Anayasa Mahkemesi Birleştirme Kararı Ne Demek? Birleştirilen Başvuruya Ne Olur?

Dayanağı ve ne zaman yapılır?

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 67. maddesinin ikinci fıkrasına göre nitelikleri itibarıyla birleştirilerek incelenmesi gereken dosyalar, ilk olarak kayda alınan başvuru dosyasında birleştirilir. Mahkeme kararlarında birleştirme gerekçesi çoğunlukla başvurular arasında "konu yönünden hukuki irtibat" bulunmasıdır. Uygulamada şu durumlarda birleştirme yapıldığı görülüyor:

• Aynı olay: Barış İnan (4) kararında aynı olaya ilişkin bir başvuru dosyaya birleştirildi.
• Aynı uygulama veya kural: Yeni Gün Haber Ajansı ve Diğerleri [GK] kararında, gazetelerin resmî ilan ve reklamlarının kesilmesine ilişkin başvurulardan bir kısmı İkinci Bölüm tarafından tek dosyada birleştirildi ve Genel Kurula gönderildi; Genel Kurul bunları diğer başvuruyla birlikte karara bağladı (§§ 3-4).
• Çok sayıda benzer başvuru: Nasraddin Oral ve Diğerleri kararında beş başvuru ilk kayda alınan dosyaya birleştirildi.

Birleştirme Komisyon veya Bölüm aşamasında kararlaştırılabilir. Atlas veritabanındaki 2022-2026 tarihli 7.993 kararın 366'sının hüküm fıkrasında "Başvuruların birleştirilmesine" ibaresi yer alıyor; 2022'den önceki kararların hüküm fıkrasında bu ibareye rastlanmıyor.

Birleştirilen başvuruya ne olur?

• Tek karar, ortak ad: Başvurular ilk kayda alınan dosya üzerinden incelenir; karar o başvurucunun adıyla ve "ve diğerleri" ekiyle anılır. Birleştirilen başvuruların numaraları kararda sayılır.
• Başvuru başına ayrı sonuç: Damla Radyo Televizyon ve Diğerleri kararında (18.5.2026) Mahkeme iki başvuru yönünden makul süre şikâyetini başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez buldu, ifade ve basın özgürlüklerinin ise bütün başvurucular için ihlal edildiğine karar verdi.
• Ekli liste: Çok sayıda başvurunun birleştirildiği kararlarda yeniden yargılama yapacak mahkemeler, harç ve vekâlet ücreti ekli bir listede başvuru başvuru gösterilir. Yalçın Erdinç ve Diğerleri kararında (8.4.2026) yeniden yargılama yapacak mahkemeler listenin (G) sütununda, harç (D) ve vekâlet ücreti (F) sütununda gösterildi.
• İnceleme sırası: İçtüzüğün 68. maddesine göre başvurular kural olarak geliş sırasına göre incelenir; Mahkeme konuların önemini ve aciliyetini gözeterek farklı bir sıralama yapabilir. Birleştirme ilk kayda alınan dosyada yapıldığı için sonraki başvurular o dosyayla birlikte karara bağlanır.

Tazminat, vekâlet ücreti ve harç

Damla Radyo Televizyon ve Diğerleri kararında başvuruculara 50.000 TL manevi tazminatın ayrı ayrı ödenmesine karar verildi. Vekâlet ücreti bakımından bir başvurucuya 40.000 TL, dört başvurucuya ise birlikte 40.000 TL ödenmesine hükmedildi. Harçlar da her başvurucunun yatırdığı tutar üzerinden ayrı ayrı iade edildi. Aynı avukatla temsil edilen başvuruculara vekâlet ücretinin müştereken, farklı avukatlarla temsil edilenlere ayrı ayrı ödenmesi uygulaması AYM vekâlet ücreti yazısında örnekleriyle anlatılıyor.

Birleştirmeye itiraz

İçtüzükte birleştirme kararına karşı ayrı bir itiraz yolu öngörülmemiştir. Kendi dosyasını diğerlerinden ayıran bir durum (farklı bir olay, farklı bir şikâyet ya da ayrı bir tazminat talebi) bulunan başvurucu bunu Mahkemeyle yazışmalarında açıkça belirtebilir. Birleştirmeyle karıştırılan idari ret kararı ise ayrı bir işlemdir: başvuru süresinde yapılmamışsa, şekil şartlarına uymuyorsa veya eksiklikler verilen kesin sürede tamamlanmamışsa Komisyonlar Başraportörü başvuruyu reddeder. Bu karara tebliğden itibaren yedi gün içinde Komisyona itiraz edilebilir ve Komisyonun kararı kesindir (İçtüzük m. 66/3).