Pet Shop Açma Şartları 2026: Kuruluş ve Çalışma İzni, Veteriner Sözleşmesi, Kedi-Köpek Yasağı ve Yönetici İzni

Kuruluş izni ve çalışma izni

Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik iki aşamalı izin öngörür.

1. Kuruluş izni. Dilekçeye Ek-1 başvuru dilekçesi, işyerinin çevresini gösteren vaziyet veya hâlihazır planı, bölümlerin ne amaçla kullanılacağını gösteren plan ve adres, belediyeden su faturası veya su kullanma belgesi, şirketse ticaret sicil bilgileri eklenir (m. 5/1). İl müdürlüğü belgeleri inceler; en az iki veteriner hekimden oluşan yer seçim komisyonu yeri yerinde inceler ve uygun bulunan yere kuruluş izni verilir. Satış yeri için kuruluş izni üç ay geçerlidir; bu sürede işyerini hazırlayamayana il müdürlüğü aynı süre kadar ek süre verebilir (m. 5/3-4).
2. Çalışma izni. İşyeri hazırlanınca veteriner hekim sözleşmesi ve eğitim sertifikasıyla başvurulur. İl müdürlüğü yerinde inceleme yapar, İş Yeri Açma Raporu düzenler ve uygun bulduğu yere İş Yeri Çalışma İzin Belgesi verir; bilgileri bölge veteriner hekimler odasına bildirir (m. 6).

Çalışma izni gerçek veya tüzel kişiye, belgede yazılı adrese, faaliyet alanına ve türlere özgüdür; bunlardan biri değişirse izin geçerliliğini kaybeder. İl müdürlüğünün izni olmadan vaziyet planında değişiklik ve ilave yapılamaz. Sahip veya unvan değişikliği ile faaliyetin durdurulması veya kapatılması en az bir ay önceden il müdürlüğüne bildirilir (m. 19).

Veteriner hekim ve eğitim sertifikası

• Veteriner hekim sözleşmesi. İşyerinde veteriner hekim istihdamı zorunludur. Hizmeti kamuda çalışanlar dışında muayenehane, poliklinik veya hayvan hastanesinde görevli bir veteriner hekim verir; sözleşme en az bir yıllık ve bölge veteriner hekimler odası onaylıdır. Çalışma gün, saat ve ücretini oda belirler (Yönetmelik m. 6/1-a, 17/1-3).
• Ayrılık. Veteriner hekim ayrılmak isterse bunu bir ay önceden işyeri sahibine, il müdürlüğüne ve odaya bildirir. İşveren sözleşmeyi bitirmek isterse bir ay önceden bildirir ve yeni hekim gelene kadar eski hekimle çalışır (m. 17/5-6).
• Hekimin işyerindeki sınırı. İşyeri veteriner hekimi pet shopu muayene, tedavi, ilaç ve aşı uygulaması gibi amaçlarla kullanamaz (m. 18/1-ç). Veteriner kliniği de başka bir işyerinin içinde kurulamaz; ayrıntı veteriner kliniği açma şartları yazısındadır.
• Eğitim sertifikası. Ev hayvanı satan kişi, yerel yönetimin düzenlediği bakım ve koruma eğitimine katılarak sertifika alır; ruhsatını bu sertifikadan sonra alır (Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği m. 12/1-2). Eğitim; Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi, CITES, 5199 sayılı Kanun, hayvan davranışı, bakım ve beslenme, kimliklendirme ve zoonotik hastalıkları kapsar (m. 14).

İşyeri şartları

Yönetmeliğin 7. maddesi çalışma izni için şu asgari şartları arar:

• Zemin ve duvarlar yıkanabilir, dezenfekte edilebilir, su geçirmez açık renkli malzemeyle kaplanır; zemin eğimli olur ve kanalizasyona bağlı ızgaralı veya sifonlu yer süzgeci bulunur.
• Şebeke suyu veya yeterli su deposu, basınçlı su ve hortum düzeneği, hayvan sayısına ve türüne uygun havalandırma bulunur; pencereler haşere girmeyecek biçimde kapatılır.
• İşyeri haftada bir ve hastalık şüphesinde dezenfekte edilir; kafes, suluk ve yemlik her gün temizlenir, altlıklar her gün değiştirilir.
• Farklı türler ayrı kafes veya bölümlerde tutulur; birbirine zarar verebilecek hayvanlar bir arada tutulamaz. Hasta, yaralı veya sakat hayvanlar ayrı bölümde barındırılır.
• Her kafese hayvanın türünü, ırkını ve yaşını gösteren etiket asılır.
• Satılan ürünler zeminden en az 10 cm yükseklikte, hayvanların temas edemeyeceği raflarda durur; işyerinde Bakanlıkça satışına izin verilen veteriner sağlık ürünleri bulundurulabilir.
• Ses ve koku çevreye yayılmayacak önlemler alınır; atıklar ağzı bağlı torbalarda tutulur ve işyeri dışına bırakılamaz.

Kedi ve köpek satışı

2021'de 7332 sayılı Kanunla 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 10. maddesine eklenen ve 14.07.2022'de yürürlüğe giren cümleye göre ev hayvanı satış yerlerinde kedi ve köpek bulundurulamaz; Bakanlıkça izin verilen üretim yerlerindeki kedi ve köpeklerin satışı ise yapılabilir. Yönetmelik bu kuralı şöyle uygular:

• Satış yerinde sahipli olanlar dışında kedi ve köpek bulundurulmaz (Uygulama Yönetmeliği m. 11/1-a).
• Satış yeri, izinli üretim yerlerindeki hayvanların basılı veya dijital görsellerini kullanarak, hayvanın üretim yerinden teslim alınması kaydıyla satışa aracılık eder (m. 11/1-b).
• Köpek alacak kişiden binanın yönetim planı ile bağımsız bölümde köpek bulundurabileceğine dair yöneticiden alınmış izin belgesi istenir; satış ancak meskende köpek beslemek uygunsa yapılır (m. 11/1-c).
• Kedi ve köpek satışı, satıştan itibaren beş iş günü içinde il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilir (m. 11/1-ç). Mikroçip takılması uygun hayvanlar kimliklendirme yönetmeliğine göre kayıt altına aldırılır (m. 12/3).

Kural kuş, süs balığı, kemirgen, sürüngen ve evcil tavşan gibi diğer ev hayvanlarına uygulanmaz; bunlar Yönetmelikteki satış kurallarıyla satılmaya devam eder.

Satış kuralları ve kayıt

• On altı yaşından küçüklere ev hayvanı satılamaz (Yönetmelik m. 12/1-ç).
• Satış yerinde gebe veya yeni doğum yapmış hayvan, tüylenmemiş kanatlı yavrusu ve iki aylıktan küçük kedi ve köpek yavrusu bulundurulamaz (m. 12/1-e).
• İthali yasak hayvanlar ile doğadan alınan veya izinli kuruluştan alınmayan hayvanlar satılamaz; yuvadan erken alınmış yavru kuşlar satışa sunulmaz (m. 12/1-c, ğ, h).
• Müşterilerin kafesteki hayvanlara doğrudan temasını önleyecek tedbir alınır; periyodik aşı ve parazit ilaçlamaları işyeri veteriner hekimince programla yapılır ve deftere işlenir (m. 12/1-d, f).
• Satılan her hayvan için iki nüsha hayvan satış belgesi düzenlenir, biri alıcıya verilir. Kayıt, dezenfeksiyon ve denetim defterleri tutulur; ithal hayvanların gümrük, sağlık ve orijin belgeleri bulundurulur; altı ayda bir faaliyet raporu verilir (m. 15).
• Satıcı, alıcıyı hayvan bakımı konusunda bilgilendirir (Uygulama Yönetmeliği m. 12/4).

Denetim, ceza ve el koyma

İl müdürlüğünün iki denetim elemanı pet shopu yılda en az bir kez denetler, bulguları denetim defterine yazar (Yönetmelik m. 16). Yönetmeliğe aykırılıkta 5996 sayılı Kanun ile 5199 sayılı Kanun uygulanır (m. 20). 5199 sayılı Kanunun 28. maddesi kanunda şu tutarları öngörür; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler Kanunu m. 17/7):

Denetimde satış veya sergileme amacıyla kedi ve köpek bulundurulduğu tespit edilirse bu hayvanlara 5199 sayılı Kanunun 24. maddesine göre el konulur (Uygulama Yönetmeliği m. 11/2); sahiplendirilebilecek hayvanlar sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevinde barındırılır (5199 sayılı Kanun m. 24). İdari para cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27); izin iptaline karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (2577 sayılı Kanun m. 7).

Uygulama Yönetmeliğinin satış yerlerine ilişkin 11. maddesine bir veteriner hekimler odasının açtığı dava, dilekçe usule uygun yenilenmediği için esasa girilmeden reddedildi (Danıştay 10. D, E.2025/4150 K.2025/7171, 31.12.2025); kural yürürlüktedir.