Kamudan doğmuş bir maaş, ücret ya da sandık alacağı, Anayasa'nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkı kapsamında korunuyor. Anayasa Mahkemesi bu alacakların ödenmemesini, değer kaybına uğratılarak ödenmesini ya da meşru beklentinin karşılanmamasını "kamudan olan ücret (aylık, maaş vb.) uyuşmazlıkları" başlığında inceliyor.
Bu sayfa, Ekim 2026 başına kadar yayımlanan ve bu başlıkta şikâyet içeren 49 karara dayanıyor. Sonuçların hepsi sayıldı, belirleyici kararlar tek tek okundu. Her tespiti kararın paragrafıyla birlikte bulacaksınız.
Sonuçlar: 52 şikâyetin 17'sinde ihlal
Bu başlıkta 49 kararda 52 şikâyet var. 17'sinde ihlal bulundu, 9'u konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez sayıldı, 6'sı açıkça dayanaktan yoksun bulundu, 2'sinde ihlal olmadığına karar verildi. İhlal bulunan şikâyetlerin hepsinde yeniden yargılamaya hükmedildi.
Kümeler: karar özetinde değer kaybı geçen 13 kararın 8'inde, göreve iade ya da görevden uzaklaştırma geçen 5 kararın 4'ünde, emeklilik yardımı ya da aidat geçen 4 kararın hepsinde ihlal var.
Göreve iade sonrası ödenen maaşlar
Görevden uzaklaştırılan ve sonra göreve iade edilen kamu görevlisinin birikmiş maaşları ödenmiş, ama mahkeme bunlara yalnızca davanın açıldığı tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermişti. Mahkeme, kamu makamlarının para borçlarını makul olmayan bir gecikmeyle ödemesi hâlinde değer aşınmasının kişiye aşırı yük oluşturabileceğini, alacağın doğduğu tarihlerden idareye başvuruya kadar değer kaybını giderecek faiz ödenmemesinin bu sonucu doğurduğunu belirterek ihlal buldu (İhsan Oluç, B. No: 2021/54035, 17/2/2026, §§ 15–17).
Karşı örnek: Şeflik sınavını kazanan memurun ataması, sınavın dayandığı genelgeye karşı açılan dava nedeniyle üç yıl gecikmişti. Mahkeme, başvurucunun bu sürede memur olarak parasal haklarını almaya devam ettiğini, mahrum kaldığı miktarın önemini açıklamadığını ve kurumun mahkeme kararlarını tutarlı biçimde uyguladığını belirterek ihlal bulmadı (Hüseyin Çatakoğlu, B. No: 2021/19667, 18/11/2025, §§ 51–53).
Sandık ve kurum aidatları
1999'dan itibaren zorunlu olarak İLKSAN'a üye olan ve aylığından aidat kesilen öğretmenin emeklilik yardımı talebinde ilk derece mahkemesi bir Danıştay kararına dayanarak davayı kabul etmiş, bölge idare mahkemesi ise bu Danıştay kararını hiç değerlendirmeden davayı reddetmişti. Mahkeme, kararın sonuca etkili iddialara cevap vermediğini belirterek ihlal buldu (Derya Yulcu (2), B. No: 2019/18482, 2/2/2022, §§ 51–53).
TSK ile ilişiği kesilen başvurucunun dokuz yılı aşkın sürede ödediği OYAK aidatları ise nemasız olarak aynen iade edilmişti; başvurucunun kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu itirazı da mahkemelerce karşılanmamıştı. Mahkeme, Anayasa'ya aykırılık itirazının ilgili ve yeterli gerekçeyle karşılanması gerektiğini vurgulayarak ihlal buldu (Şeyda Erşahan Eroğlu, B. No: 2020/30629, 27/5/2025, §§ 55–57).
Ücret ve bilirkişi alacakları
Üniversitede görevli adli tıp uzmanı, 2001-2003 arasında savcılığın talebiyle 104 otopsi yapmış ama ücret alamamıştı. Açtığı davada ücrete hükmedildi; ancak sekiz-on yıl gecikmeyle ödenen ücret, otopsi yıllarının rayiçleri esas alınarak belirlendi. Genel Kurul bunu adalet ve hakkaniyetle bağdaşmaz bularak mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi; zorla çalıştırma yasağı yönünden ise sekiz karşı oya rağmen ihlal bulmadı (Yasemin Balcı [GK], B. No: 2014/8881, 25/7/2017, §§ 79–80, 96–98).
Meşru beklenti yoksa: konu bakımından yetkisizlik
Bu başlıktaki 9 şikâyet konu bakımından yetkisizlikle sonuçlandı. Örneğin görevden uzaklaştırıldığı dönem için ek ders ücreti ve hazırlık ödeneği isteyen öğretmen, bu ödemelerin yapılmasını öngören bir kanun hükmü ya da yerleşik bir içtihat gösterememişti; Mahkeme meşru bir beklenti bulunmadığına karar verdi (Fatma Yanmaz, B. No: 2021/16092, 7/1/2026, §§ 45–47).
Kamu zararından sorumluluk
Bir belediyede mevzuatta öngörülmediği hâlde personele yapılan ek ödemeler nedeniyle oluşan kamu zararından Sayıştay tarafından sorumlu tutulan başvurucunun şikâyetinde ihlal bulunmadı. Genel Kurul, başvurucunun kanunen yapması gereken bir görevi yapmadığı için sorumlu tutulduğunu, Sayıştay yargılamasında itirazlarını ileri sürebildiğini ve ödediği tutar için ilgililere başvurabileceğini belirtti; bir üye karşı oy kullandı (Musa Özalp [GK], B. No: 2020/5754, 15/5/2025, §§ 52–54).
Dosyanızda nelere bakabilirsiniz?
- Alacağınız hangi tarihte doğdu, ne zaman ödendi? Faiz hangi tarihten itibaren işletildi?
- Ödenen tutar, aradaki enflasyon karşısında ne kadar değer kaybetti?
- Talebinizi destekleyen bir Danıştay ya da yerleşik içtihat var mı? Mahkeme bunu tartıştı mı?
- Kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürdünüz mü, bu itiraz karşılandı mı?
- İstediğiniz ödeme fiilen çalışmaya mı bağlı? Bunu öngören açık bir hüküm var mı?
- Görevden uzaklaştırma ya da iade kararlarının gerekçelerini başvuruya eklediniz mi?
Bu soruları Başvuru Testi ile adım adım cevaplayabilir, sonucu benzer kararlar ve beklenecek giderimle birlikte görebilirsiniz.
Bu sayfa nasıl hazırlandı?
Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası'nda yayımlanan bireysel başvuru kararlarından, Mahkemenin mülkiyet hakkı altında "kamudan olan ücret (aylık, maaş vb.) uyuşmazlıkları" olarak sınıflandırdığı şikâyetleri içeren kararların sonuç ve giderim bilgileri Mahkemenin kendi sınıflandırmasından sayıldı. Kümeler karar özetlerindeki ifadelere göre ayrıldı. Belirleyici 7 karar tek tek okundu. Sayfadaki her tespit ilgili kararın paragraf numarasıyla verildi; alıntıların kararda birebir geçtiği, künyelerin ve sonuçların Mahkemenin kayıtlarıyla uyuştuğu denetlendi.
Kamu görevlisinin maaş ve aidat alacakları hakkında sık sorulan sorular
Göreve iade edildim, birikmiş maaşlarım ödendi ama faiz dava tarihinden başlatıldı; ihlal mi?
Anayasa Mahkemesi, alacağın doğduğu tarihlerden idareye başvuruya kadar geçen süredeki değer kaybını giderecek faiz ödenmemesini ihlal saydı.
İLKSAN'a yıllarca aidat ödedim ama emeklilik yardımı alamadım; ne yapabilirim?
Mahkemenin, lehinize olan Danıştay kararını tartışmadan davayı reddetmesi ihlal sayıldı. Bu başlıkta emeklilik yardımı ya da aidat geçen 4 kararın hepsinde ihlal bulundu.
Görevden uzaklaştırıldığım dönem için ek ders ücreti alabilir miyim?
Fiilen çalışmaya bağlı ödemeler için bunu öngören açık bir hüküm ya da yerleşik içtihat gösterilemezse Mahkeme meşru beklenti bulunmadığına ve konu bakımından yetkisiz olduğuna karar veriyor.
Sayıştay beni kamu zararından sorumlu tuttu; ihlal mi?
Kanunen yapmanız gereken bir görevi yapmadığınız için sorumlu tutulduysanız ve yargılamada itirazlarınızı ileri sürebildiyseniz ihlal bulunmayabilir.
İhlal kararı ne sağlar?
Bu başlıkta ihlal bulunan 17 şikâyetin hepsinde yeniden yargılamaya hükmedildi; mahkemenin değer kaybını ve itirazlarınızı gözeterek yeniden karar vermesi gerekiyor.
Av. Ertuğrul Targal
Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.