2016'dan önce verilen eski tip (çipsiz) ehliyetleri harçsız değiştirme süresi 31 Ekim 2025'te sona erdi; bu tarihten sonra değiştirilmeyen belgeler geçersiz sayılır (Karayolları Trafik Kanunu geçici m. 22). Yeni belge yine alınır, ancak ilk başvurudaki harç ödenir: 2026'da B sınıfı için 6.754,60 TL harç, 1.690 TL kart bedeli ve 425 TL vakıf hizmet bedeliyle toplam 8.869,60 TL. Eski tip belgeyle araç kullanan sürücünün belgesi geri alınır, araç kullanmaktan men edilir ve 4.712 TL ceza öngörülür. Belgesi daha önce geri alınmış olanlar ile mücbir sebeple değiştiremeyenlerden harç alınmaz.
Bu yazı, hâlâ 2016 öncesinden kalma çipsiz ehliyet taşıyan sürücünün sorularını cevaplıyor: belge geçerli mi, yenilemek ne kadar tutar, harç kimlerden alınmaz, eski belgeyle yakalanınca ne olur, başvuru nasıl yapılır.
Süre doldu: belge geçersiz
2013'te değişen Karayolları Trafik Kanunu sürücü belgesi sınıflarını yeniledi ve eski belgelerin yeni sınıf belgelerle değiştirilmesini zorunlu kıldı. Geçici 22. madde kuralı şöyle koyar:
- değiştirme işlemleri İçişleri Bakanlığınca belirlenen süreler içinde tamamlanır;
- bu süre içindeki değiştirmeden harç alınmaz, yalnız indirimli değerli kâğıt bedeli ödenir;
- belirlenen süre içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri geçersiz sayılır;
- sahibi başvurursa gerekli harçlar ve indirimsiz değerli kâğıt bedeli ödenerek geçersiz sayılan belgenin karşılığı olan yeni belge verilir.
Süre birkaç kez uzatıldı ve son olarak 31 Ekim 2025'te sona erdi; İçişleri Bakanlığı bu tarihten sonra yeniden uzatma yapılmayacağını açıkladı. 2026'da eski tip belgenin yenilenmesi, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün ücret tablosunda ilk başvuru ve belge ekleme işlemleriyle aynı satırda yer alır. Geçersiz sayılan belgenin sahibi yeniden sürücü kursuna gitmez veya sınava girmez; sınıfının karşılığı olan yeni belgeyi alır.
2026 ücretleri
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 2026 ücret tablosu ve Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) ekindeki (9) sayılı tarife (Trafik Harçları) şu tutarları gösterir:
| İşlem ve sınıf | Harç | Değerli kâğıt | Vakıf hizmet | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| İlk başvuru, belge ekleme veya eski tip yenileme: A, A1, A2, F, H (engelli A dâhil) | 2.239,90 TL | 1.690 TL | 425 TL | 4.354,90 TL |
| İlk başvuru, belge ekleme veya eski tip yenileme: B (engelli B dâhil) | 6.754,60 TL | 1.690 TL | 425 TL | 8.869,60 TL |
| İlk başvuru, belge ekleme veya eski tip yenileme: B1, BE, C, C1, C1E, CE, D, D1, D1E, DE, G, M | 11.271,20 TL | 1.690 TL | 425 TL | 13.386,20 TL |
| Çipli yeni tip belgenin (2016 sonrası) süresi dolunca yenilenmesi | Alınmaz | 1.690 TL | 425 TL | 2.115 TL |
Harç, sürücü belgesinden bir defaya mahsus alınır; uluslararası sürücü belgesinin harcı 4.500,10 TL'dir ((9) sayılı tarife II). Süresi dolan yeni tip belgenin yenilenmesinden harç alınmaması Kanunun 39. maddesinin üçüncü fıkrasından gelir. Ücretler anlaşmalı bankalara, PTT şubelerine, vergi dairelerine veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden ödenir.
Harçsız değiştirme kimlere var
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin geçici 10. maddesi, süresinde değiştirilmeyen belgelerin geçersiz sayılacağını ve harçla yenileneceğini tekrarladıktan sonra iki istisna öngörür. Bu kişilerden değiştirme sırasında harç alınmaz:
- sürücü belgesi çeşitli nedenlerle geri alınmış olanlar, örneğin belgesi alkol, ceza puanı veya sağlık nedeniyle geri alınmış bulunan sürücüler;
- mücbir sebeplerle belgesini belirlenen sürede değiştiremeyenler; sebebin belgelenmesi gerekir.
Harçsız değiştirmede de değerli kâğıt ve vakıf hizmet bedeli ödenir. Belgesi geri alınmış sürücü için önce iade şartlarının gerçekleşmesi gerekir; geri alma süreleri için ehliyet geri alma 2026 yazısına bakınız.
Eski tip belgeyle araç kullanmak
Kanunun 39. maddesinin üçüncü fıkrası, geçerlilik süresi dolan sürücü belgesiyle araç kullanan sürücüye idari para cezası verilmesini ve belgenin geri alınmasını öngörür. Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Cezası Rehberi bu satırda şunları belirtir:
- ceza 4.712 TL'dir; 15 gün içinde ödenirse yüzde 25 indirimle 3.534 TL;
- belgedeki sınıfların tamamının süresi dolmuşsa sürücü araç kullanmaktan men edilir ve belge geri alınır; süresi devam eden bir sınıf varsa belge geri alınmadan men edilir;
- eski tip sürücü belgesiyle araç kullanıldığı tespit edilirse eski tip belge geri alınır ve sürücü araç kullanmaktan men edilir.
Sınıfına uygun olmayan araç kullanmanın cezası ayrıdır ve daha ağırdır; ayrıntısı yetersiz ehliyet cezası 2026 yazısındadır.
Başvuru adımları
- Sağlık raporu: aile hekimi veya yetkili hastaneden sürücü sağlık raporu alınır; rapor sisteme elektronik olarak kaydedilir. Ayrıntı için ehliyet sağlık raporu 2026 yazısına bakınız.
- Ödeme: sınıfına göre toplam ücret anlaşmalı bankaya, PTT'ye, vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesine ödenir; harç muafiyeti olan sürücü yalnız kart ve vakıf hizmet bedelini öder.
- Randevu ve başvuru: nüfus müdürlüğünden randevu alınır; kimlik kartı ve eski sürücü belgesiyle başvurulur. Yönetmeliğe göre sağlık şartlarının taşınması, adli sicile ilişkin şartların sağlanması ve belge geri alınmışsa iade şartlarının gerçekleşmiş olması aranır (geçici m. 10).
- Teslim: değiştirilen eski tip belge geri alınır (geçici m. 10) ve yeni belge sahibine teslim edilir.
Sık sorulan sorular
Eski tip ehliyet yenileme süresi uzatıldı mı?
Hayır. İçişleri Bakanlığının belirlediği son değiştirme süresi 31 Ekim 2025'te sona erdi ve Bakanlık süreyi yeniden uzatmayacağını açıkladı. Kanuna göre belirlenen süre içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri geçersiz sayılır; sahibi başvurursa harç ve indirimsiz kart bedeli ödenerek karşılığı olan yeni belge verilir (Karayolları Trafik Kanunu geçici m. 22).
Eski tip ehliyet yenileme ücreti 2026 ne kadar?
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 2026 tablosuna göre eski tip (çipsiz, 2016 öncesi) belgenin yenilenmesi ilk başvuruyla aynı ücrete tabidir: A, A1, A2, F ve H sınıfında 4.354,90 TL; B sınıfında 8.869,60 TL; B1, BE, C, C1, C1E, CE, D, D1, D1E, DE, G ve M sınıflarında 13.386,20 TL. Bu tutarlar harç, 1.690 TL değerli kâğıt bedeli ve 425 TL vakıf hizmet bedelinden oluşur.
Eski tip ehliyetle araç kullanmanın cezası nedir?
Emniyet Genel Müdürlüğünün 2026 Trafik İdari Para Cezası Rehberi, eski tip sürücü belgesiyle araç kullanıldığının tespitinde belgenin geri alınacağını ve sürücünün araç kullanmaktan men edileceğini belirtir; bu kural Karayolları Trafik Kanununun 39/3 maddesi satırında yer alır ve aynı satırdaki ceza 4.712 TL'dir (15 gün içinde ödenirse 3.534 TL).
Eski tip ehliyeti harçsız değiştirmek mümkün mü?
Evet, iki durumda. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin geçici 10. maddesine göre sürücü belgesi çeşitli nedenlerle geri alınmış olanlar ile mücbir sebeplerle belgesini belirlenen sürede değiştiremeyenlerden değiştirme sırasında harç alınmaz. Mücbir sebebin belgelenmesi gerekir; değerli kâğıt ve vakıf hizmet bedeli yine ödenir.
Ehliyet harcı 2026 ne kadar?
Harçlar Kanununa bağlı (9) sayılı tarifeye göre 2026'da sürücü belgesi harcı A sınıfı (A1 ve A2 dahil) ile F ve H sınıfında 2.239,90 TL, B sınıfında 6.754,60 TL, diğer sınıflarda 11.271,20 TL, uluslararası sürücü belgesinde 4.500,10 TL'dir. Harç bir defaya mahsus alınır; buna 1.690 TL değerli kâğıt bedeli ve 425 TL vakıf hizmet bedeli eklenir.
Yeni tip ehliyetin süresi dolunca yenileme ücreti ne kadar?
Çipli yeni tip (2016 sonrası) sürücü belgesinin süresi dolduğunda yenilenmesinde harç alınmaz (Karayolları Trafik Kanunu m. 39/3); 2026'da 1.690 TL değerli kâğıt bedeli ve 425 TL vakıf hizmet bedeliyle toplam 2.115 TL ödenir. Süresi dolan belgeyle araç kullanmanın cezası 4.712 TL'dir.
Eski tip ehliyeti yenilemek için ne gerekir?
Nüfus müdürlüğünden randevu, kimlik kartı, sürücü sağlık raporu ve ücretin ödenmesi. Yönetmeliğe göre değiştirme için sürücünün sağlık şartlarını taşıması, adli sicile ilişkin şartları sağlaması ve belgesi geri alınmışsa iade şartlarının gerçekleşmiş olması gerekir (Karayolları Trafik Yönetmeliği geçici m. 10). Ücret anlaşmalı bankalara, PTT şubelerine, vergi dairelerine veya Dijital Vergi Dairesine ödenir.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 39, geçici m. 22
- Karayolları Trafik Yönetmeliği geçici m. 10
- Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98) eki, (9) sayılı tarife (Trafik Harçları) II (RG 31.12.2025, 33124 5. Mükerrer)
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Başvuru Ücretleri
- Emniyet Genel Müdürlüğü, 2026 Yılı Trafik İdari Para Ceza Rehberi, m. 39/3 satırı