Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 57 kararda bu başlıkta 57 şikâyet inceledi ve 52 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, Mahkemenin bu konuda en çok dayandığı ilke paragrafları, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| İhlal | 52 | %91 |
| İhlal olmadığı | 2 | %4 |
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 2 | %4 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 1 | %2 |
Mahkeme hangi ilkelere dayanıyor?
Bu başlıktaki kararların özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı incelemelerinde en çok atıf yapılan genel ilke paragrafları, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle:
Bu anlamda ceza infaz kurumlarındaki birtakım uygulamaların temel hak ve hürriyetlere müdahale teşkil ettiği ve kaldırılması gerektiği konusunda ileri sürülecek iddiaların esasının incelenmesine imkân sağlayan ve gerektiğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollarının olması ilgililere etkili başvuru hakkının sağlanması bakımından bir gerekliliktir.
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Başvuru yollarının tüketilmemesi (2 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mesut Güney, B. No: 2021/26480, 17/7/2025: Başvuru, ceza infaz kurumunda kalabalık odada barındırılma ve tutuklunun ailesine daha yakın bir ceza infaz kurumuna nakil talebinin reddedilmesi işlemine ilişkin şikâyetinin infaz hâkimliğince incelenmeden reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasağı ve özel hayata ve aile hayatına saygı hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Abdulkerim Pusat, B. No: 2015/19960, 1/3/2023: Başvuru; sokağa çıkma yasağı uygulaması nedeniyle seyahat hürriyetinin, sokağa çıkma yasağı sırasında başvurucunun yakınları ile görüşememesi ve yakınlarının hayat ve sağlığından endişe duyması nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile kötü muamele yasağının, etnik kimlik nedeniyle ayrımcı muameleye tabi tutulma nedeniyle de ayrımcılık yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 52 şikâyette hükmettiği giderimler: yeniden yargılama 34, manevi tazminat 21. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Manevi tazminata hükmedilen tek başvuruculu kararlarda, karar yılına göre ortanca tutar (en az üç kararın bulunduğu yıllar). Tutar, kararın hükmünde başvurucuya ödenmesine karar verilen toplam manevi tazminattır. Birden çok başvurucunun bulunduğu kararlar, tutar çoğu kez toplam olduğu için hesaba katılmadı:
| Yıl | Karar | Ortanca tutar |
|---|---|---|
| 2023 | 7 | 18.000 TL |
| 2024 | 3 | 30.000 TL |
Şikâyet türlerinin karşılaştırması: AYM manevi tazminat tutarları.
Son ihlal kararları
- Kerem Aydın, B. No: 2022/106797, 17/6/2026: Başvuru, ceza infaz kurumunda mektup ve süresiz yayınlar ile görüntülü konuşmaya getirilen kısıtlamalar nedeniyle haberleşme ve ifade özgürlükleriyle bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Sadık Benli, B. No: 2022/102477, 11/3/2026: Başvuru, hükümlü olan başvurucunun kişisel verilerin işlenmesine dair bilgi talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali talebiyle açtığı davanın dava ehliyeti yokluğu gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Aslıhan Şahin ve diğerleri, B. No: 2021/16059, 4/3/2026: Başvuru, kamu görevinden çıkarılma sonrasında Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun kararı ile aynı göreve iade edildikten sonra açılan manevi tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Yasin Bedir, B. No: 2021/18451, 29/1/2026: Başvuru, pasaportuna hukuka aykırı olarak tahdit konulduğu yargı kararıyla tespit edilen kişinin tahdit sebebiyle yurt dışına çıkamamasından kaynaklanan zararının tazmin edilmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı ve eğitim hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2020 | 5 | 5 | %100 |
| 2021 | 3 | 2 | %67 |
| 2022 | 9 | 9 | %100 |
| 2023 | 13 | 12 | %92 |
| 2024 | 10 | 10 | %100 |
| 2025 | 13 | 10 | %77 |
| 2026 | 4 | 4 | %100 |
Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı: bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası