Harp okulundan sağlık dışındaki bir nedenle çıkarılan ya da istifa eden öğrenci, Devletin kendisi için yaptığı masrafları kanuni faiziyle birlikte hesaplanan tutarın iki katı olarak öder. İki kat kuralı 28.06.2024'te yürürlüğe giren 7517 sayılı Kanunla geldi; o tarihe kadar masrafın tek katı istenirdi. Disiplin notunu kaybedene getirilen dört kat tazminatı Anayasa Mahkemesi iptal etti; iptal 16.01.2026'da yürürlüğe girdi. Harçlık, kitap ve kırtasiye, ilaç ve tedavi, personel ve amortisman giderleri ile yiyecek giderinin yarısı hesaba girmez. Sağlık nedeniyle çıkarılandan ve güvenlik soruşturması sonuçlanmadan eğitime başlatılıp soruşturması olumsuz geldiği için ilişiği kesilenden tazminat istenmez. İstifa hakkı yalnız birinci sınıfın 31 Temmuz'una kadardır.
Bu yazı Kara, Deniz ve Hava Harp Okulu ile astsubay meslek yüksekokulu öğrencileri ve aileleri için hazırlandı. Hangi durumda ne ödeneceğini, borcun nasıl hesaplandığını ve borca nasıl itiraz edileceğini, ilişik kesme kararına karşı davanın nerede ve hangi sürede açılacağını, ayrıldıktan sonra askerlik ve üniversite durumunu anlatır. Millî Savunma Bakanlığı hesabına sivil fakültede okuyan askerî öğrenciler ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri için farklar ayrı bölümde gösterilir.
Hangi durumda ne ödenir?
Tazminatın olup olmadığını ilişiğin kesilme nedeni belirler. Aşağıdaki tablo 28.10.2026 tarihli mevzuata göre harp okulu öğrencisinin durumunu gösterir; astsubay meslek yüksekokulu için aynı kurallar 4752 sayılı Kanunun 31. maddesinde yer alır.
| Ayrılma nedeni | Tazminat | Dayanak |
|---|---|---|
| İntibak döneminde kendi isteğiyle ayrılma | İntibak masrafları hesaba girmez | 1325 s. K. ek m. 7/1; Harp Okulları Yön. m. 52/3 |
| Birinci sınıfın 31 Temmuz'una kadar istifa | Masrafların iki katı | 1325 s. K. ek m. 7/1-a |
| 31 Temmuz'dan sonra ayrılma isteği | Kanunda istifa yolu yok | 1325 s. K. ek m. 7; Yön. m. 57 |
| Disiplin notunu kaybetme, disiplin kurulu kararıyla çıkarılma | İki kat (dört kat iptal edildi) | 4566 s. K. m. 38/3; AYM E.2024/149 |
| Hazırlık sınıfında veya derslerde başarısızlık, süre aşımı | İki kat | 4566 s. K. m. 37/a, 38/2-c, 38/3 |
| Mahkûmiyet, giriş şartlarını taşımama veya kaybetme | İki kat | 4566 s. K. m. 38/2-d, f; m. 38/3 |
| Sağlık kurulu raporuyla çıkarılma | Alınmaz | 4566 s. K. m. 38/3; 5401 s. K. m. 4 |
| Güvenlik soruşturması sonuçlanmadan eğitime başlatılan, sonra olumsuz gelen | Alınmaz | 1325 s. K. ek m. 13; Yön. m. 59 |
| Çıkarıldıktan sonra subay, astsubay veya askerî memur olma | Alınmaz | 5401 s. K. m. 3 |
Tablodaki "iki kat", 28.06.2024'te askerî öğrenci olanlara da uygulanır. Anayasa Mahkemesi geçiş hükmü konulmamasını Anayasa'ya aykırı bulmadı: öğrencilik statüsü sürerken bu statünün hak ve yükümlülükleri ölçülü olmak kaydıyla değiştirilebilir (E.2024/149, K.2025/194, § 135). 28.06.2024'ten önce ilişiği kesilenlerin borcu, ilişik tarihinde yürürlükte olan tek kat kurala göre hesaplanır.
Okuldan çıkarılma sebepleri ve kararı veren makam
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 38. maddesi altı çıkarma sebebi sayar: disiplin notunu kaybetmek; disiplin kurulunca öğrenci niteliğini kaybettiğine karar verilmek; hazırlık sınıfını bir yılda, lisansı sağlık nedenleri hariç beş yılda bitirememek; mahkeme kararıyla öğrencilik hukukunu kaybetmek; sağlık kurulu raporuyla öğrenime devam imkânı kalmamak; giriş niteliklerini taşımadığının öğrenim sırasında anlaşılması veya bu niteliklerin değişmesi. Ayrıntıyı Millî Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği (RG 23.03.2021) düzenler:
- Disiplin (m. 53): Disiplin notunun tamamını kaybeden ve notuna bakılmaksızın şu fiilleri işleyen öğrenci disiplin kurulu kararıyla çıkarılır: ikinci kez kopya çekmek veya intihal yapmak, evlenmek ya da evli, hamile, çocuklu olmak, uyuşturucu kullanmak veya bulundurmak, ticaret yapmak, eğitim yerinden altı günden fazla izinsiz uzaklaşmak. Kurul kararı Rektörün teklifi ve Bakanın onayıyla kesinleşir.
- Giriş şartlarını kaybetme (m. 51/2): Mahkûmiyet, terör örgütleriyle irtibat, kamu görevinden çıkarılmış olmak gibi giriş şartlarından biri sonradan kaybedilirse ilişik disiplin kurulu kararıyla, Rektörün teklifi ve Bakanın onayıyla kesilir. Güvenlik soruşturması olumsuz gelen öğrencinin ilişiğini ise harp okulu komutanlığı keser (m. 51/1).
- İntibaksızlık (m. 52/1): İntibak süresi içinde öğrenci olma niteliğini kazanamayan aday, bölük ve tabur komutanları ile rehberlik uzmanının ortak gerekçeli kanaat raporuyla belgelenirse disiplin kurulu kararıyla çıkarılır.
- Sağlık (m. 55): Lisans öğrenimi süresince sağlık nedeniyle iki yıldan fazla sınıf kaybeden veya sağlık kurulu raporuyla öğrenime devam imkânı kalmayan öğrencinin ilişiği yönetim kurulu kararı, Rektörün teklifi ve Bakanın onayıyla kesilir.
- Başka üniversite kaydı (m. 56/2): Başka bir yükseköğretim kurumundaki kaydını ikaza rağmen bir ay içinde sildirmeyen öğrencinin ilişiği kesilir.
Mevcut Yönetmeliğin giriş şartları arasında öğrencinin anne, baba veya kardeşine ilişkin bir şart yoktur (m. 30). Danıştay 2. Dairesi, kendisi hakkında olumsuz bir bilgi bulunmayan Hava Harp Okulu öğrencisinin babasına ait istihbari bilgiye dayanılarak ilişiğinin kesilmesini hukuka aykırı buldu: 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kişi temelli inceleme öngörür ve anne, baba, eş, kardeş gibi başkalarına ait veriler değerlendirmede esas alınamaz (E.2023/4846, K.2025/1013, 12.03.2025; iptal gerekçe yönünden oyçokluğuyla onandı). Ayrıntısı: güvenlik soruşturması olumsuz gelirse ne yapılır.
Disiplin notu ve cezalara itiraz
Harp okulu öğrencisine okula başlarken bir disiplin notu verilir ve her disiplin cezası bu nottan puan düşürür. Puanlar Türk Silahlı Kuvvetleri Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde yer alır: iki yıldan uzun eğitime tabi öğrenciye ilk dört yıl için 120, bir-iki yıllık eğitime tabi öğrenciye 80 puan; hazırlık sınıfı okuyana 30 puan eklenir (m. 31/1). Tam puanın yarısını kaybeden öğrenci alay disiplin kuruluna, üçte ikisini kaybeden öğrenci okuldan ilişiğinin kesilip kesilmeyeceğine karar verecek disiplin kuruluna sevk edilir; her iki durumda kanuni temsilcisine yazılı bilgi verilir (m. 34).
Askerî öğrencilere verilen kınama ve izinsizlik cezalarına karşı ayrı iptal davası açılamaz (6413 sayılı Kanun m. 43/1). Bu cezalara karşı yol, idari itirazdır:
- Disiplin amirinin verdiği cezaya karşı tebliğden itibaren iki iş günü içinde bir üst disiplin amirine yazılı itiraz (m. 17/1).
- Öğrenci disiplin kurulu kararına karşı tebliğden itibaren beş iş günü içinde ceza inceleme kuruluna itiraz. Süre 04.11.2025'te yürürlüğe giren değişiklikle üç iş gününden beşe çıktı (m. 24/1). Yalnız öğrenci itiraz ettiyse ceza inceleme kurulu daha ağır ceza veremez (m. 26/3).
Tebliğ edilmeyen ceza kesinleşmez ve disiplin notundan düşülemez. Danıştay 2. Dairesi, disiplin notunun tamamını kaybettiği için çıkarılan Kara Harp Okulu üçüncü sınıf öğrencisinin dosyasında kurul kararlarının öğrenciye tebliğ edilip edilmediğini sordu; idare tebliğ belgesi sunamadı. Daire, tebliğ edilmeyen kararlara karşılık gelen 154 puanın düşülmesini hukuka aykırı buldu ve davayı reddeden bölge idare mahkemesi kararını öğrenci lehine bozdu (E.2025/2544, K.2025/4732, 03.11.2025). Disiplin notuyla çıkarılan öğrencinin davasında her cezanın tebliğ belgesini isteyin.
Disiplin cezalarının genel kuralları için: TSK disiplin cezasına itiraz ve iptal davası.
İstifa: süre, usul ve bedel
Askerî öğrencinin istifa hakkı 1325 sayılı Kanunun ek 7. maddesinde düzenlenir. 28.06.2024'ten beri öğrenci, lisans ve ön lisansta birinci sınıfın temmuz ayının son gününe kadar okul masraflarını iki katı olarak ödeyerek istifa edebilir. Önceki metin istifayı dördüncü sınıfın (ön lisansta ikinci sınıfın) 31 Temmuz'una kadar tanıyordu ve bedel tek kattı. 7517 sayılı Kanun geçiş hükmü koymadı; Anayasa Mahkemesi istifa bedelindeki "iki katı" ibaresini Anayasa'ya uygun buldu (E.2024/149, K.2025/194, §§ 143-146).
- Usul (Yönetmelik m. 57): 18 yaşını dolduran öğrenci kendi başvurusuyla, doldurmayan kanuni temsilcisinin muvafakatiyle ayrılır. İntibak dışındaki dönemde istifa eden öğrenci sıralı amirleri, dekan, harp okulu komutanı ve rehberlik uzmanı tarafından yüklenme ve kefalet senedini imzalayanlarla görüştürülür; görüşmeler kayda geçer. Senedi imzalayanlar görüşmeye gelmezse veya öğrenci dilekçesini geri çekmezse başka şart aranmadan ilişik kesilir.
- İntibak dönemi: İntibak eğitimi sırasında yapılan masraflar istifa hesabına girmez; intibak eğitimi sırasındaki tedavi masraflarını Devlet karşılar (ek m. 7/1). İntibak süresinde ayrılmak isteyen aday gerekçeli dilekçe verir, ilişiği harp okulu komutanının onayıyla kesilir (Yönetmelik m. 52/3).
- Birinci sınıfın 31 Temmuz'undan sonra: Kanunda istifa yolu yoktur; Yönetmelik de istifayı ek 7. maddedeki süreye bağlar.
Baskı veya kötü muamele nedeniyle istifa etmek zorunda kaldığını ileri süren öğrenci, zararını tam yargı davasıyla isteyebilir; ancak bunun için zararı öğrendiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurmalıdır (2577 sayılı Kanun m. 13). Danıştay 2. Dairesi, 2010'da Kara Harp Okulundan baskı gördüğü için ayrıldığını ileri süren davacının 2017'de yaptığı başvuruyu süre aşımından reddeden kararı onadı (E.2023/4440, K.2023/4739, 16.10.2023). Anayasa Mahkemesi ise Hava Harp Okulundan ayrılmaya zorlamak için sistematik onur kırıcı davranışlar ve art arda disiplin cezaları iddiasında savcılığın olayların örgütsel boyutunu araştırmamasını kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlali saydı (Bayram Tuğrul Yıldırım ve Hasan Yıldırım, 24.05.2018, §§ 113-114, 120-121).
Tazminat nasıl hesaplanır?
Tazminat, Devletin öğrenci için yaptığı masraflardan kanunda sayılan kalemler çıkarıldıktan sonra kalan tutar, her masrafa yapıldığı tarihten tahsil tarihine kadar işleyen kanuni faiz ve bu toplamın iki katıdır (4566 sayılı Kanun m. 38/3). Hangi kalemlerin hesaba girdiğini TSK Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelikin öğrencilik dönemine ilişkin 5/1-a maddesi sayar:
| Hesaba girmeyen giderler | Hesaba giren giderler |
|---|---|
| Personel ve amortisman giderleri | Yiyecek masraflarının yarısı |
| İlaç ve tedavi giderleri | Giyim kuşam masrafları |
| Kitap ve kırtasiye giderleri | Barındırma ve eğitimin gerektirdiği ulaşım giderleri |
| Öğrenci harçlıkları | Hazırlık sınıfı yabancı dil, atış ve kurs masrafları |
| Yiyecek masraflarının yarısı | Vize, diploma, sınav harçları ve Devletin yaptığı diğer masraflar |
Kanundaki "yarısı" sözcüğü yalnız yiyecek giderini niteler: harçlık, kitap ve kırtasiye, ilaç ve tedavi, personel ve amortisman giderlerinin tamamı hesap dışıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, askerî lise ve Kara Harp Okulu masraflarında bu giderlerin yarısını hesaba katan bilirkişi raporuna dayanan kararı bu gerekçeyle bozdu (14.11.2022 tarihli bozma; aktaran E.2024/3879, K.2025/2992, 26.05.2025). İdarenin hesap cetvelinde bu kalemlerden biri yer alıyorsa itirazın ilk konusu budur.
Faiz. Faiz basit faizdir, her masraf dönemi için ayrı işler. Yargıtay'a göre faiz her dönemin sonundan itibaren hesaplanır ve ilişik tarihinden sonra yalnız anaparaya işletilir; anapara ile işlemiş faizin toplamına yeniden faiz yürütülemez (aynı karar; 3095 sayılı Kanun m. 3). Kanuni faiz 01.06.2024-30.07.2026 arasında yıllık %24'tü. 31.07.2026'dan beri oran, Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günkü reeskont oranının yüzde sekseninedir (3095 sayılı Kanun m. 1, 7589 sayılı Kanunla değişik): 2026 için %38,75 × 0,80 = yıllık %31.
Örnek (varsayımsal maliyetle). Kalem kalem maliyetler kamuya açık değildir; kefalet tutarları her yıl Nisan ayında Rektör onayıyla belirlenir (Tazminat Yönetmeliği m. 6). Aşağıdaki hesap, Ağustos 2024'te başlayıp 31.08.2026'da başarısızlık nedeniyle ilişiği kesilen bir öğrenci için varsayılan tutarlarla kurulmuştur; tahsil tarihi 30.11.2026 kabul edilmiştir.
| Kalem | Varsayım | Tutar |
|---|---|---|
| 1. yıl tahsil edilecek masraf | Dönem sonu 30.06.2025 | 120.000 TL |
| 2. yıl tahsil edilecek masraf | Dönem sonu 30.06.2026 | 150.000 TL |
| 1. yıl faizi | %24, 31.07.2026'dan sonra %31 | ≈ 43.680 TL |
| 2. yıl faizi | Aynı oranlar | ≈ 18.600 TL |
| Masraf + faiz | Tek kat | ≈ 332.280 TL |
| İstenecek tazminat | İki kat | ≈ 664.560 TL |
Karşılaştırma için tek kat döneminde mahkeme kararlarına yansımış tutarlar: Kara Harp Okulu hazırlık sınıfında İngilizce başarısızlığıyla ilişiği kesilen öğrenciden 15.427,93 TL istendi (Danıştay İDDK, E.2023/1426, K.2025/757); 2013'te Deniz Harp Okulundan istifa eden öğrencinin anapara ve faiz borcu 48.356,81 TL'ydi (Oğuzhan Oğuz, § 2).
Harçlık hesaba girmez. Harçlık 10.200 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımının hazırlıkta %45'i, birinci sınıfta %47'si, ikinci sınıfta %49'u, üçüncü sınıfta %51'i, dördüncü sınıfta %53'üdür (1325 sayılı Kanun ek m. 8). Temmuz-Aralık 2026 katsayısıyla (1,575512) bu tutarlar 7.232, 7.554, 7.875, 8.196 ve 8.518 TL'dir; harçlıktan vergi kesilmez ve harçlık haczedilemez.
Tazminat istenmeyen durumlar
- Sağlık: Sağlık durumu nedeniyle çıkarılandan masraf istenmez (4566 sayılı Kanun m. 38/3). 5401 sayılı Kanun aynı kuralı "kendilerine yapılan masraflar geri alınmaz" diye koyar (m. 4).
- Güvenlik soruşturması: 21.07.2016'dan beri güvenlik soruşturması sonuçlanmadan harp okulunda veya astsubay meslek yüksekokulunda eğitime başlatılıp soruşturması olumsuz geldiği için ilişiği kesilenden, senette yazılı olsa bile tazminat ve faiz istenmez (1325 sayılı Kanun ek m. 13; Yönetmelik m. 59). Bu ilişik kesmeye karşı açılan davalarda yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmez. Madde 2017'de yürürlüğe girmeden önce ödemesini tamamlamış olana geri ödeme yapılmaz.
- Sonradan subay veya astsubay olmak: Okuldan çıkarıldıktan sonra muvazzaf subay, askerî memur veya astsubay olarak orduya katılandan masraf alınmaz (5401 sayılı Kanun m. 3).
- 2016 öncesi borçlar: 31.07.2016'ya kadar herhangi bir sebeple askerî okuldan ayrılan veya çıkarılan öğrenciye borç çıkarılmaz, çıkarılmış borçlar tahsil edilmez; daha önce yapılmış tahsilatlar iade edilmez (669 sayılı KHK m. 105/2, 6756 sayılı Kanunla kabul). Anayasa Mahkemesi, 2013'te Deniz Harp Okulundan ayrılıp borcunu 2016'dan önce ödemiş olan öğrencinin iade isteminin reddine ilişkin başvuruyu oyçokluğuyla kabul edilemez buldu (Oğuzhan Oğuz, 20.11.2024, §§ 12-16).
İhtirazi kayıtla ödeme. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi "iade edilmez" kuralını rızaen yapılan ödemeye uyguladı: borç yazısı üzerine, dava sürerken ve ihtirazi kayıtla yapılan ödemeyi rızaen yapılmış saymadı ve geri verilmesi gerektiğine karar verdi (karar düzeltme: E.2021/1746, K.2021/12299, 01.12.2021; bu yönde verilen kararın onanması: E.2023/561, K.2023/1756, 05.06.2023). Hesabına itiraz ettiğiniz bir borcu ödemek zorunda kalırsanız ödemeyi itirazınızı saklı tuttuğunuzu yazarak yapın.
Borca itiraz, taksit ve kefil
Okula girişte öğrenci noterde onaylanan bir yüklenme senedi, kefiller de kefalet senedi imzalar (Tazminat Yönetmeliği m. 4). İlişik kesildikten sonra ilgili komutanlık tazminat tutarını en geç bir ay içinde Millî Savunma Bakanlığına bildirir (m. 8/1).
- Kefilin sorumluluğu: Tazminat öğrenciye, kanuni temsilcisine ve kefalet senedindeki tutarı aşmamak üzere kefillere ödettirilir (m. 7). Aday reşit değilse yüklenme senedini veli imzalar ve kefalet senedi düzenlenmez. Kefalet okuldan ilişiğin kesilmesini güvence altına alır: mezuniyetten sonra teğmenken ilişiği kesilen kişinin kefilini mahkeme sorumlu tutmadı, Yargıtay bu yöndeki temyiz itirazını reddetti (3. HD, E.2024/3879, K.2025/2992).
- Taksit: Borçlunun yazılı talebi üzerine, Millî Savunma Bakanlığının görüşü alınarak borç taksitlendirilebilir. Anapara için taksit süresi en çok beş yıldır; ödeme güçlüğünü ispatlayanın süresi uzatılabilir. Taksit ödeme planı ve sulh sözleşmesiyle yapılır; sözleşmeye uyulmazsa borcun tamamı muaccel olur ve 6183 sayılı Kanunun gecikme zammı oranında faizle takip edilir (m. 8/2-5).
- Hangi mahkeme: İlişik kesme işlemiyle birlikte tazminat ödenmesine ilişkin işlem idare mahkemesinde dava edilebilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu böyle bir davada, hazırlık sınıfı başarısızlığına dayanan ilişik ve 15.427,93 TL tazminat işlemini hukuka uygun bulan Danıştay 8. Daire kararını oyçokluğuyla onadı (E.2023/1426, K.2025/757, 08.04.2025). Hazine ise senede dayanarak öğrenci ve kefiller aleyhine asliye hukuk mahkemesinde alacak davası açar; öğrenci de borçlu olmadığının tespitini veya ödediğinin iadesini aynı yolla ister. Bu davaların temyizine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bakar.
İlişik kesmeye karşı iptal davası
- Süre: İlişik kesme kararının yazılı bildiriminden itibaren 60 gün (2577 sayılı Kanun m. 7). Üst makama başvuru süreyi durdurur; 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (m. 11).
- Mahkeme ve davalı: İlişik kesme kararı Rektörün teklifi ve Bakanın onayıyla yürürlüğe girdiğinden yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesidir. Danıştay 2. Dairesi, Kuleli yerleşkesindeki hazırlık sınıfı öğrencisinin davasını İstanbul'dan Ankara 2. İdare Mahkemesine gönderdi (E.2025/1550, K.2025/1460, 25.03.2025); güvenlik soruşturması olumsuzluğuyla ilişiği kesilen Deniz Harp Okulu öğrencisinin davasında da Ankara'yı yetkili saydı (E.2024/1398, K.2025/5268, 18.11.2025). Dava Millî Savunma Bakanlığına karşı açılır; Millî Savunma Üniversitesinin ayrı tüzel kişiliği yoktur (E.2025/2544, K.2025/4732).
- Yürütmenin durdurulması: İşlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç zarar doğuracaksa mahkeme yürütmeyi durdurur (m. 27/2). Öğretim yılının kaybı bu talebin gerekçesidir.
- Sağlık raporuna dayanan çıkarmada bilirkişi: Anayasa Mahkemesi, ilişik kesmeye esas raporu veren askerî hastaneye dava sırasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasını silahların eşitliği ilkesinin ihlali saydı; başvurucu iki sivil hastaneden aksi yönde rapor almış ve başka kuruma sevkini istemişti (Batuhan Yılmaz, 28.06.2018, §§ 45-47; Oğuzhan Mert Kaya, 14.11.2018, §§ 54-55). Davada bilirkişi incelemesinin işlemi kuran kurumdan bağımsız bir sağlık kuruluna yaptırılmasını isteyin.
- Lehe yönetmelik: Mülga yönetmeliğe göre bütünlemede iki dersten kalıp ikinci kez sınıfta kaldığı için ilişiği kesilen Hava Harp Okulu öğrencisine bölge idare mahkemesi, iki dersten kalanın ilişiğinin kesilmesini öngörmeyen 2021 Yönetmeliğini uyguladı; Danıştay 2. Dairesi idarenin temyizini reddederek bu kararı oyçokluğuyla onadı (E.2023/5587, K.2025/5818, 08.12.2025).
Kazanılırsa. İdare iptal kararını en geç 30 gün içinde uygular (2577 sayılı Kanun m. 28/1). Mahkeme kararıyla öğrencilik hakkını yeniden kazanan öğrenci, öğretim yılının ilk altı haftası içinde başlaması mümkünse aynı yıl, değilse izleyen öğretim yılı başında eğitime başlatılır (Yönetmelik m. 58/3). 11.07.2026'da yürürlüğe giren 7588 sayılı Kanun bir istisna getirdi: güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi veya terör örgütleriyle irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilen Millî Savunma Üniversitesi öğrencisinin okula dönüşü, kararın kesinleşmesinden sonra yapılır (m. 28/1). Danıştay 2. Dairesi, iptal kararının öğrenciyi okula doğrudan döndürmediğini ve idarenin diğer şartları ayrıca inceleyebileceğini belirterek bölge idare mahkemesi kararının özlük haklarının iadesine ilişkin kısmını idare lehine bozdu (E.2023/4846, K.2025/1013).
İdare mahkemesi, istinaf ve temyiz aşamalarından sonra hak ihlali iddiası sürüyorsa kesin kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; süre hesabı için: AYM başvuru süresi ne zaman başlar.
Ayrıldıktan sonra: askerlik, üniversite, iş
- Askerlik: Askerî öğrenci olarak okunan sürenin ay hesabıyla üçte biri muvazzaflık hizmetinden sayılır; sayılan süre erlerin hizmet süresini karşılıyorsa askerlik yapılmış sayılır (7179 sayılı Kanun m. 46/1). Okuldan ayrılanın bilgileri bir ay içinde Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir ve askerliği ertelenir (Yönetmelik m. 61).
- Başka askerî okul ve TSK: Harp okulundan çıkarılan veya istifa eden, subay ya da astsubay yetiştiren başka bir yükseköğretim kurumuna alınmaz ve Silahlı Kuvvetlerde istihdam edilmez (Yönetmelik m. 60/1). Danıştay 8. Dairesi, 2012'de Deniz Harp Okulundan kendi isteğiyle ayrıldığı için Jandarma sözleşmeli subay adaylığına kaydı yapılmayan davacının davasını reddetti: 4678 sayılı Kanuna göre askerî okuldan her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen sözleşmeli subay olarak alınmaz (E.2020/516, K.2023/582, 15.02.2023).
- Üniversite: Hazırlık sınıfında başarısız olan öğrenci, kayıt yılında girdiği sınavın puanı tercih ettiği programın taban puanına eşit veya yüksekse YÖK usulüyle o programa yerleştirilir (4566 sayılı Kanun m. 37/a; Yönetmelik m. 60/2). Diğer öğrenciler yeniden sınava girer.
- Belgeler: Lise diploması iade edilir; aldığı dersleri gösteren transkript verilir. Diploma ve transkripte ilişiğin kesilme nedeni yazılır (Yönetmelik m. 62).
- Memurluk: Yönetmeliğin yasağı Silahlı Kuvvetlerde istihdam ve askerî okullarla sınırlıdır; memurluğa giriş şartları 657 sayılı Kanunun 48. maddesine göre ayrıca aranır.
Astsubay MYO, sivil fakülte ve JSGA öğrencileri
Astsubay meslek yüksekokulu: Çıkarma sebepleri, iki kat tazminat ve dört katın iptali harp okuluyla aynıdır (4752 sayılı Kanun m. 31; E.2024/149, K.2025/194). Öğrenim süresi iki yıldır; sağlık nedenleri hariç üç, dahil dört yılda bitirilmelidir (m. 30/a). İstifa birinci sınıfın 31 Temmuz'una kadardır.
Millî Savunma Bakanlığı hesabına sivil fakültede okuyan askerî öğrenci: İlişik sebepleri 1325 sayılı Kanunun ek 4. maddesinde, tazminat ek 5. maddesindedir; fakültece öğrencilik hakkı sona erdirilen de ilişik kesilir. Bu öğrencilerin Devlete olan borçları askerlik hizmetleri süresince ertelenir (ek m. 5).
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi: 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesine göre sağlık dışındaki nedenle öğrenciliği sona erdirilen masrafların iki katını, disiplinsizlik nedeniyle ilişiği kesilen dört katını kanuni faiziyle öder. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı yalnız 7517 sayılı Kanunla Millî Savunma Üniversitesi öğrencilerine getirilen dört katı kapsadı; 2803 sayılı Kanundaki kural 28.10.2026 itibarıyla yürürlüktedir. Dört kat istenen JSGA öğrencisi, davada aynı kararın gerekçesine (§§ 139-140) dayanarak mahkemeden kuralın Anayasa Mahkemesine götürülmesini isteyebilir (Anayasa m. 152). İstifa, eğitime başlanan ilk eğitim-öğretim yılının son gününe kadar ve masrafların iki katı ödenerek yapılır. Şehit veya vazife malulü eş ve çocukları akademik başarısızlıkla ilişiği kesildiğinde tazminattan muaftır. Hesap ve tahsil usulü JGK ve SGK masraf yönetmeliğindedir; intibak süresinde ayrılanlardan masraf alınmaz (m. 6/1).
Harp okulu tazminatı hakkında sık sorulan sorular
Harp okulu tazminatı ne kadar?
Sabit bir tutar yoktur. Sağlık dışındaki bir nedenle çıkarılan ya da istifa eden öğrenci, Devletin kendisi için yaptığı masrafları, her masrafın yapıldığı tarihten ödeme tarihine kadar işleyen kanuni faizle birlikte hesaplanan tutarın iki katı olarak öder (4566 sayılı Kanun m. 38/3; 1325 sayılı Kanun ek m. 7). Harçlık, kitap ve kırtasiye, ilaç ve tedavi, personel ve amortisman giderleri ile yiyecek giderinin yarısı hesaba girmez. Örnek: iki yılda tahsil edilecek masraf 270.000 TL ve faiz yaklaşık 62.000 TL ise istenecek tutar yaklaşık 664.000 TL'dir. 28.06.2024'ten önce kural tek kattı.
Harp okulundan istifa edilebilir mi?
Evet, ancak yalnız birinci sınıfın temmuz ayının son gününe kadar; istifa eden öğrenci okul masraflarının iki katını öder (1325 sayılı Kanun ek m. 7/1-a, 28.06.2024'ten beri). Bu tarihten sonra kanunda istifa yolu yoktur. 18 yaşını doldurmayan öğrenci kanuni temsilcisinin muvafakatiyle ayrılır. İntibak eğitimi sırasında yapılan masraflar hesaba girmez; intibak döneminde kendi isteğiyle ayrılan aday öğrenciden bu yüzden masraf istenmez. 2024'ten önce istifa dördüncü sınıfın 31 Temmuz'una kadar mümkündü.
Disiplinsizlik nedeniyle harp okulundan atılan dört kat tazminat öder mi?
Hayır. 7517 sayılı Kanun disiplin notunu kaybeden veya disiplin kurulunca öğrenci niteliğini kaybettiğine karar verilen harp okulu ve astsubay meslek yüksekokulu öğrencisine dört kat tazminat getirmişti. Anayasa Mahkemesi bu kuralı miktar olarak aşırı külfet saydı ve iptal etti (E.2024/149, K.2025/194, §§ 139, 180-182); iptal 16.01.2026'da yürürlüğe girdi. Bu öğrenciler de iki kat öder. Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisindeki dört kat kuralı ise başka bir kanunda yer aldığı için yürürlüktedir.
Askerî okuldan atılma sebepleri nelerdir?
4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 38. maddesine göre öğrenci şu hâllerde okuldan çıkarılır: disiplin notunun tamamını kaybetmek, disiplin kurulunca öğrenci niteliğini kaybettiğine karar verilmek, hazırlık sınıfını bir yılda ya da lisansı sağlık dışında beş yılda bitirememek, mahkeme kararıyla öğrencilik hukukunu kaybetmek, sağlık kurulu raporuyla öğrenime devam imkânı kalmamak ve giriş şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması ya da bu şartları kaybetmek. Yönetmelik evlenmeyi, uyuşturucu kullanmayı, ikinci kez kopya çekmeyi ve altı günden fazla izinsiz uzaklaşmayı ayrıca çıkarma sebebi sayar.
Harp okulundan ayrılan askerlik yapar mı?
Askerliğini yapmamış olan yapar; ancak askerî öğrenci olarak okuduğu sürenin ay hesabıyla üçte biri muvazzaflık hizmetinden sayılır (7179 sayılı Askeralma Kanunu m. 46). Sayılan süre erlerin hizmet süresini karşılıyorsa askerlik yapılmış sayılır. Okuldan ayrılanın bilgileri bir ay içinde Askeralma Genel Müdürlüğüne bildirilir ve askerliği ertelenir (Harp Okulları Yönetmeliği m. 61). Ayrılan öğrenci subay veya astsubay yetiştiren başka bir okula alınmaz ve Silahlı Kuvvetlerde istihdam edilmez (m. 60).
Harp okulu tazminatını kefil öder mi?
Öder, ancak kefalet senedinde yazılı tutarla sınırlıdır. Okula girişte öğrenci yüklenme senedi, kefiller kefalet senedi imzalar; tazminat öğrenciye, kanuni temsilcisine ve kefalet senedindeki tutarı aşmamak üzere kefillere ödettirilir (Tazminat Yönetmeliği m. 7). Aday reşit değilse yüklenme senedini veli imzalar ve kefalet senedi düzenlenmez. Kefaletin konusu okuldan ilişiğin kesilmesidir: Yargıtay'ın incelediği bir dosyada, mezuniyetten sonra teğmenken ilişiği kesilen kişinin kefili sorumlu tutulmadı.
Harp okulundan ilişiğin kesilmesine karşı nerede dava açılır?
İlişik kesme kararı Rektörün teklifi ve Millî Savunma Bakanının onayıyla yürürlüğe girdiği için dava Ankara İdare Mahkemesinde açılır; Danıştay 2. Dairesi Kuleli'deki bir hazırlık sınıfı öğrencisinin dosyasını bu gerekçeyle Ankara'ya gönderdi (E.2025/1550, K.2025/1460). Davalı Millî Savunma Bakanlığıdır; Millî Savunma Üniversitesinin ayrı tüzel kişiliği yoktur. Dava süresi kararın tebliğinden itibaren 60 gündür (2577 sayılı Kanun m. 7).
Askerî öğrenci harçlığı 2026'da ne kadar?
Harçlık, 10.200 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımının belirli bir oranıdır (1325 sayılı Kanun ek m. 8). Temmuz-Aralık 2026 katsayısı (1,575512) ile harp okulu harçlığı hazırlık sınıfında 7.232 TL, birinci sınıfta 7.554 TL, ikinci sınıfta 7.875 TL, üçüncü sınıfta 8.196 TL, dördüncü sınıfta 8.518 TL'dir. Astsubay meslek yüksekokulunda 5.475 gösterge esas alınır: birinci sınıf 6.901 TL, ikinci sınıf 7.074 TL. Harçlıktan vergi kesilmez, harçlık haczedilemez ve tazminat hesabına girmez.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu m. 37, 38; 4752 sayılı Astsubay Meslek Yüksek Okulları Kanunu m. 30, 31; 1325 sayılı Kanun ek m. 4, 5, 7, 8, 13; 5401 sayılı Kanun m. 3, 4; 2803 sayılı Kanun m. 13/A; 7517 sayılı Kanun (RG 28.06.2024, 32586); 7588 sayılı Kanun (RG 11.07.2026, 33307); 669 sayılı KHK m. 105 (6756 sayılı Kanun)
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu m. 46; 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu m. 43; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7, 11, 13, 27, 28; 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m. 1, 3
- Millî Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği m. 30, 51-62; TSK Öğrenci Disiplin Yönetmeliği m. 17, 24, 26, 31, 34 ve değişiklik (RG 04.11.2025, 33067); Yüklenme Senedi ve Tazminat Yönetmeliği (RG 03.09.1985, değişik RG 07.04.2021) m. 4, 6-9; TSK Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmelik m. 5; JGK ve SGK Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masrafları Yönetmeliği m. 6
- Anayasa Mahkemesi norm denetimi: E.2024/149, K.2025/194, 08.10.2025 (RG 16.01.2026)
- Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru: Batuhan Yılmaz, 28.06.2018; Oğuzhan Mert Kaya, 14.11.2018; Bayram Tuğrul Yıldırım ve Hasan Yıldırım, 24.05.2018; Oğuzhan Oğuz, 20.11.2024
- Danıştay 2. Daire, E.2025/2544, K.2025/4732, 03.11.2025; E.2023/4846, K.2025/1013, 12.03.2025; E.2025/1550, K.2025/1460, 25.03.2025; E.2024/1398, K.2025/5268, 18.11.2025; E.2023/5587, K.2025/5818, 08.12.2025; E.2023/4440, K.2023/4739, 16.10.2023
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2023/1426, K.2025/757, 08.04.2025; Danıştay 8. Daire, E.2020/516, K.2023/582, 15.02.2023
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2024/3879, K.2025/2992, 26.05.2025; E.2023/561, K.2023/1756, 05.06.2023

