Playstation kafe (konsol oyun salonu) ve internet kafe umuma açık istirahat ve eğlence yeridir: belediye ruhsattan önce kolluğun görüşünü alır ve başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır. İkisi de okul, özel öğretim kursu, öğrenci yurdu ve anaokuluna kapıdan kapıya en az 100 metre uzakta olmalıdır.
İnternet kafe ruhsattan sonra mülki amirden ayrıca izin belgesi alır; burada 12 yaşından küçükler velisiz giremez, 15 yaşından küçükler 20.00'den sonra velisiz alınmaz ve oyun konsolu bulundurulamaz. Bu yazı iki işyerinin ruhsatını, fiziki şartlarını, yaş ve mesafe kurallarını ve yaptırımlarını anlatır.
Ruhsat: umuma açık istirahat ve eğlence yeri
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-3 listesi, elektronik oyun salonunu ve konsol oyun salonunu (Playstation, Xbox, Wii, Switch vb.) “elektronik oyun yerleri” arasında; internet salonu ve e-spor salonunu “diğerleri” arasında umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayar.
- Başvuru. Örnek 1'deki başvuru ve beyan formu belediyeye verilir (m. 32).
- Kolluk görüşü. Belediye ruhsat vermeden önce kolluğun görüşünü alır. Kolluk yerin genel güvenlik ve asayiş bakımından kolayca kontrol edilebilecek bir konumda olup olmadığına bakar ve görüşünü mülki idare amiri aracılığıyla yedi gün içinde bildirir (m. 32).
- Sonuç. Başvuru bir ay içinde sonuçlandırılır (m. 32).
- Çalışanlar. Çalışacak kişilerin adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adli sicil ve bulaşıcı hastalığı bulunmadığına dair beyanları belediyeye verilir; 18 yaşından küçükler çalıştırılamaz (m. 36).
Tapuda mesken olarak kayıtlı bağımsız bölümde eğlence ve toplantı yerleri ancak kat malikleri kurulunun oybirliğiyle verdiği kararla açılabilir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 24/2). İşyeri açma izni harcı metrekare başına ve belediyenin tarifesine göre alınır (2464 sayılı Kanun m. 81, 84).
100 metre kuralı
Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler; örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim dışındaki öğrenci yurtları ve anaokullarına kapıdan kapıya en az 100 metre uzakta bulunur (m. 32).
- Ölçümde bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları esas alınır (m. 34).
- Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettiği kurumlar ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için mesafe aranmaz; ancak bu kurumlarla aynı binada bulunulamaz (m. 32).
- Turizmin yoğun olduğu yörelerde okulların tatil olduğu dönemlerde 100 metre şartı aranmaz (m. 32).
Kira sözleşmesi imzalamadan önce çevredeki okul, kurs, yurt ve anaokullarının kapılarına olan mesafeyi ölçtürün; kolluk görüşü ve ruhsat incelemesi bu ölçüme göre yapılır.
Playstation kafe şartları
Yönetmeliğin Ek-1'i, bilgi ve maharet artırıcı, beden veya zekâ geliştirici oyunların oynandığı “oyun yerleri” için ortak hükümlere ek olarak şunları arar (Ek-1 E-d):
- girişte yeterli büyüklükte antre ve vestiyer; yağlı boya veya benzeri malzemeyle kaplı duvarlar,
- kalorifer veya klimayla ısıtma, soğutma ve havalandırma,
- mozaik, mermer, parke gibi kolay temizlenebilir zemin,
- kadın ve erkekler için sıcak sulu, lavabolu ve sıvı sabunlu yeterli tuvalet,
- gürültü çıkaran oyunlar için ayrı bölüm, oyun aletleri arasında yeterli mesafe,
- çocuklar ve ebeveynler için yeterli koltuk,
- gürültünün yayılmasını önleyen ses yalıtımı.
Kumar kastı olmaksızın okey ve benzeri oyunlar ile her türlü kâğıt oyunu ancak kahvehane ruhsatlı yerlerde oynanabilir (m. 44); oyun salonu ruhsatıyla bu oyunlar oynatılamaz.
İnternet kafe şartları ve izin belgesi
Ruhsat şartları. İşyeri Yönetmeliğinin Ek-1'i internet salonları için şunları arar (E-f):
- İşyeri sahibi veya sorumlu müdürden birinde Millî Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası ya da okulunda en az iki dönem bilgisayar dersi aldığına dair belge (11).
- Salon zemin altı katlarda olamaz (12); masalar en az 72x52 cm, masa ile sandalye sırtı arasında en az 55 cm boşluk olur (13).
- Pencereler dışarıdan içerisinin görünmesini sürekli engelleyen malzemelerle kapatılamaz (14); kullanıcılar arasında paravan, kabin, ayırıcı veya özel oda bulunamaz (17).
- Mekanik ve elektronik oyun alet ve makineleri bulunamaz (8); sürekli güncellenen filtre programı zorunludur (9); her türlü televizyon yayını yasaktır (10); ana faaliyet dışında başka bir faaliyette bulunulamaz (16).
- Yiyecek ve içecek verilecekse üçüncü sınıf lokantaların şartları aranır (7).
Mülki amirden izin belgesi. Belediye ruhsatını alan işletmeci, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmeliğine göre vali veya kaymakama dilekçeyle başvurur; başvuru 15 gün içinde sonuçlandırılır (m. 6). İşletmecinin yükümlülükleri şunlardır (m. 5, 9):
- içerik filtreleme sistemini ve güvenli internet hizmetini kullanmak, sistemi aktif ve güncel tutmak,
- erişim sağlayıcıdan sabit IP almak, IP değişikliğini 15 gün içinde mülki amirliğe bildirmek,
- erişim kayıtlarını iki yıl saklamak,
- giriş ve çıkışları gören en az 3 megapiksel, gece görüşlü kamera kurmak ve kayıtları 90 gün saklamak,
- işyerinin kapanmasını veya devrini 15 gün içinde mülki amirliğe bildirmek ve izin belgesini teslim etmek.
Tüzel kişi işletmeci bir sorumlu müdür görevlendirir; izin belgesi sahibi veya sorumlu müdüre yılda en az bir kez bilgilendirme eğitimi verilir (m. 8).
Yaş sınırları
| Kural | Nerede | Dayanak |
|---|---|---|
| 12 yaşından küçükler ancak veli veya vasiyle girer | İnternet kafe | BTK Yön. m. 9/1-a |
| 15 yaşından küçükler velisiz 20.00'den sonra alınmaz | İnternet kafe | BTK Yön. m. 9/1-b |
| 18 yaşından küçükler, yanlarında ebeveyn olsa bile, içkili yerler ile “kıraathane ve oyun oynatılan benzeri yerlere” alınamaz | Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri | İşyeri Yön. m. 44 |
| 18 yaşından küçükler çalıştırılamaz | Eğlence, oyun, içki amaçlı umuma açık yerler | İşyeri Yön. m. 36 |
| 18 yaşından küçüklerin gelişimini olumsuz etkileyebilecek oyunlar oynatılamaz | İnternet kafe | BTK Yön. m. 9/1-g |
İnternet kafede tütün içilemez, alkollü içecek satılamaz, bulundurulamaz ve sunulamaz (BTK Yön. m. 9/1-c, d).
Kapatma ve cezalar
- Ruhsatsız açılış. İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yeri tutanakla belirlenip mühürlenerek re'sen kapatılır; kolluk tespit ettiği yeri belediyeye bildirir, belediye kapatıp üç gün içinde kolluğa bilgi verir (İşyeri Yön. m. 32).
- İzin belgesi olmadan internet kafe. Mülki amirlik tutanakla belirleyip mühürleyerek re'sen kapatır (BTK Yön. m. 7).
- İnternet kafe yükümlülükleri. Filtre, sabit IP, kayıt ve bildirim yükümlülüklerine aykırılıkta ilk ihlalde yazılı uyarı, ihlal sürerse üç güne kadar kapatma, tekrarında 1.000 TL'den 15.000 TL'ye kadar idari para cezası verilir. Yaş, tütün, alkol, oyun makinesi ve kamera kurallarına aykırılıkta 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 6. maddesine göre idari para cezası uygulanır (m. 11).
Kapatma kararına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır ve yürütmenin durdurulması istenebilir (2577 sayılı Kanun m. 7, 27). Mülki amirin verdiği idari para cezasına karşı 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27). Mühürlü işyerinde faaliyete devam etmenin sonuçları için mühür bozma suçu yazısına bakılabilir; kafe ruhsatı için kafe açmak için gerekli belgeler yazısı ayrıntılıdır.
Sık sorulan sorular
Playstation kafe açmak için gerekli belgeler nelerdir?
Konsol oyun salonu umuma açık istirahat ve eğlence yeridir (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik Ek-3 Ç 1.2). Belediyeye Örnek 1'deki başvuru ve beyan formuyla başvurulur; belediye ruhsattan önce kolluğun görüşünü alır ve başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır (m. 32). İşyeri Ek-1'in “oyun yeri” şartlarını taşır; çalışanların kimlik, adli sicil ve bulaşıcı hastalık beyanları belediyeye verilir (m. 36).
Okula yakın yerde playstation kafe açılabilir mi?
Açılamaz. Elektronik oyun merkezleri ve internet salonları; örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim dışındaki öğrenci yurtları ve anaokullarına kapıdan kapıya en az 100 metre uzakta olmalıdır (Yönetmelik m. 32). Ölçümde varsa bahçe kapısı, yoksa bina kapısı esas alınır (m. 34). Turizmin yoğun olduğu yörelerde okulların tatil olduğu dönemlerde bu şart aranmaz.
Playstation kafeye 18 yaşından küçükler girebilir mi?
Yönetmelik, 18 yaşından küçüklerin yanlarında ebeveynleri, veli veya vasileri olsa bile içkili yerler ile “kıraathane ve oyun oynatılan benzeri yerlere” alınmasını yasaklar (m. 44). Eğlence ve oyun amaçlı umuma açık yerlerde 18 yaşından küçükler çalıştırılamaz (m. 36). İnternet kafelerde ise İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmeliğin yaş kuralları uygulanır.
İnternet kafe açmak için hangi izin gerekir?
Önce belediyeden umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınır. Sonra mülki idare amirine (vali veya kaymakam) dilekçeyle başvurulur; izin belgesi başvurusu 15 gün içinde sonuçlandırılır (İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik m. 5/1-a, 6). Ruhsat başvurusunda işyeri sahibi veya sorumlu müdürden birinin Millî Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası ya da okulunda en az iki dönem bilgisayar dersi aldığını gösteren belgesi aranır (İşyeri Yönetmeliği Ek-1 E-f-11).
İnternet kafeye kaç yaşındaki çocuklar girebilir?
12 yaşından küçükler ancak yanlarında veli veya vasileriyle girebilir; 15 yaşından küçükler veli veya vasileri olmadan saat 20.00'den sonra alınmaz (İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik m. 9/1-a, b). İşyerinde tütün içilemez, alkollü içecek bulundurulamaz ve 18 yaşından küçüklerin gelişimine olumsuz etkisi olabilecek oyunlar oynatılamaz (m. 9/1-c, d, g).
İnternet kafede playstation bulundurulabilir mi?
Bulundurulamaz. İnternet salonunda mekanik ve elektronik oyun alet ve makineleri bulunamaz ve ana faaliyet dışında başka bir faaliyette bulunulamaz (İşyeri Yönetmeliği Ek-1 E-f-8, 16; İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik m. 9/1-f). Bilgisayarlarda bilgi ve beceri artırıcı veya zekâ geliştirici oyunların oynatılması ise serbesttir (İşyeri Yönetmeliği m. 44). Konsol oyun salonu ayrı bir ruhsatla işletilir.
İzinsiz internet kafe veya playstation kafenin cezası nedir?
Belediyeden izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yeri tutanakla belirlenip mühürlenerek re'sen kapatılır (İşyeri Yönetmeliği m. 32). Mülki amirden izin belgesi almadan açılan internet kafe de mühürlenerek kapatılır (İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik m. 7). Bu Yönetmelikteki yükümlülüklere aykırılıkta önce yazılı uyarı, ihlal sürerse üç güne kadar kapatma, tekrarında 1.000 TL'den 15.000 TL'ye kadar idari para cezası verilir (m. 11/1).
Başlıca hukukî kaynaklar
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 32, 34, 36, 44, Ek-1 (E-d oyun yeri, E-f internet salonu), Ek-3 (Ç, D)
- İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik (BTK, 2017) m. 5-11; 5651 sayılı Kanun
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 24; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu m. 81, 84; 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu m. 6; 2577 sayılı Kanun m. 7, 27; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27

