Takograf bulundurması zorunlu araçta cihaz yoksa veya kullanılmıyorsa sürücüye 2026'da 75.000 TL, sürücü araç sahibi değilse işletene ayrıca 150.000 TL ceza verilir ve araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilir. Takografa müdahale etmenin cezası sürücüye 185.000 TL ve 30 gün ehliyet geri almadır.
27 Şubat 2026'da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun takograf kapsamını yeniden belirledi, sürücü kartı ihlallerine ehliyet geri alma getirdi ve işleteni sürücünün yaptığı ihlallerden iki kat cezayla sorumlu tuttu. Bu yazı kimlerin takograf takmak zorunda olduğunu, 2026-2030 geçiş takvimini, cezaları, sürüş ve dinlenme sürelerini ve itirazı anlatır.
Takograf kimlere zorunlu?
Karayolları Trafik Kanunu'nun 7574 sayılı Kanunla değişen 31. maddesine göre takograf şu taşıtlarda bulundurulmak, kullanılır durumda olmak ve kullanılmak zorundadır:
- Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşan motorlu taşıtlar,
- Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu veya Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü dahil 17'den fazla oturma yeri olan motorlu taşıtlar.
2918 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce üretilen taşıtlar ile gördükleri hizmet nedeniyle yönetmelikle muaf tutulan taşıtlarda zorunluluk aranmaz. Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı olarak yalnız Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen cihazlar kullanılabilir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 99. maddesi daha önce şehir içi ve belediye mücavir alanında çalışan otobüs, kamyon ve çekicileri takograftan muaf tutuyordu; Kanunun yeni metni zorunluluğu çalışma alanına göre değil ağırlık ve koltuk sayısına göre belirler.
Yeni kapsama giren araçlar için takvim
Kanunun geçici 27. maddesi, 7574 sayılı Kanundan önce takograf zorunluluğu bulunmayan ama bu değişiklikle zorunluluk getirilen araçlara model yılına göre süre tanır. Bu araçlarda takograf, aşağıdaki tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz:
| Model yılı | Tarih |
|---|---|
| 2021 ve sonrası | 31.12.2026 |
| 2016-2020 | 31.12.2027 |
| 2011-2015 | 31.12.2028 |
| 1996-2010 | 31.12.2029 |
| 1985-1995 | 31.12.2030 |
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye mevzuatı kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlarda, ilk defa tescil edilecek araçlar için zorunluluk maddenin yürürlüğünden itibaren bir yıl aranmaz. Araç 2021 model ve sonrasıysa takograf, 31 Aralık 2026'dan sonraki ilk muayenede gerekecek; işletmenin muayene tarihini ve takograf montajını bu nedenle birlikte planlaması gerekir.
Takograf cezaları 2026
Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Ceza Rehberine göre:
| İhlal | Sürücüye | İşletene (sürücü işleten değilse) | Ek sonuç |
|---|---|---|---|
| Takograf bulundurmamak, kullanmamak, çalışır durumda tutmamak (m. 31/1-b) | 75.000 TL (56.250 TL) | 150.000 TL | 20 ceza puanı; eksiklik giderilinceye kadar men |
| Bakanlıkça belirlenmemiş takograf kullanmak (m. 31/2) | 75.000 TL | 150.000 TL | Men |
| Takografa müdahale, yanlış veri üretmek veya böyle cihazı kullanmak (m. 31/3) | 185.000 TL; bir yılda tekrar 370.000 TL | 370.000 TL; tekrar 740.000 TL | Ehliyet 30 / 90 gün; men |
| Sürücü kartı kullanmamak; bozuk, geçersiz veya başkasının kartını kullanmak (m. 31/4) | 75.000 TL; tekrar 150.000 TL | 150.000 TL; tekrar 300.000 TL | Ehliyet 30 / 90 gün; araç kullanmaktan men |
| Kendi kartının başkasınca kullanılmaması için tedbir almamak (m. 31/5) | Kart sahibine 75.000 TL | — | Kartın kullanıldığı aracın plakası tutanağa yazılır |
Sürücü aynı zamanda araç işleteniyse rehber, sürücüye işleten için öngörülen iki kat tutarı uygular. Geri alınan sürücü belgesi, Kanun kapsamındaki para cezalarının tamamı ödenmeden iade edilmez. Trafik polisi takograf kayıtlarını aktarıldıkları veri tabanı üzerinden de denetleyip ceza yazabilir (m. 31).
Sürüş ve dinlenme süreleri
Takograf zorunlu taşıtların kullanma, mola ve dinlenme süreleri Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 98. maddesinde düzenlenir:
- 24 saatte toplam en çok 9 saat, kesintisiz en çok 4,5 saat araç kullanılır; 4,5 saatin sonunda en az 45 dakika mola verilir ve bu mola 15'er dakikalık parçalar hâlinde de kullanılabilir.
- Her 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenilir; biri en az 8 saat olmak üzere bölünürse toplam 12 saate çıkar. 11 saatlik dinlenme haftada en çok üç kez 9 saate indirilebilir.
- En fazla 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saatlik hafta tatili kullanılır; iki haftalık toplam sürüş 90 saati aşamaz.
- Takograf kayıtları kayıt tarihinden itibaren bir ay araçta, beş yıl işyerinde saklanır.
Kanunun 49. maddesine göre cezalar şunlardır (sürücüye; her ihlalde 20 ceza puanı):
| İhlal | Ceza |
|---|---|
| Kesintisiz sürüşü 1 saate kadar / 1 saatten fazla aşmak | 1.000 TL / 3.000 TL |
| Günlük toplam sürüşü 1 saate kadar / 1-3 saat / 3 saat ve fazla aşmak | 3.000 / 5.000 / 10.000 TL |
| Haftalık veya iki haftalık sürüşü 4 saate kadar / 4-15 saat / 15 saat ve fazla aşmak | 10.000 / 15.000 / 20.000 TL |
| Günlük dinlenmeye uymamak | 3.000 TL |
| Haftalık dinlenmeye uymamak | 5.000 TL |
Sürücü aynı zamanda işletense cezalar iki kat uygulanır; değilse tedbir almayan işletene de aynı tutarların iki katı tescil plakası üzerinden yazılır. Birden fazla sürücü görevlendirilmesi zorunlu hâllerde kurala uymayan işletene 10.000 TL ceza verilir. Çalışma veya dinlenme sürelerine uymayan sürücü, dinlenme süresini aşmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre kadar araç kullanmaktan men edilir.
İşletenin sorumluluğu
7574 sayılı Kanun işleteni, sürücünün kendisi olup olmadığına bakmaksızın takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcının bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün kurallara uyması konusunda tedbir almak ve denetlemekle yükümlü kıldı (m. 31, 49). Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işletene, sürücüye verilen cezanın iki katı plakadan yazılır. Nakliye ve servis işletmeleri için pratik sonuç şudur: sürücünün kart kullanmaması veya dinlenme süresini aşması, işletmeye sürücüden daha ağır bir ceza olarak yansır. Yönetmelik ayrıca işletenden araçların, sürücülerin ve sefer bilgilerinin kaydını tutmasını ve sürücülerin çalışma sürelerini izlemesini ister (m. 98).
İtiraz ve AETR muafiyeti
Trafik idari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27); indirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. İtirazda aracın azami yüklü ağırlığının 3.500 kilogramı aşmadığı, koltuk sayısının 17'yi geçmediği, aracın geçici 27. maddedeki süre içinde olduğu, yönetmelikle muaf bir hizmette kullanıldığı ya da tutanaktaki sürelerin takograf verisiyle uyuşmadığı belgeyle ileri sürülür.
Uluslararası taşımaya ilişkin AETR Anlaşmasındaki muafiyetler yurt içi taşımada kullanılamaz. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, şehir içi yük taşımada ve elektrik hizmetinde kullanılan 7,5 tonluk kamyonda takograf cezasını AETR'deki muafiyete dayanarak kaldıran sulh ceza kararını, Anlaşmanın yalnız uluslararası taşımacılığa uygulandığı ve aracın yurt içi yolda denetlendiği gerekçesiyle kanun yararına bozdu (E.2023/14928, K.2025/4959, 08.04.2025).
Sık sorulan sorular
Takograf cezası 2026'da ne kadar?
Takograf bulundurması zorunlu araçta cihazı bulundurmamak, kullanmamak veya kullanılır durumda tutmamak sürücü için 75.000 TL'dir; 15 gün içinde ödenirse 56.250 TL'dir ve 20 ceza puanı işlenir. Sürücü aracın işleteni değilse işletene ayrıca 150.000 TL ceza verilir; sürücü aynı zamanda işletense ceza 150.000 TL'dir. Araç eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 31; Emniyet Genel Müdürlüğü 2026 rehberi).
Takograf hangi araçlarda zorunlu?
7574 sayılı Kanunla değişen 31. maddeye göre yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşan motorlu taşıtlarda ve belediye mevzuatı veya Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü dahil 17'den fazla oturma yeri olan taşıtlarda takograf zorunludur. 2918 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce üretilen taşıtlar ile yönetmelikle muaf tutulan taşıtlar hariçtir.
Yeni takograf zorunluluğu ne zaman başlıyor?
7574 sayılı Kanunla takograf zorunluluğu getirilen araçlarda zorunluluk, model yılına göre şu tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmaz: 2021 ve sonrası model 31.12.2026; 2016-2020 model 31.12.2027; 2011-2015 model 31.12.2028; 1996-2010 model 31.12.2029; 1985-1995 model 31.12.2030 (geçici m. 27). Belediye sınırlarında yolcu taşıyan ticari araçlar ile resmî yük ve yolcu araçlarında ilk tescilden itibaren bir yıl süre tanınır.
Takografa müdahale etmenin cezası nedir?
Takograf, taksimetre veya hız sınırlayıcıya müdahale ederek yanlış veri üretecek duruma getirmek ya da böyle bir cihazı kullanmak sürücü için 185.000 TL'dir ve sürücü belgesi 30 gün geri alınır; bir yıl içinde tekrarında ceza 370.000 TL, geri alma 90 gündür. İşletene bu tutarların iki katı, yani 370.000 TL ve tekrarında 740.000 TL ceza verilir (m. 31).
Takograf sürücü kartı kullanmamanın cezası ne kadar?
Sürücü kartını kullanmamak, bozuk veya geçersiz kartla ya da başka bir sürücünün kartıyla araç kullanmak sürücü için 75.000 TL'dir ve ehliyet 30 gün geri alınır; bir yıl içinde tekrarında 150.000 TL ve 90 gün geri alma uygulanır. Sürücü şartlar sağlanıncaya kadar bu araçları kullanmaktan men edilir. Kartını başkasının kullanmaması için tedbir almayan kart sahibine de 75.000 TL ceza verilir (m. 31).
Sürüş ve dinlenme süreleri nelerdir?
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre ticari yük ve yolcu taşıyan sürücüler 24 saatte toplam 9 saatten, kesintisiz 4,5 saatten fazla araç süremez; 4,5 saatin sonunda en az 45 dakika mola verir. Her 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenir; bu süre haftada en çok üç kez 9 saate indirilebilir. En fazla 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saatlik hafta tatili kullanılır ve iki haftalık toplam sürüş 90 saati aşamaz (m. 98).
Dinlenme süresine uymamanın cezası ne kadar?
Günlük dinlenme süresine uymayan sürücüye 3.000 TL, haftalık dinlenme süresine uymayana 5.000 TL ceza verilir; sürüş süresi aşımlarında ceza aşım süresine göre 1.000 TL ile 20.000 TL arasındadır. Sürücü aynı zamanda işletense cezalar iki kat uygulanır; değilse tedbir almayan işletene de aynı cezaların iki katı plakadan yazılır (m. 49). Her ihlalde 20 ceza puanı işlenir.
Yurt içinde AETR muafiyetine dayanılabilir mi?
Hayır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, şehir içinde elektrik hizmetinde kullanılan 7,5 tonluk kamyon için uluslararası AETR Anlaşmasındaki muafiyete dayanarak takograf cezasını kaldıran sulh ceza kararını kanun yararına bozdu; AETR yalnız uluslararası karayolu taşımacılığına uygulanır ve araç yurt içi yolda denetlenmişti (E.2023/14928, K.2025/4959).
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 31, 49, geçici m. 27 (7574 sayılı Kanunla değişik)
- Emniyet Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi
- Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 98, 99
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2023/14928, K.2025/4959, 08.04.2025