Doğum İzni 2026: 24 Hafta Oldu mu? Özel Sektör ve Memur İçin Yeni Süreler, Babalık İzni 10 Gün, Ücretsiz İzin ve Geçiş Hükmü

Eski ve yeni süreler

Aşağıdaki tablo 7578 sayılı Kanun'dan önceki ve sonraki süreleri gösterir. Değişiklikler 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdi.

Askerî personel için Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda da aynı yönde değişiklik yapıldı: doğum sonrası izin 16 hafta, toplam 24 hafta oldu (7578 sayılı Kanun m. 24).

Özel sektörde çalışan anne

• Süre: Kadın işçinin doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta çalıştırılmaması esastır. Çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir (İş Kanunu m. 74/1).
• Doğuma kadar çalışma: Sağlık durumu uygunsa hekim onayıyla işçi isterse doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir; çalıştığı süre doğum sonrası izne eklenir. Erken doğumda kullanılamayan doğum öncesi süre de doğum sonrasına eklenir.
• Annenin ölümü ve evlat edinme: Doğumda veya sonrasında annenin ölümü hâlinde doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine, çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta izin verilir.
• Ücretsiz izin: İsteği hâlinde kadın işçiye 24 haftalık sürenin, çoğul gebelikte 26 haftalık sürenin tamamlanmasından sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir; bu süre yıllık izin hesabında sayılmaz (m. 74/6).
• Yarım çalışma: Doğum sonrası iznin bitiminden itibaren birinci doğumda 60, ikinci doğumda 120, sonraki doğumlarda 180 gün haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanılabilir; çoğul doğumda bu sürelere 30'ar gün eklenir, çocuk engelli doğmuşsa süre 360 gündür (m. 74/2).
• Ödenek: Gebeliğin başlangıcından doğumdan sonraki ilk 16 haftaya kadar olan dönem analık hâli sayılır (5510 s. K. m. 15). Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse SGK, doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede çalışılmayan her gün için geçici iş göremezlik ödeneği öder; çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir (m. 18/1-c). İş Kanunu bu süre için işverene ücret ödeme yükümlülüğü yüklemez; toplu iş sözleşmesi daha lehe hüküm içerebilir.
• Okul çağına kadar kısmi çalışma: Doğum izni ve yarım çalışma süreleri bittikten sonra, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar anne veya babadan biri kısmi süreli çalışma talep edebilir; işveren bu talebi karşılar ve talep geçerli fesih nedeni sayılmaz (İş Kanunu m. 13).

Memur anne

Kadın memura doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilir; çoğul gebelikte doğum öncesi süreye 2 hafta eklenir (Devlet Memurları Kanunu m. 104/A). Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen memur, isteği hâlinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir ve çalıştığı süre doğum sonrası izne eklenir. Analık izni boyunca memurun aylığı ve malî hakları ödenir; fiilî çalışmaya bağlı ödemeler bunun dışındadır (m. 104/G).

Doğum sonrası iznin bitiminden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde bir buçuk saat süt izni verilir; saatleri memur seçer (m. 104/D). Süt izni yerine memur isterse birinci doğumda 2 ay, ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda 6 ay günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir; çoğul doğumda bu sürelere birer ay eklenir, çocuk engelli doğmuşsa süre 12 aydır (m. 104/F).

Babalık izni ve koruyucu aile

Özel sektörde çalışan işçiye eşinin doğum yapması hâlinde verilen ücretli izin 1 Mayıs 2026'dan itibaren 10 gündür (İş Kanunu ek m. 2/1). Memurlara eşinin doğumunda isteği üzerine verilen 10 günlük babalık izni değişmedi (Devlet Memurları Kanunu m. 104/B). Kanun her iki düzenlemede de "on gün" ifadesini kullanır.

7578 sayılı Kanun koruyucu aileler için de izin getirdi: bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya tek başına koruyucu aile olan memura, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin; işçiye 10 gün ücretsiz izin verilir (m. 104/A; İş Kanunu m. 74/1).

İzin verilmezse ne yapılır?

• Şikâyet: Doğum izni süresinde işçi çalıştıran veya ücretsiz izni vermeyen işverene İş Kanunu m. 104 uyarınca idari para cezası verilir. İşçi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikâyette bulunarak iş müfettişinin denetimini isteyebilir.
• Fesih ve tazminat: Hamilelik, doğum ve 74. maddedeki sürelerde işe gelmemek geçerli fesih nedeni değildir (İş Kanunu m. 18/3-d, e). Doğum izni nedeniyle iş sözleşmesi feshedilirse kıdem ve ihbar tazminatı, iş güvencesi kapsamındaki işçi için işe iade davası gündeme gelir; işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade davasında süreler ve Anayasa Mahkemesi kararları işe iade davası yazısında.
• Memur: Analık izni talebinin reddine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; dava açma süresi işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür.