Kenevir Ekimi 2026: İzin Verilen 21 İl, Başvuru Tarihleri ve Belgeler, İzinsiz Ekimin Cezası, Kendi Kullanımı İçin Ekim ve 20 Kök Ölçütü

İzin verilen 21 il

Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliği yalnız şu illerde ve bu illerin ilçelerinde yapılabilir (m. 4/1):

Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak.

Bu il ve ilçelerin dışında kenevir yetiştiriciliği yasaktır; Bakanlık ihtiyaç hâlinde Bakan onayıyla yeni il ekleyebilir (m. 4/2). Listede olmak ekimi serbest bırakmaz: bu illerde de her yetiştirici her dönem için ayrı izin alır.

Lif, tohum ve sap amaçlı izin: başvuru ve belgeler

Ne zaman, nereye: 1 Ocak ile 1 Nisan arasında, ekim yapılacak yerin en büyük mülki idare amirliğine; ilde valiliğe, ilçede kaymakamlığa (m. 5/1).

Belgeler (m. 5/1):

• Yetiştiricilik amacını belirten Ek-1 başvuru formu,
• TCK kapsamındaki uyuşturucu ve uyarıcı madde suçları, 5607 sayılı Kanun kapsamındaki kaçakçılık suçları, 3713 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar ile 2313 ve 3298 sayılı Kanunlar kapsamındaki suçlardan kaydın bulunmadığına dair belge ve Ek-2 taahhütname,
• o yetiştiricilik yılına ait Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) belgesi,
• alanın toplam yüzölçümünü ve ada/parsel numarasını gösteren kroki,
• uyuşturucu etkisi olmayacak çeşit özelliğine sahip tohumluğun sertifikası.

İnceleme (m. 6): İl veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü savcılıktan sabıka bilgisini ister, arazinin yapısını, topografyasını, ana yola ve yerleşim yerine uzaklığını yerinde kontrol edip Ek-3 arazi kontrol tutanağını düzenler ve tohumluk sertifikasını kontrol eder. İnceleme bir ayda biter; Bakanlık görüşü alınırsa üç aya kadar uzar. Uygun bulunan başvuruya müdürlüğün teklifi ve mülki idare amirinin onayıyla yalnız bir yetiştiricilik dönemini kapsayan izin belgesi verilir. İzin belgesi ve kroki kolluğa bildirilir.

Ret ve itiraz (m. 6/3): Ret gerekçeli ve yazılı bildirilir. Tebliğden itibaren on iş günü içinde, başvuru kaymakamlığa yapılmışsa valiliğe, valiliğe yapılmışsa Bakanlığa itiraz edilir. İtiraz on beş iş günü içinde karara bağlanır ve bu karar yönetmelikte "kesin" olarak nitelenir; idari işlemlere karşı yargı yolu ise her durumda açıktır (Anayasa m. 125).

Yetiştiricinin yükümlülükleri (m. 7): Belgedeki amaca uygun yetiştirmek ve amaç dışı kullanımı önleyecek tedbirleri almak; kamu görevlilerinin kontrollerine yardım etmek; hasattan sonra yaprak ve çiçek gibi artıkları teknik ekip nezaretinde derhal imha etmek. Elde edilen tohum, Tohumculuk Kanununa göre sertifikalandırılmadıkça yeniden tohumluk olarak kullanılamaz. Aykırılıkta izin iptal edilir ve idari veya adli işlem yapılır (m. 6/5).

Çiçek ve yaprak amaçlı yetiştiricilik

Tıbbi ürün, sağlık ürünü, kişisel bakım ve destek ürünü elde etmek için çiçek ve yaprak üretimi farklı bir rejime tabidir:

• Başvuru Toprak Mahsulleri Ofisine (TMO) yapılır; iş ve işlemleri TMO yürütür (m. 8-9). 2026 yılı için başvuru tarihlerini TMO belirler (geçici m. 1/2).
• Yetiştiricilik, ülkenin arz ve talep durumuna göre Cumhurbaşkanınca belirlenen kota içinde yapılır; kotayı Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı başkanlığındaki kota tahsis komisyonu dağıtır (m. 3, 10).
• Başvuranın, yönetim kurulu üyelerinin, yüzde 25 ve üzeri pay sahiplerinin ve çalışacak personelin ağır suçlardan ve uyuşturucu suçlarından sabıkası olmaması gerekir (m. 8/2-c, 9/2-c).
• Tıbbi ve sağlık ürünü amaçlı yetiştiricilik; Afyon Alkaloidleri Fabrikasının sahasında, organize tarım bölgesinde veya Sağlık Bakanlığından üretim yeri izni almış tesisin bulunduğu ilde, çepeçevre kamera, alarm ve özel güvenlik görevlisi bulunan kapalı ve iklimlendirmeli tesislerde yapılır (m. 11/1).

Bu nedenle bireysel olarak "CBD için" bahçede veya evde kenevir yetiştirmenin yasal bir yolu yoktur.

İzinsiz ekimin cezası

2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m. 23 izinsiz kenevir yetiştirmeyi her amaçla yasaklar ve üç ayrı suç tanımlar:

• İzinsiz veya izin dışı ekim: İzin belgesi almadan ya da izni olmasına rağmen bilerek belgedeki alandan fazla yerde veya başka bir yerde ekim yapan kişiye elli günden az olmamak üzere adli para cezası verilir.
• Esrar elde etmek amacıyla ekim: Dört yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş yüz günden on bin güne kadar adli para cezası. Bu suçta iletişimin tespiti ve teknik araçlarla izleme tedbirleri uygulanabilir.
• Yalnız kendi kullanımı için esrar elde etmek amacıyla ekim: Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası.

Kanun "ekim yapma" ibaresini tohumun toprağa ekilmesinden ürünün hasadına kadarki süreç olarak tanımlar. İzinsiz yetiştirilen kenevir, ziraat mühendisinin raporu üzerine mülki amirin emriyle imha edilir ve imha masrafı ekenden amme alacağı olarak tahsil edilir. Ceza Genel Kurulu, esrar elde etmek amacıyla ekimde ekim yerinin izin verilen illerden olmasının bir önemi bulunmadığını, bu eylemin mutlak olarak yasak olduğunu vurgulamıştır (E. 2017/223, K. 2020/139).

Kenevirden elde edilen esrarın kullanılması veya bulundurulması ise ayrı suçlardır; bunlar için uyuşturucu kullanma suçu ve uyuşturucu ticareti yazılarına bakınız.

Kendi kullanımı mı, ticari mi: 20 kök tartışması

Bir yıldan üç yıla ile dört yıldan on iki yıla arasındaki fark, dosyanın en kritik sorusudur. Kanunda kök sayısı yazmaz; mahkeme ekim yerini ve biçimini, kök sayısını, bitkilerin olgunlaştığında verebileceği esrar miktarını, sanığın kullanıcı olup olmadığını ve satışa dair delilleri birlikte değerlendirir. Yargıtay kararlarından çıkan tablo şöyledir:

• 20 kök ölçütü: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, "Dairemizin genel uygulamalarına göre" ticari amaçla ekildiğine dair başka delil yoksa 20 köke kadar dikili kenevirin kişisel kullanım kapsamında ekildiğinin kabul edilebileceğini belirtmiş; 83 kökün bulunduğu dosyada ise elde edilecek esrarın kişisel kullanımın çok üzerinde olacağını kaydetmiştir (E. 2019/8647, K. 2020/5198).
• 28 kök, kendi kullanımı: Ceza Genel Kurulu, evinin bir odasında çadır ve havalandırmayla 28 kök kenevir yetiştiren, idrarında esrar çıkan sanığın eylemini yalnız kendi kullanımı için ekim saymış, esrar elde etmek amacıyla ekimden verilen mahkûmiyeti bozmuştur; karara karşı oy yazısı satışa dair ihbar ve malzemeleri öne çıkarmıştır (E. 2017/223, K. 2020/139, 27.02.2020).
• 21 kök, şüpheden sanık yararlanır: Yargıtay 8. Ceza Dairesi, evde 21 kök kenevir ele geçen dosyada ticari amaca dair "her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil" bulunmadığı için kendi kullanımı hükmünün uygulanması gerektiğini oy çokluğuyla kabul etmiştir; karşı oy, 20 kök ve üzerinin yerleşik içtihatta ticari amaçlı ekim sayıldığını savunmuştur (E. 2024/16672, K. 2025/1233, 17.02.2025).

Görev de bu ayrıma bağlıdır: iki suç arasındaki ayrımı yapma görevi ağır ceza mahkemesine aittir; asliye ceza mahkemesinin bu değerlendirmeyi yapmadan hüküm kurması bozma sebebidir (10. CD E. 2019/8647, K. 2020/5198; 20. CD E. 2019/3349, K. 2020/2719). Savunmada idrar ve kan tahlili, ekim alanının büyüklüğü, tartı, paketleme malzemesi veya satış yazışmasının bulunup bulunmadığı ve bilirkişinin hesapladığı muhtemel esrar miktarı belirleyici delillerdir.

Kenevir ürünleri ve CBD

Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, sağlık ürünleri, kişisel bakım ve destek ürünlerinin ruhsatlandırılması ya da takip sistemine kaydı Sağlık Bakanlığınca yapılır ve bu ürünler yalnız eczanelerden satılabilir (2313 sayılı Kanun m. 23). Kişisel bakım ve destek ürünlerinde THC oranı en fazla yüzde 0,3'tür (Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik m. 4). Ruhsatlı ürünlerin listesi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun internet sitesinde yayımlanır ve ürünlerin üretimden eczaneye kadar hareketi elektronik takip sistemiyle izlenir (m. 17, 28).