Dron Uçurma Cezası 2026: İzinsiz Uçuş, Kayıt, Yeni SHT-İHA Kuralları, 249 Gram Dronlar ve İtiraz

Dron cezaları 2026

Dron cezaları iki kaynaktan gelir. Birincisi 2920 sayılı Kanun'un 2024'te 7519 sayılı Kanunla değiştirilen 144. maddesidir; tutarlar Kabahatler Kanunu'nun 17/7. maddesi uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Kanundaki 60.000 TL'lik izinsiz uçuş cezası 2026'da 108.370 TL olarak uygulanır; Bartın Emniyet Müdürlüğünün 14.01.2026 tarihli duyurusu da bu tutarı bildirir. Diğer tutarlar aynı yöntemle hesaplanmıştır:

İkinci kaynak, SHGM Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik (SHY-İPC) ve 2026 tutarlarını belirleyen 2026/2 sayılı Tebliğdir. Tebliğin şahıslara ilişkin tablosunda dron pilotları için şu tutarlar yer alır:

SHY-İPC cezalarını Sivil Havacılık Genel Müdürü verir (m. 12). Temmuz 2026'da 7590 sayılı Kanunla 2920 sayılı Kanun'un 143. maddesine eklenen fıkra, o maddedeki idari para cezalarının alt ve üst sınırlarını tüzel kişiler için beş kat olarak uygular. Aynı uçuş için hem vali veya kaymakamdan hem SHGM'den ayrı ceza verilmesi tartışmalıdır: Kabahatler Kanunu'nun 15/1. maddesi bir fiille birden fazla kabahat işlendiğinde en ağır idari para cezasını gerektiren kabahatten ceza verilmesini öngörür.

Yeni SHT-İHA: sınıf, lisans ve kayıt

SHGM, 2016 tarihli talimatın yerine geçen yeni SHT-İHA'nın 30 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdiğini duyurdu. Talimat Avrupa Birliğinin 2019/947 ve 2019/945 sayılı dron tüzükleri referans alınarak hazırlandı (m. 5). Temel kurallar şunlardır:

• Sınıflar. M0: 500 gram (dahil) - 4 kg; M1: 4 - 25 kg; M2: 25 - 150 kg; M3: 150 kg ve üzeri. 500 gramın altında olup basit İHA tanımını karşılamayan dronlar M0 hükümlerine tabidir (m. 8).
• Basit İHA muafiyeti. Tasarımı gereği yatayda 10 metre yarıçaplı, dikeyde 20 metre yükseklikteki uçuş alanından çıkamayan oyuncak dronlar lisans, kayıt, tescil ve ithal uygunluk yükümlülüklerinden muaftır (m. 4/b, 8/2).
• Lisans pilota bağlandı. Uçuş yetkisi aracın ağırlığına değil pilotun lisansına göre belirlenir. P0 amatör: ticari olmayan, gündüz, görüş hattında, en çok 120 metre yükseklik ve 3.000 metre uzaklık. P1 ticari: aynı sınırlarla ticari uçuş, uygun donanımla gece. P2: görüş hattı dışı, otonom, kalabalık üstü, kargo ve yüksek riskli operasyonlar (m. 6, 15).
• Yaş. P0 için on yaş, P1 ve P2 için on sekiz yaş doldurulmalıdır (m. 17).
• Kayıt. Basit İHA dışında dronla uçuş yapan herkes İHATTYS üzerinden kullanıcı kaydı yaptırır. 120 metre yükseklik veya 3.000 metre uzaklığın ötesinde P2 ile uçulacak dronlar için ayrıca tescil zorunludur (m. 11).
• Teknik şartlar. Kayıt doğrulanmadıkça dron 10 metre yarıçap ve 20 metre yüksekliğin dışına çıkamayacak şekilde coğrafi sınırlamayla (geofence) tasarlanır; basit İHA dışındaki tüm dronların uçuş ve kontrol yazılımları için SHGM yazılım sertifikası şarttır. Bağlantı koptuğunda dron meskûn mahal üzerinden geçmeden kurtarma alanına dönmeli veya uçuşu sonlandırmalıdır (m. 18, 23).

Nerede izinsiz uçulur

Türk hava sahası dron uçuşları bakımından İHATTYS haritasında yayımlanan yeşil, kırmızı ve turuncu bölgelerden ve bunların dışında kalan sahalardan oluşur (SHT-İHA m. 12):

• Yeşil bölge: Belirlenen irtifa ve şartlarla operasyonel izin gerekmez.
• Kırmızı bölge: Yetkili kurumlarca dron uçuşuna kapatılan sahalardır. İzin, sahayı kapatan kurumun ve gerekirse Cumhurbaşkanlığının uygunluğuyla Genel Müdürlükçe verilir; kurum uygunluk vermezse izin verilmez.
• Turuncu bölge: Başka biri lehine izin veya hava sahası tahsisi bulunan alanlardır; izin sahibi ve izni veren merci çoklu uçuşa uygunluk verirse diğer kullanıcılar da izin alarak uçabilir.
• Diğer bütün yerler: Uçuş izne tabidir; izin, yerin mülki idare amirinin uygunluğu alınarak Genel Müdürlükçe verilir.

P0 ve P1 pilotları her uçuştan önce İHATTYS'in kamuya açık haritasından güncel bölge durumunu kontrol eder; P2 operasyonlarında her uçuştan önce sisteme uçuş bildirimi yapılır (m. 22). SHGM'nin duyurusuna göre her uçuş için ayrı risk analizi istenmesi uygulamasına son verildi. İHATTYS devreye alınıp duyurulana kadar kayıt, bildirim ve izin işlemlerinde eski talimatın hükümleri de uygulanır (Geçici m. 1/3).

Mevcut dronlar ve geçiş süresi

Yeni talimat mevcut kullanıcılara 31 Temmuz 2027'ye kadar süre tanır:

1. Kayıt. Talimatın yürürlüğe girdiği tarihte kullanılan dronların kaydı 31 Temmuz 2027'ye kadar yapılır; bu tarihten sonra kayıtsız uçanlara ceza uygulanır. Yürürlükten sonra edinilen dronlarda kayıt yükümlülüğü edinme tarihinde doğar (m. 25/7).
2. Dönüştürme. Eski dronlar kayıt, uzaktan tanımlama, geofence, uyum yazılım modülü, yazılım sertifikası ve İHATTYS entegrasyonu şartlarına uygun hâle getirilir; işlem üretici, ithalatçı veya dağıtıcıyla iletişime geçilerek yapılır. Süre sonunda dönüştürülmemiş dron uçurulamaz (m. 27).
3. Eski belgeler. Eski talimata göre verilmiş uçuş izinleri ve yetki belgeleri, süresiz olanlar dahil 31 Temmuz 2027'ye kadar geçerlidir; bu tarihte ayrıca bir işlem yapılmadan hükümsüz olur (m. 28, Geçici m. 3).
4. Pilot sertifikaları. İHA0 sertifikası sahipleri P0 intibak eğitimiyle uyum sağlar; İHA1 sertifikaları P1'e, İHA2 ve İHA3 lisansları P2'ye dönüştürülür. İntibak eğitimi 31 Temmuz 2027'ye kadar tamamlanmalıdır (m. 29).

Özel hayat ve lisans yaptırımları

Dronla komşunun bahçesini, penceresini veya bir kişiyi izinsiz görüntülemek, Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesindeki özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir; cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve ihlal görüntü kaydıyla yapılırsa ceza bir kat artırılır. SHY-İPC'ye göre bir fiil hem idari para cezasını hem suçu gerektiriyorsa yalnız suçtan yaptırım uygulanır; SHGM savcılığa ihbarda bulunur, suçtan yaptırım uygulanamayan hâllerde idari para cezası verilir (m. 7/2).

Talimata uymayan veya lisans imtiyazlarını aşan pilotun lisansı kusur derecesine göre bir aydan iki yıla kadar askıya alınır. Askının bitiminden itibaren üç yıl içinde aynı veya benzer ihlal tekrarlanırsa lisans iptal edilir ve beş yıl yeniden lisans verilmez; uçuş emniyetini ağır ihmal veya kasıtla ihlal edenin lisansı doğrudan iptal edilir. Kararlardan önce en az on beş gün savunma süresi tanınır ve karar gerekçeli olarak tebliğ edilir (SHT-İHA m. 25).

Cezaya itiraz

Vali veya kaymakamın 2920 sayılı Kanun'un 144. maddesine göre verdiği cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27). SHGM'nin SHY-İPC'ye göre verdiği cezalarda da merci sulh ceza hâkimliği, süre 15 gündür (SHY-İPC m. 11). SHY-İPC cezası tebliğden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün hesabına ödenir; itiraz yoluna gitmeden ödenirse dörtte üçü tahsil edilir ve peşin ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ekonomik durumu uygun olmayan kişi bir ay içinde vergi dairesine başvurursa vergi dairesi, ilk taksitin peşin ödenmesi şartıyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitle ödenmesine karar verebilir (m. 9).

İtirazda şu noktalar delilleriyle gösterilir: uçuş yerinin yeşil bölgede veya izin verilen hacimde olduğu, uçuş izni ve kayıt belgeleri, dronun basit İHA niteliği, tutanaktaki konum, saat ve dron bilgisinin doğruluğu ve aynı fiil için ikinci bir ceza verilip verilmediği. Lisans askısı veya iptali ise idari işlemdir; buna karşı idare mahkemesinde dava açılır. Danıştay 10. Dairesi, 2016 tarihli eski talimatın kayıt, eğitim ve güvenlik taahhüdüne ilişkin hükümlerine karşı açılan iptal davasını büyük ölçüde reddetmişti (E.2019/11177, K.2023/2678).