Hayvancılık İşletmesi Sınıflandırması 2026: Ahırlar A, B, C, D ve E Sınıfına Ayrılıyor, Her Sınıfın Şartları, 14 Ekim 2027 Süresi ve 30 Günlük Eksiklik Süresi

Sınıflandırma nasıl yapılır

• Kim yapar: Bakanlık veri tabanına kayıtlı işletmeleri il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü yerinde inceler ve beş sınıftan birine dâhil eder (m. 5/1).
• Nereye işlenir: Belirlenen sınıf veri tabanına kaydedilir; Bakanlığın işletmeye ait bilgileri içeren belgelerinde sınıf harfi yer alır (m. 5/2).
• Süre: 14 Ekim 2026'da kayıtlı ve faal işletmeler 14 Ekim 2027'ye kadar sınıflandırılır; ara vermiş veya kapanmış kayıtlı işletmeler yeniden faaliyete geçince sınıflandırılır (geçici m. 1).
• Sınıf yükseltme: Ahırda yapılan yatırım gibi bir değişiklikten sonra işletme sahibi veya işletmeci başvurur; müdürlük yerinde inceleyip sınıfı yeniden belirler (m. 5/3).

Yönetmelikte işletme sahibi veya işletmeci, veri tabanında adına işletme kaydı bulunan ve bildirim, kayıt, biyogüvenlik ve hayvan hareketlerinden sorumlu gerçek veya tüzel kişidir (m. 4/1-ğ). Kayıtlı işletmede hayvan hastalığı nedeniyle itlaf edilen hayvanlar için ödenen tazminatın şartları hayvan hastalıkları tazminatı 2026 yazısında.

Sınıf sınıf şartlar

E sınıfı: D sınıfının asgari şartlarını sağlamayan işletmeler (m. 6).

D sınıfı (m. 7):

• hayvancılık, aynı yerleşkedeki diğer yapılardan ayrılmış, sınırları belirli ve bağımsız bir bölümde yapılır,
• hayvan bakım ekipmanı düzenli dezenfekte edilir, başka işletmelerle paylaşılmaz ve kullanılmadığında kapalı alanda veya hayvanlardan uzakta tutulur,
• su deposu varsa temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir niteliktedir; seyyar veya sabit aydınlatma ve yem depolama alanı bulunur,
• koyun-keçi işletmesinde koç-teke bölmesi ile kuzu-oğlak bölmesi bulunur,
• hayvanların bulunduğu yere girenlerin ayakkabıları için dezenfeksiyon çukuru, küveti veya benzeri ekipman, temizlenebilir yemlik ve suluk ve asgari havalandırma bulunur.

C sınıfı (m. 8), D'ye ek olarak: işletme sınırının duvar, çit veya tel örgüyle çevrilmesi; açık alanda gölgelik ve yağmurdan korunma alanı; otomatik suluk; aşı yolu veya kilit sistemi; canlı hayvan kantarı; hayvansal atıkların mevzuata uygun biriktirilip düzenli toplanması; sabit veya hareketli rampa; sığır-manda işletmesinde zapturapt ünitesi; veteriner sağlık ürünleri için kapalı dolap; kemirgen mücadele düzenekleri.

B sınıfı (m. 9), C'ye ek olarak: Bakanlıkça belirlenen hastalıklardan ari işletme sağlık sertifikası; biyogüvenlik kuralları levhaları; idari binanın hayvanlardan ayrı alanda olması; araç ve ziyaretçi girişlerinin kayda alınması; araç temizlik ve dezenfeksiyon alanı; ziyaretçi kısıtlaması ve koruyucu giysi; el ve ayak dezenfeksiyon düzenekleri; aşı ve biyolojik ürün kayıtları; karantina alanı; süt satan işletmede sağım sistemi, süt soğutma tankı ve hasta hayvanlar için ayrı sağım sistemi; jeneratör; yem karma aracı; ayrı doğumhane; sığırda buzağı bölmesi veya kulübesi; gezinme ve dinlenme alanları; koyun-keçide ayak banyosu, kırkım odası ve antiparaziter ünite. Mera kullanan koyun-keçi işletmesi sürüye özel tahsisli mera kullanır ve göçer hayvancılık yapmaz.

A sınıfı (m. 10), B'ye ek olarak: işletmede veteriner hekim çalıştırılması ve hayvan sağlığı işlemlerinin onun sorumluluğunda yürütülmesi; veteriner tıbbi ürün temin izni; bütün bölümler için yazılı biyogüvenlik prosedürleri; araçlar için dezenfeksiyon tüneli ve ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini; atık yönetim planı; vektör mücadele planı ve tuzaklar; köyde ihbarı mecburi hastalık çıkarsa uygulanacak acil durum planı; sağım hijyeni prosedürleri; itlaf ve imha prosedürleri; süt, yem ve gübre araçlarının giriş-çıkış prosedürleri; yerleşim haritası; bilgisayar destekli sürü yönetim sistemi.

Denetim, eksiklik ve sınıf düşmesi

İl veya ilçe müdürlüğü gerekli gördüğünde işletmeyi altyapı ve biyogüvenlik yönünden denetler; sınıfın değiştiği anlaşılırsa işletme yeniden sınıflandırılır (m. 11/1). Mevcut sınıfa göre eksiklik bulunursa tutanak düzenlenir ve işletmeye 30 gün süre verilir. Süresinde giderilmeyen eksiklikte işletme, şartlarını sağladığı en yüksek sınıfa indirilir (m. 11/2).

Yönetmelik sınıfa bağlı bir destek, ceza veya faaliyet yasağı düzenlemez; sınıf, Bakanlığın işletmeye ilişkin belgelerinde görünen bir kayıttır. Sınıflandırma işlemi idari işlem olduğu için yerinde incelemenin sonucuna karşı önce müdürlüğe başvurup yeniden inceleme istemek, sonuç değişmezse işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açmak mümkündür (2577 sayılı Kanun m. 7, 11). Ahır veya ağıl yapımında ruhsat ve imar kuralları için ahır ruhsatı 2026 yazısına bakınız.