Etüt merkezi 2017'den beri kanunda ayrı bir kurum türü değildir; öğrencilere ders ve ödev desteği veren yer ancak Millî Eğitim Bakanlığından kurum açma izni almış bir özel öğretim kurumu olarak çalışabilir: ilkokul öğrencileri için 2025'te getirilen öğrenci etkinlik merkezi, ortaokul öğrencileri için sosyal etkinlik ve gelişim merkezi, özel öğretim kursu ya da kişisel gelişim kursu gibi çeşitli kurslar. İzinsiz çalışan yeri kuran veya işletene 2026'da 660.600 TL idari para cezası verilir ve yer valilikçe kapatılır.

İzinli bir kurs da izninde onaylanmayan programda ders verirse kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, kurucu beş yıl yeni kurum açamaz. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bu yorumu Ekim 2025'te benimsedi; 24.07.2026 tarihli 7590 sayılı Kanun da kanuna yazdı. Bu yazı hangi izinle açılabileceğini, izinsiz ve izin dışı çalışmanın yaptırımlarını, Danıştay'ın kursu haklı bulduğu dosyaları ve kapatma kararı gelince atılacak adımları anlatır.

"Etüt merkezi" adı neden yok?

5580 sayılı Kanun 2017'ye kadar "öğrenci etüt eğitim merkezi"ni ayrı bir kurum türü olarak tanımlıyordu: öğrencilerin derslerine çalışmasına, ödev ve projelerini yapmasına yardım eden özel öğretim kurumu. 687 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (RG 09.02.2017) bu tanımı kaldırdı ve 7076 sayılı Kanun bunu kanunlaştırdı. Faaliyetteki etüt merkezleri 1 Temmuz 2017'ye kadar çalışabildi; 29 Temmuz 2017'ye kadar Kanunda sayılan kurum türlerinden birine dönüşmeyenler sürekli olarak kapatıldı (5580 sayılı Kanun geçici m. 5). Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği de etüt merkezini kurum listesinden çıkardı (RG 20.06.2017, 30102).

Bugün bir yerin adı değil, yaptığı iş belirleyicidir. Mahkemeler, her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetin Bakanlığın izin ve denetimine tabi olduğunu kabul ediyor; Danıştay bu gerekçeyle kurulan kararları onadı (8. D, E.2023/4445 K.2024/2616; E.2021/4563 K.2024/2804).

Hangi kurum türüyle açılır?

Kurum türüNe yaparDikkat
Özel öğretim kursuBakanlıkça belirlenen bir bilim grubunda, o gruba uygun programlarla eğitim verir (5580 sayılı Kanun m. 2/ö; geçici m. 6)İzindeki bilim grubunun dışında ders vermek kapatma sebebidir: Matematik bilim grubu izniyle çalışan kursta Türkçe, Tarih ve Kimya dersi verilmesi kapatmaya yol açtı (İDDK, E.2025/92 K.2025/2268)
Kişisel gelişim kursu (çeşitli kurslar)Sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda, izinde onaylanan programlarla (İngilizce, etkin okuma gibi) eğitim verir (m. 2/g)İzinde onaylanmayan LGS veya YKS hazırlığı kapatma sebebidir (İDDK, E.2024/2504 K.2025/2269; 8. D, E.2024/556 K.2025/8170)
Öğrenci etkinlik merkeziİlkokul çağındaki öğrencilere sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda eğitim verir; ödev ve projelerinin yapılmasında bireysel destek sunar (Yönetmelik m. 4/cc; RG 03.01.2025, 32771)Uygulanacak öğretim programının onaylandığı Talim ve Terbiye Kurulu kararı başvuruda gösterilir (m. 5/2-f)
Sosyal etkinlik ve gelişim merkeziOrtaokul ve imam hatip ortaokulu öğrencilerine, hafta içi okul saatleri dışında ve hafta sonu, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif faaliyetlerle birlikte akademik gelişim çalışması sunar (Yönetmelik m. 4/bb, 51/17)EK-16 Program Tablosundan en az üç program grubu uygulanır; kadroda müdür, rehber öğretmen/psikolojik danışman ve programa uygun öğretmen bulunur (m. 46/12, 25/1-h; RG 16.02.2024, 32462)
Çocuk etkinlik ve oyun evi25-72 aylık çocuklara sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda eğitim, oyun yoluyla sosyalleşme ve günlük yaşam becerisi kazandırma (m. 4/ff; RG 05.09.2025, 33008)Bakanlıkça onaylanıp Genel Müdürlük sitesinde yayımlanan programları uygulama taahhüdü verilir (m. 5/2-f)
Sosyal etkinlik merkeziİlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin ödev ve proje araştırması yaptığı, sosyal ve kültürel faaliyet yürüttüğü kurum (m. 2/p)Tanımı gereği belediyeler, il millî eğitim müdürlüğüyle yapılan ve Bakanlıkça onaylanan protokolle açar ve işletir

Ödev desteğine tanımı en yakın türler, ilkokul için 2025'te getirilen öğrenci etkinlik merkezi ve ortaokul için 2024'te getirilen sosyal etkinlik ve gelişim merkezidir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının izniyle 6-12 yaş çocuklara ödev ve etkinlik hizmeti veren özel çocuk kulüplerine, Yönetmeliğin geçici 32. maddesi 3 Ocak 2025'ten itibaren bir yıl içinde MEB'e başvurup bir özel öğretim kurumu türüne geçme imkânı tanıdı; MEB izni alan kulübün eski açılış izni iptal edilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da 27 Aralık 2025'te çocuk kulüplerini kendi yönetmeliğinden çıkardı (RG 33120). Ayrıntı: kreş açma şartları. Kişisel gelişim kurslarının tanımındaki "sınavlara hazırlık niteliğinde olmamak" şartını Anayasa Mahkemesi 2015'te iptal etti (E.2014/88 K.2015/68); yine de Danıştay'a göre belirleyici olan, izinde onaylanan programlardır.

Kurum açma izni

  • Başvuru: Kurumda öğretime başlamak için kurum açma izni zorunludur. Başvuru il millî eğitim müdürlüğüne yapılır; okul dışındaki kurumlara izni valilik verir (5580 sayılı Kanun m. 3).
  • Ret ve itiraz: Valilik başvuruyu reddederse kurucu veya kurucu temsilcisi tebliğden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığa itiraz edebilir; Bakanlık itirazı on beş iş günü içinde karara bağlar (m. 3).
  • Kayıt yasağı: Kurum açma izni alınmadıkça kuruma öğrenci kaydı yapılamaz (m. 3).
  • Bina: Bina kiralıksa okullar dışındaki kurumlarda en az bir yıllık kira sözleşmesinin aslı veya millî eğitim müdürlüğünce onaylı örneği istenir (Yönetmelik m. 5/2-h, RG 16.02.2024).
  • Personel: Müdür, kurucu veya kurucu temsilcisi tarafından; öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler müdür tarafından seçilir ve çalışma izinleri valiliğin onayına sunulur. Valiliğin izni alınmadan hiçbiri işe başlatılamaz (m. 8).
5580 · m. 3

İzinsiz çalışmanın yaptırımı

Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetini yapan yeri kuran veya işletene brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve yer valilikçe kapatılır (5580 sayılı Kanun m. 3). Tutar 2026'da 660.600 TL'dir. Cezası ödenmeyen veya yapılandırılmayan kişinin sonradan yaptığı kurum açma başvurusu işleme alınmaz (Yönetmelik m. 5/4).

İzinsiz kurs açmak bugün suç değildir: "Kanuna aykırı eğitim kurumu" suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanunu m. 263, 2013'te 6460 sayılı Kanunla kaldırıldı. Mühürlenen yerde faaliyete devam etmek ise ayrı bir suçtur; ayrıntı: mühür bozma suçu.

KararOlaySonuç
8. D, E.2023/4445 K.2024/2616 (07.05.2024)Dernek binasında izinsiz eğitim; 20 kat cezaOnama: işlem hukuka uygun
8. D, E.2023/4217 K.2024/3228 (28.05.2024)İnternet sitesi üzerinden izinsiz uzaktan eğitimİdare lehine bozma: izinsiz faaliyet sabit
8. D, E.2023/5691 K.2024/2618 (07.05.2024)Kursları bir üniversite merkezi veriyor, şirket yalnız pazarlıyorduİşletme lehine onama: işlem iptal, ödenen 75.060 TL yasal faiziyle iade
8. D, E.2025/4878 K.2025/8385 (07.11.2025)Tutanakta öğrenci veya veli ifadesi yok, eğitim personeli belirlenmemişİşletme lehine bozma (oy çokluğu): eksik inceleme
5580 · m. 7

İzinli kurs neden kapatılır?

Kanun iki tür yaptırım öngörür. İki yıl içinde faaliyete başlamayan, yönetmelikteki süreden uzun izinsiz ara veren, kurum türüne uygun olmayan program uygulayan veya izni amacı dışında kullanan kurumun kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilir (5580 sayılı Kanun m. 7/1). Diğer aykırılıklar önce para cezası gerektirir:

Aykırılık (m. 7/2)İlk kez (2026)TekrarındaÜçüncü kez
(a) Onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik; (b) gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam, reklamda öğrenci resmi veya bilgisi; (c) haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan uygulamak; (d) Kanun, yönetmelik ve yönergelere aykırılık5 kat: 165.150 TLBeş katı: 825.750 TLİzin ve ruhsat iptali
(e) Eksik veya mevzuata aykırı personel; (f) Millî Eğitim Temel Kanununun amaç ve ilkelerine uymamak10 kat: 330.300 TLBeş katı: 1.651.500 TLİzin ve ruhsat iptali
(g) Kurum açma şartlarından birini kaybetmek20 kat: 660.600 TLBeş katı: 3.303.000 TLİzin ve ruhsat iptali
(h) Kurumu mevzuata uygun kapatmamak20 kat: 660.600 TL ve iptal——

7590 sayılı Kanunla (24.07.2026) cezalar kurum bazında verilir; (a)-(d) bentlerindeki ceza tebliğden itibaren dört, (e)-(g) bentlerindeki ceza beş yıl geçince tekerrüre esas alınmaz.

Program dışı ders, para cezası mı iptal mi? İlk derece ve bölge idare mahkemeleri uzun süre, eğitim amacının dışına çıkılmadan izin dışı ders verilmesini m. 7/2 kapsamında para cezası gerektiren bir aykırılık saydı ve kapatmayı ölçüsüz buldu. Danıştay 8. Dairesi 2024'te bu kararları idare lehine bozdu; İdari Dava Daireleri Kurulu da 30.10.2025'te dört ısrar kararını bozarak aynı sonuca vardı: izinde onaylanan programların dışına çıkıp başka bir kurum türünün işini yapmak, izni amacı dışında kullanmaktır (E.2024/2504 K.2025/2269; E.2024/2887 K.2025/2271; E.2025/126 K.2025/2270; E.2025/92 K.2025/2268). 7590 sayılı Kanun "kurum türüne uygun olmayan program uygulayan" ibaresini m. 7/1'e ekleyerek bu yorumu kanuna geçirdi.

Veli veya öğrenci talebi gerekçesi sonucu değiştirmiyor. Kurs müdürünün "veli ve öğrenci talepleri doğrultusunda" izin dışı dersleri verdiklerini söylediği dosyada Danıştay amaç dışı kullanımı sabit gördü (8. D, E.2023/4729 K.2024/3224).

Kursun haklı bulunduğu dosyalar

  • Delil yetersizliği: KPSS programıyla çalışan kişisel gelişim kursunda LGS hazırlığı yapıldığı iddiası "hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde somut, kesin ve açık delillerle" ortaya konamadığı için kapatmanın iptali onandı (8. D, E.2023/3736 K.2024/2801).
  • Personel aykırılığı amaç dışı kullanım değildir: Mevzuata aykırı personel çalıştırmak m. 7/2-e kapsamında para cezası gerektirir; izin ancak üçüncü kez tekrarlanırsa iptal edilir. Bu gerekçeyle sürücü kursunun kapatılması hukuka aykırı bulundu (8. D, E.2022/3750 K.2024/3776).
  • Beş yıl yasağı yalnız kurucuya: Kurucu şirket olduğunda yasak şirkete uygulanır; şirket adına görev yapan kurucu temsilci hakkında kurulan yasak işlemi iptal edildi (8. D, E.2024/405 K.2025/8172).
  • İfade tutanağı delildir: Bölge idare mahkemesi, tutanakta kurs yetkilisinin imzası olmadığı ve öğrencilerin dinlenmediği için işlemi iptal etmişti. Danıştay, kurs müdürünün "bazı reklamlarımızda LGS ibaresini kullanmış bulunmaktayız" sözünü ikrar sayarak kararı idare lehine bozdu (8. D, E.2023/227 K.2024/2791). Denetimde verilen ifade ve yayımlanan reklamlar, tutanaktaki eksiği kapatabilir.

Kapatma veya ceza gelince

  1. Tebliğ tarihini not edin: Dava ve başvuru süreleri tebliğle başlar.
  2. Doğru yeri seçin: Kapatma ve izin iptali, para cezasıyla birlikte verilmiş olsa da tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava edilir. Yalnız idari para cezasına karşı 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2025/75 K.2025/166; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7).
  3. Yürütmenin durdurulmasını isteyin: İşlemin açıkça hukuka aykırı olduğu ve uygulanırsa telafisi güç veya imkânsız zarar doğacağı gösterilirse mahkeme yürütmeyi durdurabilir (2577 sayılı Kanun m. 27).
  4. Dosyayı kurun: Kurum açma izni ve izinde onaylanan program listesi, haftalık ders çizelgeleri, denetim tutanağı, ifade tutanakları, öğrenci kayıtları, reklam ve sosyal medya içerikleri.
  5. Beş yıl yasağını ayrıca izleyin: Yasak ayrı bir işlemle bildirildiyse ona karşı da dava açılır.
  6. Evrakı teslim edin, mühre dokunmayın: Kapatılan kurum mühürlerini, defterlerini ve öğrenci evrakını valiliğe teslim etmek zorundadır; teslimden kaçınan kurucuya brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir (5580 sayılı Kanun m. 7). Dava açmak işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (2577 sayılı Kanun m. 27).

Veliler için

Kayıttan önce kurumun kurum açma iznini ve izinde yazan programları sormak, çocuğun alacağı dersin izinle uyumlu olup olmadığını gösterir. Kurum kapatılırsa veli ve öğrenci, kurucuya karşı genel hükümlere göre dava açma hakkını korur (5580 sayılı Kanun m. 7). Ücret iadesi bir tüketici uyuşmazlığına dönüşürse başvuru yolları için: tüketici hakem heyeti 2026.

Terapi ve özel eğitim hizmeti veren merkezler için ayrı kurallar geçerlidir: ergoterapi ve dil-konuşma merkezi nasıl açılır, psikolojik danışmanlık merkezi nasıl açılır.

Sık sorulan sorular

Etüt merkezi açmak yasal mı?

"Öğrenci etüt eğitim merkezi" 2017'de 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundan çıkarıldı; bugün bu adla kurum açma izni verilmez. Öğrencilere ders veya ödev desteği vermek ise yasaldır, yeter ki yer Millî Eğitim Bakanlığından kurum açma izni almış bir özel öğretim kurumu olsun: ilkokul öğrencileri için öğrenci etkinlik merkezi, ortaokul öğrencileri için sosyal etkinlik ve gelişim merkezi, özel öğretim kursu veya kişisel gelişim kursu gibi çeşitli kurslar (5580 sayılı Kanun m. 2, 3; Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 4).

Etüt merkezi açmak için hangi izin gerekir?

Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı gerekir. Başvuru il millî eğitim müdürlüğüne yapılır, okul dışındaki kurumlara izni valilik verir; ret kararına karşı tebliğden itibaren on beş iş günü içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İzin alınmadan öğrenci kaydı yapılamaz (5580 sayılı Kanun m. 3). Müdür ve öğretmenler de valiliğin izni alınmadan işe başlatılamaz (m. 8).

İzinsiz kurs açmanın cezası ne kadar 2026?

Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan eğitim-öğretim faaliyeti yürüten yeri kuran veya işletene brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve yer valilikçe kapatılır (5580 sayılı Kanun m. 3). 2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL olduğundan ceza 660.600 TL'dir. Ceza ödenmeden veya yapılandırılmadan aynı kişinin kurum açma başvurusu işleme alınmaz (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/4).

İzinsiz kurs açmak suç mu?

Hayır. "Kanuna aykırı eğitim kurumu" suçunu düzenleyen Türk Ceza Kanunu m. 263, 2013'te 6460 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı; izinsiz kursun yaptırımı idari para cezası ve kapatmadır. Mühürlenen yere girip faaliyete devam etmek ise mühür bozma suçu oluşturabilir (TCK m. 203). Faaliyet sağlık hizmeti niteliğindeyse ruhsatsız sağlık hizmeti 2024'ten beri hapis gerektirir (3359 sayılı Kanun ek m. 11/2).

Kişisel gelişim kursunda LGS dersi verilebilir mi?

Kurum açma izninde LGS hazırlığına yönelik program onaylanmadıysa verilemez. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 30.10.2025'te, İngilizce programıyla izin alan kişisel gelişim kursunda 8. sınıflara LGS dersleri verilmesini izni amacı dışında kullanma saydı ve kapatmayı hukuka uygun buldu (E.2024/2504 K.2025/2269). 7590 sayılı Kanun da 2026'da "kurum türüne uygun olmayan program uygulayan" kurumun iznini iptal sebebi olarak kanuna ekledi.

Kurs kapatılırsa yeniden kurs açılabilir mi?

Soruşturma sonucu kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilen kurucuya beş yıl geçmeden yeni kurum açma, bir kurumu devralma veya bir kuruma ortak olma izni verilmez (5580 sayılı Kanun m. 7). Yasak kurucuya uygulanır; kurucu şirket olduğunda şirket adına görev yapan kurucu temsilciye uygulanamaz (Danıştay 8. D, E.2024/405 K.2025/8172).

Kurs kapatma kararına karşı nereye dava açılır?

Kapatma veya izin iptali, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava edilir; para cezası kapatmayla birlikte verildiyse o da idare mahkemesinde görülür. Yalnız idari para cezasına karşı ise tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2025/75 K.2025/166; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27).

Etüt merkezi kapandı, ödenen ücret geri alınabilir mi?

Kapatılan kurumla ilgili olarak öğrencinin veya velinin kurucuya karşı genel hükümlere göre dava açma hakkı saklıdır (5580 sayılı Kanun m. 7). Alınmayan hizmetin ücreti kurucudan istenir; kurum kapandığında öğrenci defterleri ve dosyaları valiliğe teslim edilir, bu nedenle kayıt belgeleri il millî eğitim müdürlüğünden de sorulabilir.

Başlıca hukukî kaynaklar

  1. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu m. 2, 3, 7, 8, geçici m. 5 ve 6 (7590 sayılı Kanunla değişik m. 7 dahil)
  2. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği (RG 20.03.2012, 28239); değişiklikler: RG 20.06.2017, 30102 (etüt merkezlerinin kaldırılması); RG 16.02.2024, 32462 (sosyal etkinlik ve gelişim merkezi, m. 4/bb, 5/2-h, 25/1-h, 46/12, 51/16-17); RG 03.01.2025, 32771 (öğrenci etkinlik merkezi, m. 4/cc, 5/2-f, geçici m. 32); RG 05.09.2025, 33008 (çocuk etkinlik ve oyun evi, m. 4/ff)
  3. Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik değişikliği (RG 27.12.2025, 33120)
  4. Anayasa Mahkemesi, E.2014/88 K.2015/68 (13.07.2015); 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 203, m. 263 (6460 sayılı Kanunla mülga)
  5. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7, 27; Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2025/75 K.2025/166 (03.03.2025)
  6. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2024/2504 K.2025/2269; E.2024/2887 K.2025/2271; E.2025/126 K.2025/2270; E.2025/92 K.2025/2268 (30.10.2025)
  7. Danıştay 8. Dairesi, E.2023/4445 K.2024/2616, E.2023/5691 K.2024/2618 (07.05.2024); E.2023/227 K.2024/2791, E.2023/3736 K.2024/2801, E.2021/4563 K.2024/2804 (14.05.2024); E.2023/4729 K.2024/3224, E.2023/4217 K.2024/3228 (28.05.2024); E.2022/3750 K.2024/3776 (14.06.2024); E.2024/556 K.2025/8170, E.2024/405 K.2025/8172 (04.11.2025); E.2025/4878 K.2025/8385 (07.11.2025)