Azami yüklü ağırlığı aşan araçta tonaj cezası 2026'da aşım yüzde 10'a kadarsa 10.000 TL'den başlar, yüzde 25'i aşarsa 60.000 TL'ye çıkar ve işletene ve yük gönderene ayrı ayrı verilir. Oran hesaplanırken aracın azami ağırlığına yüzde 3,75 artı 500 kilogram tartı toleransı eklenir. Toplam ağırlık sınırda olsa da dingil ağırlığı aşılırsa işletene 10.000 TL ceza verilir. İşleten ile gönderen aynı kişiyse tek ceza uygulanır.
Tonaj cezaları 27 Şubat 2026'da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanunla yeniden belirlendi. Yanlış kademe, uygulanmayan tolerans ve aynı firmaya iki kez yazılan ceza, Yargıtay'ın kanun yararına bozduğu kararların başlıca nedenleridir.
Tonaj cezası kademeleri
Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesine göre azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılmasında ceza, işletene ve gönderene ayrı ayrı uygulanır (m. 65/3):
| Fazla yükleme oranı | İşletene | Gönderene |
|---|---|---|
| Yüzde 10'a kadar | 10.000 TL | 10.000 TL |
| Yüzde 15'e kadar | 20.000 TL | 20.000 TL |
| Yüzde 20'ye kadar | 30.000 TL | 30.000 TL |
| Yüzde 25'e kadar | 40.000 TL | 40.000 TL |
| Yüzde 25'in üzerinde | 60.000 TL | 60.000 TL |
Azami yüklü ağırlık yüzde 20'den fazla aşılmışsa araç, fazla yük indirilmeden yola devam edemez. Yabancı plakalı araçlar cezalar ödenmeden ülkeden çıkamaz (m. 65). Tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Ceza Rehberinde de yer alır.
Tolerans ve oran hesabı
Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik'e göre tartı toleransı en çok aracın azami ağırlığının yüzde 3,75'i artı 500 kilogramdır. Fazla yükleme oranı, aracın azami ağırlığı ile bu toleransın toplamı esas alınarak hesaplanır (m. 7).
- Örnek. Azami ağırlığı 40.000 kilogram olan araçta tolerans 1.500 + 500 = 2.000 kilogramdır. Hesaba esas ağırlık 42.000 kilogramdır; tartımda 44.000 kilogram çıkarsa fazla yükleme yaklaşık yüzde 4,8'dir ve ceza ilk kademeden, 10.000 TL olarak yazılır.
- Ocak ve tarla taşımaları. Ocaktan çıkarılıp ocak sahasında tartılamayan maddelerin stok sahasına ve zirai ürünlerin tarladan stoklama alanına taşınmasında, araç karayolunda 1 kilometreden fazla gitmemek ve saatte 60 kilometreyi aşmamak şartıyla azami yüklü ağırlığını en fazla yüzde 15 aşabilir (m. 7/3).
- Boyut toleransı. Boyut ölçümlerinde tolerans, Yönetmelikteki boyutların yüzde 2'sidir (m. 8). Araç genişliği en çok 2,55 metre, yüksekliği en çok 4 metredir (m. 5).
Dingil ve toplam ağırlık sınırları
Toplam ağırlık sınırda olsa bile dingil ağırlıkları aşılacak şekilde yükleme yapılamaz; bu aykırılıkta işletene 10.000 TL ceza verilir (Kanun m. 65/1-c, 65/2). Yönetmeliğin 5. maddesindeki başlıca sınırlar:
| Araç veya dingil | Azami ağırlık |
|---|---|
| Tahriksiz tek dingil / tahrikli tek dingil | 10 ton / 11,5 ton |
| İki dingilli motorlu araç ve römork | 18 ton |
| Üç dingilli motorlu araç | 25 ton (şartlarıyla 26 ton) |
| Dört dingilli motorlu araç | 32 ton |
| Beş veya daha çok dingilli katar | 40 ton |
| 40 ft ISO konteyner taşıyan üç dingilli çekici + iki veya üç dingilli yarı römork | 44 ton |
Aks grubu sınırları dingiller arası mesafeye göre 11 ile 24 ton arasında değişir. Ayrıca aracın tescil belgesinde yazan azami yüklü ağırlık aşılamaz (Yönetmelik m. 6/1-b).
Diğer yükleme cezaları
| Aykırılık (m. 65/1) | 2026 |
|---|---|
| Taşıma sınırı üstünde yolcu (a) | 1.000 TL |
| Tehlikeli yükleme; yükü bağlamadan dökülecek, saçılacak şekilde yükleme; görüşü engelleyen yükleme; kurallara aykırı çekme (d, h, i, j, k) | 3.000 TL (tehlikeli madde ve konteyner araçlarında h bendi 20.000 TL) |
| Tehlikeli ve zararlı maddeyi izinsiz taşıma (e) | 20.000 TL |
| Gabari dışı yük (g) | İşletene 10.000 TL, gönderene 20.000 TL |
| Özel izne bağlı yükü izinsiz taşıma (f) | 60.000 TL |
| Özel izne bağlı aracı izinsiz yola çıkarma (l) | 30.000 TL |
| Kontrol noktasında dur ikazına uymadan tartıya girmeme (65/4) | 60.000 TL |
Yük, aracın boyunu önden 1, arkadan 2 metreden fazla aşamaz ve kasanın yanlarından taşamaz (Yönetmelik m. 6/1-h). Ticari yük taşımacılığındaki yetki belgesi yükümlülükleri K1 yetki belgesi, takograf kuralları takograf cezası yazısında anlatılır.
İşleten ve gönderen
- Aynı kişiyse tek ceza. Anayasa Mahkemesi, işleten ile gönderenin aynı olması hâlinde iki cezanın toplamının uygulanmasını öngören hükmü azami yüklü ağırlığın aşılması yönünden iptal etti (E.2017/95, K.2017/119). 7574 sayılı Kanunla madde, işleten ile gönderen aynıysa cezanın işletene uygulanacağı şeklinde yeniden yazıldı.
- Gönderen tespit edilemezse. Gönderenin tespit edilemediği hâlde iki cezanın toplamını işletene yükleyen ibare de Anayasa Mahkemesince aynı bent yönünden iptal edildi (E.2022/13, K.2022/66) ve 7574 sayılı Kanunla metinden çıkarıldı. Gönderen birden fazlaysa cezaların toplamı işletene uygulanır.
- İrsaliye belirleyicidir. Gönderenin kim olduğu sevk irsaliyesiyle gösterilir; irsaliyede gönderen de işleten firma ise iki ayrı ceza yazılamaz.
Yargıtay kararları ve itiraz
- Doğru kademe. Azami yüklü ağırlığı 42.000 kilogram olan aracın tartımda 43.340 kilogram gelmesi yüzde 10'a kadar aşım olduğundan ilk kademe uygulanmalıydı; irsaliyede işleten ile gönderen aynı firma olduğundan tek ceza verilmesi gerekiyordu. Ceza düzeltildi (Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2023/20190, K.2024/2969, 20.03.2024).
- Gönderen bilinmiyor denerek iki ceza. Gönderenin tespit edilemediği gerekçesiyle iki cezanın toplamı işletene yazılmış, ancak sunulan irsaliye gönderenin de aynı firma olduğunu göstermişti; ceza yarıya indirildi (E.2023/8329, K.2025/4953, 08.04.2025).
- Çekme hâlinde katar ağırlığı. Arızalı aracı çeken kurtarıcı kamyonette yükün bir kısmı yola aktarıldığından, sınır olarak katarlı ağırlık (6.500 kilogram) esas alınmalıydı; 4.790 kilogram tartılan araca verilen ceza iptal edildi (E.2023/17400, K.2025/10644, 22.09.2025).
Cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27); usul trafik cezasına itiraz yazısında anlatılır. Ruhsat, tartım belgesi, sevk irsaliyesi ve toleransın hesaba katılıp katılmadığını gösteren hesap, itirazın temel belgeleridir.
Sık sorulan sorular
2026'da fazla tonaj cezası ne kadar?
Azami yüklü ağırlığın aşılmasında ceza aşım oranına göre kademelidir: yüzde 10'a kadar 10.000 TL, yüzde 15'e kadar 20.000 TL, yüzde 20'ye kadar 30.000 TL, yüzde 25'e kadar 40.000 TL, yüzde 25'in üzerinde 60.000 TL. Ceza işletene ve yükü gönderene ayrı ayrı verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 65/3, 7574 sayılı Kanunla değişik).
Tonaj cezasında tolerans ne kadar?
Tartı toleransı en çok aracın azami ağırlığının yüzde 3,75'i artı 500 kilogramdır. Fazla yükleme oranı, azami ağırlık ile bu toleransın toplamı esas alınarak hesaplanır (Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik m. 7). Örneğin azami ağırlığı 40.000 kilogram olan araçta tolerans 2.000 kilogramdır; ceza oranı 42.000 kilogramın üzerindeki ağırlığa göre bulunur.
Dingil başına kaç ton yük taşınır?
Tahriksiz tek dingilde en çok 10 ton, tahrikli tek dingilde 11,5 ton taşınır. İki dingilli motorlu araçlarda toplam ağırlık 18 ton, üç dingilli araçlarda 25 ton (şartlarıyla 26 ton), dört dingilli araçlarda 32 ton, beş veya daha çok dingilli katarlarda 40 tondur; 40 feet konteyner taşıyan bazı katarlarda sınır 44 tondur (Yönetmelik m. 5).
Toplam ağırlık sınırdaysa dingil aşımına ceza var mı?
Evet. Toplam azami yüklü ağırlık aşılmamış olsa bile dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yükleme yasaktır ve araç işletenine 2026'da 10.000 TL ceza verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 65/1-c ve 65/2). Yükün dingillere dengeli dağıtılması bu cezayı önler.
İşleten ile gönderen aynı firmaysa iki kez ceza yazılır mı?
Hayır. 7574 sayılı Kanunla Kanunun 65. maddesine, işleten ile gönderenin aynı olması hâlinde cezanın işletene uygulanacağı yazıldı. Yargıtay 7. Ceza Dairesi de Anayasa Mahkemesinin 2017 kararından sonra, irsaliyede gönderen ile işletenin aynı firma olduğu olaylarda tek ceza verilmesi gerektiğine hükmetti (E.2023/20190, K.2024/2969; E.2023/8329, K.2025/4953).
Kantara girmeden geçmenin cezası nedir?
Ağırlık ve boyut denetiminin yapıldığı yerlerde işaretlere veya görevlilerin dur ikazına uymadan tartıya ya da belge kontrolüne girmeden geçen veya denetimi engelleyen aracın sürücüsüne veya işletenine 2026'da 60.000 TL ceza verilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 65/4).
Tonaj cezasına nasıl itiraz edilir?
Trafik idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27). İtirazda ruhsattaki azami yüklü ağırlık, tartım belgesi, toleransın uygulanıp uygulanmadığı, kademenin doğru seçilip seçilmediği ve irsaliyedeki gönderen bilgisi kontrol edilir.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 65 (7574 sayılı Kanunla değişik)
- Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik (RG 08.11.2012) m. 5-8
- Anayasa Mahkemesi, E.2017/95, K.2017/119, 12.07.2017; E.2022/13, K.2022/66, 01.06.2022
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2023/20190, K.2024/2969, 20.03.2024; E.2023/8329, K.2025/4953, 08.04.2025; E.2023/17400, K.2025/10644, 22.09.2025
- Emniyet Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27