Targal Hukuk ana sayfa

İş Hukuku

İş sözleşmesi, çalışma koşulları, fesih ve sosyal güvenlikten doğan uyuşmazlıklar.

ALAN HAKKINDA

İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki bireysel ve toplu iş ilişkilerini; çalışma koşullarını, ücret ve dinlenme haklarını, iş sözleşmesinin sona ermesini ve sosyal güvenlik bağlantılarını düzenler. Emredici hükümler ve işçinin korunması ilkesi, sözleşme serbestisinin sınırlarını belirler.

İş sözleşmesi, ücret kayıtları, çalışma süreleri, fesih bildirimi ve işyeri belgeleri uyuşmazlığın kapsamını belirler. Taraflar, dava şartına tabi iş uyuşmazlıklarında önce arabulucuya başvurur; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesi talep ve delilleri inceler.

SÜREÇ VE SÜRELER

Arabuluculuk dava şartı

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (7036 sayılı Kanun m. 3). Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava yolu açılır.

İşe iade

İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılabilir (İş Kanunu m. 20).

Kıdem, ihbar ve diğer alacaklar

Kıdem tazminatı, en az bir yıl çalışmış ve iş sözleşmesi kanunda sayılan bir nedenle sona ermiş işçiye ödenir. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ve ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir.

İş kazası ve sosyal güvenlik

İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat taleplerinde işverenin kusuru ile Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan gelirler birlikte değerlendirilir. Sigortasız ya da eksik bildirilen çalışmalar için hizmet tespiti davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (5510 sayılı Kanun m. 86/9).

SIK SORULAN SORULAR

İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. İşçinin haklı nedenle feshi, muvazzaf askerlik, emeklilik veya yaşlılık aylığı için gerekli şartları tamamlayarak ayrılma ve kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması hâllerinde kıdem tazminatı ödenir (1475 sayılı Kanun m. 14).

Fazla çalışma ücreti nasıl hesaplanır?

Fazla çalışma, haftalık kırk beş saati aşan çalışmadır. Her bir saat fazla çalışma için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir. Denkleştirme uygulanan işlerde haftalık ortalama normal süreyi aşmayan çalışmalar fazla çalışma sayılmaz (İş Kanunu m. 41).

Yıllık izin süresi kaç gündür?

En az bir yıl çalışmış işçiye yıllık ücretli izin verilir. Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlara on dört günden, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, on beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az izin verilemez. İşçi yıllık izin hakkından vazgeçemez (İş Kanunu m. 53).

Haklı nedenle fesih için süre var mı?

Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışlara dayanan fesih hakkı, karşı tarafın bu davranışı öğrendiği günden itibaren altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılır. İşçinin olayda maddi çıkar sağladığı durumlarda bir yıllık süre uygulanmaz (İş Kanunu m. 26).

İhbar süreleri ne kadardır?

Belirsiz süreli iş sözleşmesi, işçinin kıdemine göre bildirimden itibaren altı aydan az çalışmada iki, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört, bir buçuk ile üç yıl arasında altı, üç yıldan fazla çalışmada sekiz hafta sonra sona erer. Bildirim şartına uymayan taraf, bu sürelere ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder (İş Kanunu m. 17).

İşe iade davası kazanılırsa ne olur?

İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurur. İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat öder; kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aylık ücret ve diğer haklar da ödenir (İş Kanunu m. 21).

BELGELER

Bu alandaki bir dosyanın incelenmesinde çoğunlukla şu belgeler kullanılır:

  • İş sözleşmesi ve işe giriş bildirgesi
  • Ücret bordroları ve banka ücret kayıtları
  • SGK hizmet dökümü
  • Fesih bildirimi, ihtarname veya istifa dilekçesi
  • Puantaj, mesai ve giriş-çıkış kayıtları
  • İşverenle yapılan yazışmalar ve tanık bilgileri
KAPSAM

Başlıca çalışma başlıkları

  1. 01

    İş sözleşmelerinin hazırlanması, değiştirilmesi ve sona erdirilmesi

  2. 02

    İşe iade davaları ve feshin geçerliliğinin incelenmesi

  3. 03

    Kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret ve fazla çalışma alacakları

  4. 04

    Yıllık izin, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacakları

  5. 05

    İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları

  6. 06

    Hizmet tespiti ve sosyal güvenlik uyuşmazlıkları

  7. 07

    Rekabet yasağı, gizlilik ve işyeri uygulamalarına ilişkin sözleşmeler

  8. 08

    Zorunlu arabuluculuk, bireysel ve toplu iş uyuşmazlıkları