaliteli kopya veya birkaç sabit kare ayrıntı kaybına yol açabilir. Cumhuriyet savcısı asıl cihazdaki kaydı ve dışa aktarma tutanağını ister; mahkeme seçilmiş kesitin olayın akışını değiştirip değiştirmediğini denetler.

Sanık ve müdafi, bilirkişinin kullandığı görüntüye ve rapor eklerine erişerek saat farkı, kesinti, görüntü kalitesi ve kimlik tespitine ilişkin itirazlarını sunar. Mahkeme bu itirazların sonuca etkisini gerekçeli kararında karşılar.

Kayıt yeri ve amacı hukuka uygunluğun sınırını çizer

Mahkeme kaydın yapıldığı alanı, gözetimin amacını, süresini, hedefini ve görüntüye erişen kişileri birlikte inceler. Kamuya açık caddeyi gören güvenlik kamerası ile kişinin mahrem yaşam alanını sürekli kaydeden gizli kamera bu ölçüler karşısında farklı sonuç doğurur.

AİHM, López Ribalda ve diğerleri/İspanya kararında gizli işyeri kamerasını; ciddi hırsızlık şüphesi, kaydın gördüğü alan, süre, izleyen kişiler ve kullanım amacı üzerinden inceledi. Çalışanların önceden bilgilendirilmesi temel güvencedir; somut olayda Mahkeme, kasa çevresiyle sınırlı ve kısa süreli gözetimi diğer güvencelerle birlikte değerlendirdi.

Ani gelişen olayda kişinin delili korumak için aldığı görüntü ile önceden planlanan sürekli gözetim de aynı değildir. Özel kişinin yaptığı kaydın sınırları gizli ses kaydının delil değeri yazısında ayrıca açıklanmıştır.

Mevcut kayıt ile teknik izleme farklı hukukî işlemlerdir

Bir işyerinin günlük güvenlik amacıyla tuttuğu görüntüyü Cumhuriyet savcısının suçtan sonra istemesi, CMK m. 140'taki teknik araçlarla izleme tedbiri değildir. Kolluk belirli bir şüpheliyi gizlice izlemek için teknik araç kullanacaksa hâkim; katalog suçu, somut delillere dayanan kuvvetli şüpheyi ve başka yolla delil elde etme imkânını denetler. Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde karar veren savcı, kararı yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar.

Mevcut güvenlik kaydının alınması da hukuk ve güvenilirlik denetimine tabidir. Mahkeme kaydın amacı ile elde edilme biçimini inceler; kanuna aykırı elde edilen görüntüyü CMK m. 206 ve 217 uyarınca hüküm dışında tutar. Bu sonucun ayrıntıları hukuka aykırı delil yazısında yer alır.

Savcı ve mahkeme sonuca etkili kaydı araştırır

Kamera kaydının varlığı yer ve saat bilgisiyle bildirildiğinde Cumhuriyet savcısı görüntüyü ister; kayıt silinmişse ne zaman talep edildiğini, o tarihte erişilebilir olup olmadığını ve başka kameraların bulunup bulunmadığını araştırır.

Mahkeme de görüntünün içermediği olguyu kayıtla doğrulanmış saymaz. AYM'nin 2021/44360 numaralı başvurusunda gerekçeli karar, müştekinin anlattığı sözleri kamera kaydının doğruladığını kabul etmişti; bilirkişi raporu ise görüntüde konuşma içeriğinin bulunmadığını gösteriyordu. AYM, sınanmayan müşteki beyanının belirleyici kaldığını ve savunmaya yeterli karşı dengeleyici güvence sağlanmadığını belirledi.

Sanık veya müdafi, kaydın koruduğu lehe olguyu, görüntünün sınırını ve bilirkişi incelemesindeki eksikliği açıkça gösterir. Mahkeme bu iddiayı dosyanın sonucunu değiştirme gücü oranında araştırır ve vardığı sonucu gerekçelendirir.