Öğrenci Affı 2026: Kimler Yararlanabilir, Son Başvuru 9 Aralık, Hangi Yılları Kapsıyor, Harç, Askerlik ve Başvuru Reddedilirse Ne Yapılır?

Kimler yararlanabilir?

• İlişiği kesilenler: Hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenimi görürken her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler. Devamsızlık, azami sürenin dolması, kendi isteğiyle kayıt sildirme veya disiplin cezası nedeniyle ilişiği kesilenler de aftan yararlanır.
• Kayıt yaptırmayanlar: Bir programı kazanarak kayıt hakkı elde ettiği hâlde kayıt yaptırmayanlar, kayıt hakkı kazandıkları üniversiteye başvurabilir.
• Yıl sınırı yok: Kanun, ilişiğin hangi yıl kesildiğine bakmaz. YÖK ilkelerine göre 9 Aralık 2026'dan önce ilişiği kesilen herkes kapsamdadır (ilke 1).
• Protokol programları: Üniversitelerin başka kurumlarla protokolle açtığı önlisans ve lisans tamamlama programlarından ilişiği kesilenler de yararlanır (ilke 3).
• Vatandaşlıktan çıkanlar: İlişiği kesildikten sonra Türk vatandaşlığından çıkmış veya çıkarılmış kişiler, vatandaşlık haklarını kullanmalarına engel bir yargı kararı yoksa yararlanır (ilke 5).
• Kapatılan vakıf üniversiteleri: 667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf üniversitelerinin öğrencileri, YÖK'ün belirlediği koordinatör üniversitelere başvurur; bunlar ilgili yılın öğrenim ücretini öder ve eski bursları devam etmez (ilke 13-14).

Kimler yararlanamaz?

Geçici madde 85 şu kişileri açıkça kapsam dışı bırakır:

• Terör suçu, kasten öldürme (TCK m. 81, 82, 83), işkence (m. 94, 95), eziyet (m. 96), cinsel saldırı (m. 102), çocukların cinsel istismarı (m. 103) ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (m. 188) suçlarından mahkûm olanlar.
• Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge verenler; YÖK ilkelerine göre hukuken geçerli olmayan yollarla kayıt yaptırdığı gerekçesiyle ilişiği kesilenler de yararlanamaz (ilke 6).
• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 71. maddesinde yazılı suçlar nedeniyle ilişiği kesilenler.
• Terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle ilişiği kesilenler.
• Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Millî Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile bu kurumlar hesabına başka üniversitelerde okurken ilişiği kesilenler.

Sayılan suçlar bakımından kanun mahkûmiyet arar; bu suçlardan soruşturma veya kovuşturma geçirmiş ama mahkûm olmamış kişi bu nedenle af dışında kalmaz. Terör örgütleriyle irtibat istisnası ise mahkûmiyete değil, ilişiğin bu nedenle kesilmiş olmasına bağlıdır. Disiplin cezasıyla ilişiği kesilen öğrenciler, ceza bu sayılan nedenlerden birine dayanmıyorsa aftan yararlanır; disiplin cezasına karşı yargı yolları öğrenci disiplin cezası yazısında.

Dönüşten sonra: ücret, azami süre, dersler

• Ücret: Katkı payı veya öğrenim ücreti 2026-2027 eğitim yılı başında diğer öğrencilerle birlikte alınır; kayıttan önceki yıllar için ücret istenmez (ilke 29, 31).
• Azami süre: Affa dayanarak kayıt yaptıran öğrencinin azami öğrenim süresi kayıt tarihinden itibaren yeniden başlar (ilke 28).
• Dersler: Daha önce başarılan derslerin sayılması, devam koşulları ve intibak, üniversitenin yetkili kurullarınca karara bağlanır (ilke 16). Programın süresi değişmişse, örneğin eczacılık dört yıldan beş yıla çıktıysa, başarılan krediler düşülerek mevcut programa intibak yapılır (ilke 9-c).
• Kapatılan programlar: Öğrenci alımı durdurulan veya kapatılan programlardan ayrılanlar için YÖK ilkeleri eşdeğer programa intibak, yarı pasif programda devam veya açıköğretime kayıt gibi çözümler öngörür (ilke 8-9).
• Şu an başka programa kayıtlı olanlar: Aynı düzeyde örgün bir programa kayıtlı öğrenci, eski programına dönmek için mevcut kaydını sildirmek zorundadır. Tezsiz yüksek lisans dışındaki bir lisansüstü programa kayıtlı olan da eski lisansüstü programına dönmek için mevcut kaydını sildirir (ilke 21-22).

Yatay geçiş ve açıköğretim

Aftan yararlanarak kayıt yaptıran öğrenci, giriş yılındaki ÖSYS veya YKS puanı aynı ya da farklı bir diploma programının aynı türdeki taban puanına eşit veya yüksekse o programa yatay geçiş isteyebilir. Bu özel yatay geçiş hakkı örgün programlar için yalnız 2026-2027 eğitim yılında kullanılabilir; sonrasında genel yatay geçiş yönetmeliği uygulanır (ilke 18). Aftan yararlanan öğrenci ayrıca Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul Üniversitelerindeki açıköğretim önlisans veya lisans programlarına süre kısıtı olmaksızın yatay geçiş yapabilir; başvuru tarihlerini bu üniversiteler duyurur (ilke 19).

Özel durumlar

• Çift anadal: Anadalından ilişiği kesildiği için çift anadaldan da çıkarılan öğrenci çift anadal programına yeniden kayıt yaptırabilir (ilke 7).
• Araştırma görevlileri: Araştırma görevlisi kadrosundan ilişiği kesilenler kadroya dönemez; isterlerse lisansüstü programlarına kayıt olabilir. Tıpta, diş hekimliğinde ve eczacılıkta uzmanlık öğrencileri için ayrı kural vardır (ilke 27).
• Vakıf üniversitesi bursu: Burslu programdan ayrılan öğrencinin bursunun devam edip etmeyeceğine üniversitenin kurulları karar verir (ilke 25).
• Önlisans diplomasıyla ayrılanlar: Lisans programından önlisans diploması alarak ayrılan kişi lisans programına dönebilir (ilke 12).

Başvuru reddedilirse

Üniversitenin af başvurusunu reddeden kararı bir idarî işlemdir. Başvuran, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde üniversitenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açabilir (İYUK m. 7). Davada belirleyici sorular şunlardır: ilişiğin gerçekten kanunda sayılan bir nedenle kesilip kesilmediği, mahkûmiyet şartının gerçekleşip gerçekleşmediği ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı. Başvuranın ret gerekçesini yazılı olarak istemesi ve başvuru tarihini gösteren belgeyi saklaması bu noktaların ispatını kolaylaştırır.