Özel hayatın gizliliğini ihlal bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir; görüntü veya ses kaydedilerek işlenirse ceza iki katına çıkar (TCK m. 134/1). Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa etmenin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (m. 134/2). Bu suçlar şikâyete bağlıdır. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak yaymak ise iki yıldan dört yıla kadar hapis gerektirir ve şikâyet aranmaz (m. 136).
Bu yazı izinsiz fotoğraf çekmenin, sosyal medyada paylaşmanın ve yazışmayı ifşa etmenin hangi suçu oluşturduğunu, şikâyet ve uzlaşma kurallarını ve Yargıtay'ın bu konudaki ölçülerini anlatır.
Hangi fiil, hangi suç?
| Fiil | Ceza / şikâyet |
|---|---|
| Özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134/1) | 1 – 3 yıl hapis; şikâyete bağlı |
| Görüntü veya ses kaydederek ihlal (m. 134/1) | Ceza bir kat artar: 2 – 6 yıl; şikâyete bağlı |
| Özel hayata ilişkin görüntü veya sesi ifşa etme; basın-yayın yoluyla yayımlama (m. 134/2) | 2 – 5 yıl hapis; şikâyete bağlı |
| Kendisiyle yapılan yazışmayı rızasız olarak alenen ifşa (m. 132/3) | 1 – 3 yıl hapis; şikâyete bağlı |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydetme (m. 135) | 1 – 3 yıl hapis; hassas verilerde yarı oranında artar; şikâyet aranmaz |
| Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme (m. 136) | 2 – 4 yıl hapis; şikâyet aranmaz |
Kamu görevlisi görevinin verdiği yetkiyi kötüye kullanarak ya da fail bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlerse bu suçların cezası yarı oranında artırılır (m. 137). Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılır (m. 73; şikâyet süresi).
İzinsiz fotoğraf ve paylaşım: Yargıtay'ın ölçüleri
- Yüz görünmese de kişi tanınabiliyorsa ifşa vardır. Sanık, komşusunu kendi bahçesinde çalışırken yüzü görünmeyecek açıdan, sırtından diz arkasına kadar yakınlaştırarak fotoğraflamış ve bir süre sonra silinecek şekilde sosyal medya hesabında paylaşmıştı. Bölge adliye mahkemesi beraat vermişti. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, görüntülerdeki kişinin saçı, sırtı ve kıyafetinden tanınabildiğini, kamuya açık alanda bile kişinin dikkat çekmezlik ve tanınmazlık beklentisinin korunduğunu, kişinin giydiği kıyafetin özel hayatına ilişkin bir tercih olduğunu ve failin saikinin önemsiz olduğunu belirterek kararı bozdu (12. CD, E. 2024/978, K. 2026/4128, 21.4.2026).
- Fotoğraf ve kimlik bilgisiyle teşhir: Ayrıldığı eski partnerinin fotoğraflarını adı, soyadı ve telefon numarasıyla birlikte iç çamaşırlarına zımbalayıp sokaklara bırakan sanığın eylemi, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri yayma ve hakaret suçlarını birlikte oluşturan tek bir fiil sayıldı; Ceza Genel Kurulu en ağır cezayı gerektiren TCK 134/2'den hüküm kurulmasını yeterli gördü (CGK, E. 2015/708, K. 2019/414, 9.5.2019).
- Rızasız fotoğrafı başka bir siteye koymak: Bir köşe yazarının gazetede kullanılan fotoğrafını rızası olmadan internetteki bir arkadaşlık sitesine "erkek arkadaş arıyor" bilgileriyle koyan gazete yöneticisinin eylemi kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçu (TCK m. 136) sayıldı (CGK, E. 2012/1510, K. 2014/331, 17.6.2014).
Şikâyet, uzlaşma ve deliller
- Şikâyete bağlı olanlar: özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134) ve haberleşmenin gizliliğini ihlal (m. 132). Bu suçlar uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-a; uzlaştırma nedir). Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür.
- Şikâyet aranmayanlar: kişisel verilerin kaydedilmesi (m. 135), verileri hukuka aykırı verme, yayma veya ele geçirme (m. 136) ve verileri yok etmeme (m. 138). Bu suçlarda vazgeçme davayı düşürmez ve uzlaştırma yapılmaz (TCK m. 139).
- Delil: Paylaşımın ekran görüntüsünü, adresini ve paylaşım tarihini saklayın; hikâye gibi kısa süre sonra silinen paylaşımlarda paylaşımı gören kişileri not edin. Ekran görüntüsünün delil değeri için WhatsApp ekran görüntüsü delil yazısına bakın.
- Kaldırma: İçeriğin internetten kaldırılması ve arama sonuçlarından çıkarılması için unutulma hakkı yazısına bakın.
Gizli ses kaydı. Kişinin kendisine yönelik bir suçu ispat etmek için o anda yaptığı kayıt, belirli şartlarla hukuka uygun delil sayılabilir; bunun sınırları için gizli ses kaydı delil yazısına bakın.
Özel hayatın gizliliği ve kişisel veriler hakkında sık sorulan sorular
Özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun cezası nedir?
Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır; ihlal görüntü veya seslerin kayda alınmasıyla yapılırsa ceza bir kat artırılır (TCK m. 134/1). Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kişinin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (m. 134/2).
Özel hayatın gizliliğini ihlal şikâyete tabi mi?
Evet. Özel hayatın gizliliğini ihlal ve haberleşmenin gizliliğini ihlal şikâyete bağlıdır; şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılır. Kişisel verilerin kaydedilmesi, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme ve verileri yok etmeme ise şikâyete bağlı değildir (TCK m. 139).
İzinsiz fotoğraf paylaşmak suç mu?
Kişinin özel hayatına ilişkin fotoğrafını rızası olmadan paylaşmak özel hayatın gizliliğini ihlal suçudur (TCK m. 134/2). Yargıtay, komşusunu kendi bahçesinde arkadan ve vücuduna yakınlaştırarak çekip sosyal medyada paylaşan sanık için, yüz görünmese de kişinin tanınabilir olduğunu ve kamuya açık alanda bile kişinin tanınmazlık beklentisinin korunduğunu belirterek suçun oluştuğunu kabul etti (12. CD, E. 2024/978, K. 2026/4128). Kişinin fotoğrafını kimlik bilgileriyle birlikte rızası dışında yaymak kişisel verileri yayma suçunu da oluşturabilir (m. 136).
Kişisel verileri yayma suçunun cezası nedir?
Kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m. 136/1). Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir. Kamu görevlisi görevini kötüye kullanarak veya bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanarak işlerse ceza yarı oranında artırılır (m. 137).
Özel hayatın gizliliğini ihlal uzlaşmaya tabi mi?
Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134) ve haberleşmenin gizliliğini ihlal (m. 132) şikâyete bağlı olduğu için uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-a). Kişisel verileri yayma (m. 136) şikâyete bağlı olmadığı ve listede sayılmadığı için uzlaştırma kapsamında değildir.
WhatsApp yazışmasının ekran görüntüsünü paylaşmak suç mu?
Kendisiyle yapılan yazışmanın içeriğini diğer tarafın rızası olmadan hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m. 132/3). Yazışmayı bir hakkı korumak için savcılığa veya mahkemeye delil olarak sunmak alenen ifşa değildir; delil değeri için WhatsApp ekran görüntüsü yazısına bakın.
Av. Ertuğrul Targal
Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları alanlarında sürdürmektedir.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 73, 132, 134-139
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2012/1510, K. 2014/331, 17.6.2014
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2015/708, K. 2019/414, 9.5.2019
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2024/978, K. 2026/4128, 21.4.2026