Özel motorlu taşıt sürücüleri kursu ilçe nüfusuna bağlı kontenjanla açılır: nüfusu 10.000-25.000 olan ilçede iki kurs, sonraki her 25.000 nüfus için bir kurs; nüfusu 10.000'in altındaki ilçede kurs açılamaz. Bakanlık her yıl açılacak yerleri ilan eder; başvuru yedi gün içinde, 2026'da 33.030 TL olan başvuru ücretiyle yapılır, fazla başvuruda noter huzurunda kura çekilir.
Kursta B sınıfı sertifika programı zorunludur, direksiyon eğitimi için en az üç eğitim personeli çalışır ve direksiyon eğitim alanı kurs binasına en fazla 30 km uzaklıkta olur. Bu yazı açılış adımlarını, eğitim alanı ve personel şartlarını, denetim ve kapatma rejimini anlatır.
Nüfus kriteri ve kontenjan
| İlçe nüfusu (TÜİK) | Açılabilecek kurs |
|---|---|
| 10.000'in altı | Kurs açılamaz |
| 10.000-25.000 | İki kurs |
| Sonraki her 25.000 | Bir kurs daha |
Merkez ilçe ve diğer ilçelerin TÜİK'in her yıl belirlediği nüfusu esas alınır. Nüfusu azalan ilçede mevcut kurslar faaliyetine devam eder; ancak bir kurs kapanırsa yerine yeni kurs nüfus kriterine göre açılır (Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği m. 8/2-3).
Başvuru, kura ve belgeler
- İlan: Bakanlık her yıl il ve ilçe kurs sayılarını kontrol eder, kurs açılacak yerleri Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan eder (m. 8/4).
- Başvuru: 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5. maddesindeki kurucu şartlarını taşıyanlar ilandan itibaren yedi gün içinde, il ve ilçeyi, kimlik ve öğrenim bilgilerini ve brüt asgari ücret tutarındaki başvuru ücretinin dekont numarasını internet sayfasına girer (m. 8/4).
- Belge asılları ve itiraz: Belge asılları başvuru süresinin bitiminden itibaren beş iş günü içinde il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne verilir; onaylanan başvuruların listesi beş iş günü yayımlanır ve sonraki beş iş günü içinde itiraz edilebilir (m. 8/5).
- Kura: Başvuru kontenjanı aşarsa valilik noter huzurunda kura çeker; sırası gelen başvuru sahibine belgeleri üç ay içinde tamamlaması bildirilir (m. 8/6).
- Eksik belge yaptırımı: Belgeler süresinde ve mevzuata uygun teslim edilmezse başvuru sonlandırılır, belgeler iade edilir ve aynı kurucuya iki yıl kurs açma başvurusu izni verilmez; başvuru ücreti iade edilmez (m. 8/6).
- İzin: Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatını valilik düzenler; B sınıfı sertifika öğretim programı zorunludur (m. 8/1).
Eğitim alanı ve personel
- Direksiyon eğitim alanı: Kursun bulunduğu ilçe sınırları içinde ve kurs binasına en fazla 30 km mesafede olmalıdır; büyükşehirlerde büyükşehri oluşturan ilçelerin sınırları içinde ve yine en fazla 30 km. Alan, dinlenme tesisi ve simülatör Genel Müdürlüğün yayımladığı standartlara uygun düzenlenir (Yönetmelik m. 18).
- Kadro: Kurs müdürü ve direksiyon eğitimi için en az üç eğitim personeli olmak üzere yeterli sayıda eğitim personeli (m. 26).
- Eğitim personeli şartları: Direksiyon eğitimi için en az ortaöğretim, diğer dersler için en az yüksekokul mezuniyeti; ilk yardım dersi için geçerli ilk yardım eğitmeni sertifikası; trafik ve çevre dersi için en az üç yıllık sürücü belgesi ile ilgili alandan mezuniyet veya trafik ve çevre öğreticiliği belgesi; araç tekniği için otomotiv mezuniyeti veya öğreticilik belgesi; direksiyon eğitimi için ilgili alandan mezuniyet ve öğreticilik yapacağı sınıftan sürücü belgesi ya da öğreticilik belgesi (m. 27; RG 09.07.2024).
Denetim, ceza ve kapatma
- Denetim: Kurs her yıl en az bir kez müfettiş veya il millî eğitim yöneticilerince denetlenir; raporda tespit edilen noksanlıklar en geç 20 gün içinde düzeltilip bildirilir (Yönetmelik m. 46).
- Genel kural: Mevzuata aykırılıkta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5580 sayılı Kanun uygulanır (m. 9/1). 5580 sayılı Kanunun 7. maddesine göre izni amacı dışında kullanma veya kurum türüne uygun olmayan program uygulama izin iptali, diğer aykırılıklar para cezası gerektirir; 2026'da bu cezalar 165.150 TL'den başlar. Ayrıntı: izinli kurs neden kapatılır.
- Sınava başkasını sokma: Sınava başkasının girmesine aracılık eden kurs hakkında 2918 sayılı Kanunun 123. maddesi ile 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uygulanır; 2918'deki hafif para cezaları yerine 5580'deki idari para cezaları verilir (m. 9/2).
- Danıştay: Mevzuata aykırı personel çalıştırmak "izni amacı dışında kullanma" sayılmaz; 5580 sayılı Kanunun 7/2-e bendine göre para cezası gerektirir ve kurs ancak aykırılık üçüncü kez tekrarlanırsa kapatılabilir. Bu gerekçeyle sürücü kursunun kapatılması hukuka aykırı bulundu (8. D, E.2022/3750 K.2024/3776, 14.06.2024).
- Dava: İzin iptali ve kapatma tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava edilir (2577 sayılı Kanun m. 7).
Sık sorulan sorular
Sürücü kursu açma şartları nelerdir 2026?
Kurs ancak Bakanlığın ilan ettiği ilçelerde açılabilir; kurucunun 5580 sayılı Kanunun 4. maddesi ile Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5. maddesindeki şartları taşıması, B sınıfı sertifika programını uygulaması ve valilikten kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alması gerekir (Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği m. 8/1).
Bir ilçede kaç sürücü kursu açılabilir?
TÜİK'in her yıl belirlediği ilçe nüfusu esas alınır: nüfusu 10.000-25.000 olan ilçede iki kurs, sonraki her 25.000 nüfus için bir kurs açılabilir; nüfusu 10.000'in altındaki ilçede kurs açılamaz. Nüfusu azalan ilçede mevcut kurslar çalışmaya devam eder (Yönetmelik m. 8/2-3).
Sürücü kursu başvurusu nasıl yapılır?
Bakanlık açılacak il ve ilçeleri her yıl Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan eder. Başvuru ilandan itibaren yedi gün içinde, o yılın brüt asgari ücreti tutarındaki başvuru ücreti (2026'da 33.030 TL) il döner sermaye hesabına yatırılarak internet sayfasından yapılır; belge asılları beş iş günü içinde il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüne verilir. Ücret iade edilmez (Yönetmelik m. 8/4-6).
Sürücü kursu kurası nasıl çekilir?
Bir ilçede başvuru sayısı kontenjanı aşarsa valilik noter huzurunda kura çeker. Sırası gelen başvuru sahibi Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 5. maddesindeki belgeleri üç ay içinde tamamlar; süresinde tamamlamazsa veya belgeler mevzuata uygun değilse başvurusu sonlandırılır ve iki yıl kurs açma başvurusu yapamaz (Yönetmelik m. 8/6).
Sürücü kursunda kaç eğitmen olmalı?
Kurs müdürü ve direksiyon eğitimi için en az üç eğitim personeli olmak üzere yeterli sayıda eğitim personeli görevlendirilir (Yönetmelik m. 26). Direksiyon eğitimi için en az ortaöğretim, diğer dersler için en az yüksekokul mezuniyeti ve derse göre ilk yardım eğitmeni sertifikası, trafik ve çevre öğreticiliği veya direksiyon eğitimi öğreticiliği belgesi aranır (m. 27).
Sürücü kursu hangi durumda kapatılır?
Mevzuata aykırılıkta 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5580 sayılı Kanun uygulanır (Yönetmelik m. 9/1). Sınava başkasının girmesine aracılık eden kurs hakkında 2918 sayılı Kanunun 123. maddesi ile 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uygulanır; hafif para cezası yerine 5580'deki idari para cezaları verilir (m. 9/2). Danıştay, mevzuata aykırı personel çalıştırmanın izni amacı dışında kullanma sayılmadığını, bunun para cezası gerektirdiğini kabul etti (8. D, E.2022/3750 K.2024/3776).
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği (2013; başlıca değişiklikler RG 12.09.2019, 20.09.2022, 09.07.2024) m. 8, 9, 18, 26, 27, 46
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu m. 4, 7; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 123; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7
- Danıştay 8. Dairesi, E.2022/3750 K.2024/3776 (14.06.2024)