İSG Eğitimi 2026: Yeni Yönetmelikle Kaç Saat, Kaç Yılda Bir, Uzaktan Olur mu, Ücreti Kim Öder, Mesaiden Sayılır mı, Belge ve Eğitimsiz Çalıştırmanın Sonuçları

Eğitim türleri ve süreler

Ders saati en az 45 dakika ders ve 15 dakika aradan oluşur (m. 4/1-b). Temel eğitimin içinde işe ve işyerine özgü risklere (Ek-1'in dördüncü başlığı) ayrılan süre az tehlikeli işyerinde 2, tehlikeli işyerinde 3, çok tehlikeli işyerinde 4 ders saatinden az olamaz (m. 13/3). Eğitim vardiyalara göre bölünebilir, ama bir oturum bir ders saatinden kısa olamaz (m. 13/4).

İşe başlama eğitimini işveren, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya işverenin görevlendirdiği deneyimli bir çalışan verir; tutanağı eğitimci, çalışan ve işveren imzalar (m. 7/4-6). Temel eğitimi iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimleri ile yönetmelikte sayılan kamu eğitim birimleri, üniversiteler, meslek kuruluşları, sendika ve konfederasyonlar ve kamu yararına eğitim vakıfları verir (m. 10/1). Temel eğitimin sonunda 100 üzerinden en az 60 alan başarılı sayılır; başarısız olan iki kez daha sınava girebilir, yine başaramazsa eğitimi baştan alır (m. 16/3).

Yüz yüze mi, uzaktan mı

• İşe başlama eğitimi: Her işyerinde yüz yüze ve uygulamalıdır (m. 7/3).
• Temel eğitimin genel, sağlık ve teknik başlıkları: Bütün işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya ikisi bir arada verilebilir (m. 12/2).
• İşe ve işyerine özgü riskler başlığı: Az tehlikeli işyerinde uzaktan da verilebilir; tehlikeli ve çok tehlikeli işyerinde yüz yüze verilir (m. 12/3).

Uzaktan eğitimde giriş-çıkışlar, tamamlama oranları ve sınav sonuçları kaydedilir; işveren, sistemin ileri sarmayı, sekmeyi ve pencere kapatmayı engellemesini ve aralarda açılan sorularla katılımı ölçmesini sağlar (m. 12/4-5). Videoyu açık bırakıp geçmeye izin veren bir sistem bu kurallara aykırıdır.

İşçinin hakları: ücret, mesai, belge

• Ücretsizdir: İşveren eğitim maliyetini çalışana yansıtamaz (m. 5/5).
• Çalışma süresidir: Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır; haftalık çalışma süresini aşan kısım fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışmadır (m. 5/6). Hafta sonu veya mesai sonrasına konan eğitim bu yüzden ücret alacağı doğurabilir; hesap için fazla mesai alacağı yazısına bakınız.
• Belge: Temel eğitimi başarıyla tamamlayana Ek-2'deki örneğe uygun belge düzenlenir ve özlük dosyasında saklanır. İşten ayrılırken istenirse belgenin imzalı bir örneği verilir; belgenin doğruluğundan işveren sorumludur (m. 17/3-4).
• Söz hakkı: Yıllık eğitim programı hazırlanırken çalışanların veya temsilcilerinin görüşü alınır (m. 11/2).

Çalışanın da yükümlülükleri vardır: eğitime katılmak, ölçme ve değerlendirmelere girmek ve öğrendiklerini işinde uygulamak (m. 6). Eğitime katılmamak ve talimatlara uymamak, iş kazası olursa çalışanın kusur oranını artırabilir.

Özel durumlar

• Çırak ve stajyer: İşe başlama eğitimi dahil eğitimlerinden uygulamalı eğitim aldığı işyerinin işvereni sorumludur; işveren kabul ederse okulda tamamlanan İSG dersleri temel eğitim yerine geçer (m. 7/1, 21).
• Alt işveren: Her işveren kendi çalışanının eğitiminden sorumludur; asıl işveren alt işverenin işçilerinin belgelerini kontrol eder ve işe başlamadan önce işyerine özgü riskler hakkında bilgi verir (m. 22).
• Geçici iş ilişkisi: İşçinin geçici olarak devredildiği işveren gerekli eğitimi sağlar (m. 23).
• Genç, yaşlı, engelli, gebe ve emziren çalışanlar: Eğitim bu grupların özelliklerine göre verilir; engelli çalışanlar için erişilebilir alternatif formatlar kullanılır (m. 20).
• Başka işyerinden gelen çalışan: Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde risklerle ilgili eğitim aldığını gösteren belge olmadan işe başlatılamaz (m. 5/4).

Ceza ve iş kazasında sorumluluk

İdari para cezası: 6331 sayılı Kanunun 17. maddesindeki eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverene, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı idari para cezası verilir (m. 26/1-ğ). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 yılı tablosuna göre tutar çalışan başına 8.980 TL'dir. 50 çalışanı eğitimsiz olan bir işyerinde ceza 449.000 TL'ye ulaşır.

İş kazası tazminatı: İşveren, mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbiri almakla yükümlüdür (6331 sayılı Kanun m. 4/1-a). Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, kazalı işçiye iş güvenliği eğitimi verildiğine dair delil bulunmayan bir inşaat kazasında "tek başına kazalı işçiye iş güvenlik eğitimi verilmemesi dahi meydana gelen neticeye etkili" olduğunu belirtmiş, bu eksikliği ve risk değerlendirmesini tartışmayan kusur raporuna dayanan ret kararını bozmuştur (E. 2015/17839, K. 2016/4837, 21.03.2016). Eğitim belgeleri ve tutanaklar bu yüzden iş kazası davasında işverenin en önemli savunma delili, işçinin ise en önemli ispat konusudur. Tazminat kalemleri ve süreler için iş kazası tazminatı yazısına bakınız.