Evsel veya bireysel atığı, sigara izmaritini ve çöpü toplama yerleri dışına atan kişiye 2026'da 564 TL idari para cezası verilir (Kabahatler Kanunu m. 41). Cezayı belediye sınırları içinde zabıta, dışında polis veya jandarma verir; kirlilik derhal giderilirse ceza verilmeyebilir.
Araçtan bir şey atmanın trafik cezası 1.000 TL ve 10 ceza puanıdır; atılan şey trafiği tehlikeye sokuyorsa ceza 5.662 TL'dir. İnşaat molozu, eski eşya, hurda araç ve kurban atıkları için ayrı tutarlar uygulanır. Bu yazı 2026 tutarlarını, cezayı kimin verdiğini, Yargıtay'ın suç ile kabahat arasındaki ayrımını, komşunun çöp atmasına karşı yolları ve itirazı anlatır.
Çöp atma cezası 2026
Kabahatler Kanunu'nun "Çevreyi kirletme" başlıklı 41. maddesi farklı atıklar için farklı cezalar öngörür. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; aşağıdaki 2026 tutarları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının idari para cezaları tablosundandır:
| Fiil | Madde | 2026 |
|---|---|---|
| Evsel atık ve artıkları, sigara izmariti, ambalaj gibi bireysel atıkları toplama yerleri dışına atmak | 41/1 | 564 TL |
| Aynı fiilin yemek pişirme ve servis yerlerinde işlenmesi (işletme sahibine) | 41/2 | 18.991 - 191.867 TL |
| Hayvan kesimine ayrılan yerler dışında hayvan kesmek veya kesim atıklarını sokağa bırakmak | 41/3 | 1.764 TL |
| İnşaat atık ve artıklarını (moloz, hafriyat) toplama yerleri dışına atmak | 41/4 | 3.705 - 115.021 TL; tüzel kişi adına inşaatta 3.705 - 191.867 TL; kaldırma masrafı ayrıca |
| Eski veya ihtiyaç fazlası ev eşyasını belediyenin toplama günü dışında sokağa bırakmak | 41/5 | 1.764 TL |
| Kullanılmaz hâle gelen kara veya deniz aracını ya da parçalarını sokağa bırakmak | 41/6 | 9.440 TL; kaldırma masrafı ayrıca |
Belediye eski eşya toplama günlerini yılda üç günden az olmamak üzere belirli aralıklarla önceden ilan eder (m. 41/5). Özel kanunlardaki hükümler saklıdır (m. 41/10); örneğin anız yakma veya kirletici faaliyetler Çevre Kanunu'ndaki ayrı ve daha ağır cezalara tabidir.
Araçtan çöp atma
Karayolları Trafik Kanunu'nun 73. maddesi araçlardan bir şey atılmasını veya dökülmesini yasaklar; Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 145. maddesi sigara külü ve izmaritlerini veya başka şeyleri yola atıp dökmeyi de tedbirsiz ve saygısız araç sürme olarak sayar. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Ceza Rehberine göre bu fiilin cezası 1.000 TL'dir; 15 gün içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 750 TL olur ve sürücü belgesine 10 ceza puanı işlenir.
Atılan şey karayolu üzerinde trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak nitelikteyse Kanunun 14/1-a maddesi uygulanır: cezası 5.662 TL'dir, 15 gün içinde ödenirse 4.246,50 TL; ayrıca 10 ceza puanı işlenir, yoldaki engel kaldırılır ve zarar ile masraflar sorumluya ödetilir. Araçtan atma fiili trafik kurallarıyla özel olarak düzenlendiğinden, araçtan atılan izmarit için Kabahatler Kanunu'nun 41. maddesi yerine trafik cezası uygulanır; 41. madde özel kanunlardaki hükümleri saklı tutar (m. 41/10).
Cezayı kim verir, ceza verilmeyen hâl
- Yetki. 41. maddedeki cezalara belediye sınırları içinde belediye zabıtası, belediye sınırları dışında polis veya jandarma karar verir (m. 41/7). Yargıtay 7. Ceza Dairesi, belediye encümeni kararıyla verilen 41/4 cezalarını denetleme görevinin de sulh ceza hâkimliğine ait olduğunu belirtti (E.2021/20489, K.2022/7159).
- Kirliliği derhal gidermek. Kabahat dolayısıyla meydana gelen kirlilik kişi tarafından derhal giderilirse idari para cezasına karar verilmeyebilir (m. 41/8). Yere atılan çöpü görevli uyardığında derhal toplamak bu hükmün uygulanmasını sağlayabilir.
- Muhatap. Ceza fiili işleyen kişiye verilir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, apartman yönetimi adına düzenlenen ve yöneticiye tebliğ edilen cezaya yöneticinin itiraz hakkı bulunduğunu, başvurunun esastan incelenmesi gerektiğini belirtti (E.2018/2553, K.2018/13407).
Ne zaman suç olur: Yargıtay
Çöp ve atık olaylarında savcılıklar bazen ağır suç tiplerine başvurur. Yargıtay kararları sınırı şöyle çiziyor:
- Komşunun malını kirletmek suçtur. Üst kattaki komşunun alt kattakinin mutfak camına sürekli yemek artığı, meyve kabuğu atması ve su dökmesi, kamuya karşı işlenen çevreyi kirletme kabahati değil, başkasının malını kirleten mala zarar verme suçudur (Türk Ceza Kanunu m. 151; 15. Ceza Dairesi, E.2014/12540, K.2014/17208).
- Taş-toprak hafriyatı kabahattir. Taş ve toprak karışımı hafriyatın başkasının arazisine dökülmesi, bilirkişiye göre kalıcı kirlilik yaratmıyorsa Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesindeki çevrenin kasten kirletilmesi suçu değil, Kabahatler Kanunu'nun 41/4. maddesindeki kabahattir; sanık beraat etmelidir (18. Ceza Dairesi, E.2016/11454, K.2016/16802).
- Kesim atıkları kabahattir. Mezbaha dışında hayvan kesip sakatatları kanal boyuna veya çevreye bırakmak, Hayvanları Koruma Kanunu ve Kabahatler Kanunu'nun 41/3. maddesine göre idari yaptırım gerektirir; çevreyi kirletme suçundan mahkûmiyet hukuka aykırıdır (18. Ceza Dairesi, E.2015/13085, K.2016/2899; 4. Ceza Dairesi, E.2013/25740, K.2014/34075).
İtiraz
Çöp atma cezasına karşı kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27). Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir; ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (m. 17/6). İtirazda şu noktalar ileri sürülür:
- Fotoğraf veya kamera kaydının atığı atan kişiyi ve aracı gerçekten gösterip göstermediği,
- Kirliliğin derhal giderilip giderilmediği (m. 41/8),
- Eski eşya cezalarında belediyenin toplama günlerini ilan edip etmediği,
- Moloz ve hafriyat cezalarında belediyeyle yapılan protokoldeki kaldırma süresine uyulup uyulmadığı; Yargıtay, hafriyatın aynı gün kaldırılması şartı bulunan bir protokolde fotoğrafların çekildiği gün ve saatin tespit edilmesi gerektiğini belirtti (7. Ceza Dairesi, E.2021/20489, K.2022/7159),
- Cezanın doğru kişiye yazılıp yazılmadığı.
Sık sorulan sorular
Çöp atma cezası 2026'da ne kadar?
Evsel atık ve artıkları, bunların toplanmasına veya depolanmasına ayrılan yerler dışına atan kişiye 2026'da 564 TL idari para cezası verilir; bireysel atıklar için de aynı kural uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 41/1). Fiil yemek pişirme ve servis yerlerinde işlenirse işletme sahibine 18.991 TL ile 191.867 TL arasında ceza verilir (m. 41/2). Tutarlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026 tablosundandır.
Yere sigara izmariti atmanın cezası var mı?
Evet. Kabahatler Kanunu'nun 41/1. maddesi evsel atıkların yanında bireysel atık ve artıkları da kapsar; yere atılan sigara izmariti, peçete veya ambalaj için 2026'da 564 TL idari para cezası verilir. Kişi kirliliği derhal giderirse, örneğin izmariti yerden alıp çöp kutusuna atarsa, idari para cezasına karar verilmeyebilir (m. 41/8).
Araçtan çöp atma cezası ne kadar, hangi madde?
Araçlardan bir şey atılması veya dökülmesi Karayolları Trafik Kanunu'nun 73. maddesine göre yasaktır; Karayolları Trafik Yönetmeliği sigara külü ve izmaritini yola atmayı da açıkça sayar. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 rehberine göre cezası 1.000 TL'dir, 15 gün içinde ödenirse 750 TL; ayrıca 10 ceza puanı işlenir. Atılan şey trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak nitelikteyse 14/1-a maddesine göre 5.662 TL ceza uygulanır.
Çöp atma cezasını kim yazar?
Kabahatler Kanunu'nun 41. maddesindeki cezalara belediye sınırları içinde belediye zabıta görevlileri, belediye sınırları dışında kolluk görevlileri karar verir (m. 41/7). Araçtan yola bir şey atmanın trafik cezasını ise trafik polisi veya jandarma yazar.
Eski eşyayı sokağa bırakmanın cezası ne kadar?
Kullanılmaz hâle gelen veya ihtiyaç fazlası ev eşyasını belediyenin belirlediği toplama günleri dışında sokağa veya kamuya ait bir yere bırakan kişiye 2026'da 1.764 TL ceza verilir. Belediye bu günleri yılda üç günden az olmamak üzere önceden ilan etmek zorundadır (Kabahatler Kanunu m. 41/5). Belediye ilan yapmadıysa bu durum itirazda ileri sürülür.
İnşaat molozu ve hafriyat atmanın cezası nedir?
İnşaat atık ve artıklarını toplanma veya depolanma yerleri dışına atan kişiye 2026'da 3.705 TL ile 115.021 TL arasında, inşaat bir tüzel kişi adına yürütülüyorsa 3.705 TL ile 191.867 TL arasında ceza verilir; atıkların kaldırılma masrafı ayrıca alınır (Kabahatler Kanunu m. 41/4). Yargıtay, taş ve topraktan oluşan ve toprağı kirletmeyen hafriyatın başkasının arazisine dökülmesini çevreyi kirletme suçu değil bu kabahat saydı (18. Ceza Dairesi, E.2016/11454, K.2016/16802).
Komşu balkondan çöp atarsa ne yapılır?
Komşunun camına, balkonuna veya eşyasına kasten yemek artığı, çöp atıp kirletmek mala zarar verme suçunu oluşturabilir (Türk Ceza Kanunu m. 151). Yargıtay 15. Ceza Dairesi, üst kattaki komşunun alt kattakinin mutfak camına sürekli yemek artığı ve meyve kabuğu atıp su dökmesini çevreyi kirletme kabahati değil mala zarar verme suçu saydı (E.2014/12540, K.2014/17208). Mala zarar verme şikâyete bağlı bir suçtur; savcılığa şikâyet altı ay içinde yapılır.
Çöp atma cezasına nasıl itiraz edilir?
Kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27). Ceza tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir ve ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (m. 17/6). İtirazda tutanaktaki fotoğraf ve kamera kaydının fiili ve kişiyi gerçekten gösterip göstermediği, kirliliğin derhal giderilip giderilmediği ve cezanın doğru kişiye yazılıp yazılmadığı ileri sürülür.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/6, 27, 41
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 14, 73; Karayolları Trafik Yönetmeliği m. 145; Emniyet Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi
- Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E.2014/12540, K.2014/17208, 27.10.2014; 18. Ceza Dairesi, E.2016/11454, K.2016/16802, 31.10.2016; E.2015/13085, K.2016/2899, 17.02.2016; 4. Ceza Dairesi, E.2013/25740, K.2014/34075, 24.11.2014
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E.2021/20489, K.2022/7159, 11.04.2022; 19. Ceza Dairesi, E.2018/2553, K.2018/13407, 18.12.2018
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 151, 181