Ceza davasında istinaf ve temyiz süresi: Anayasa Mahkemesi hangi ret kararlarını ihlal sayıyor?

Sonuçlar: ihlal kararlarının çoğu son dört yılda

165 kararda 165 şikâyet var ve 75'inde ihlal bulundu. 42 şikâyet açıkça dayanaktan yoksun bulundu, 10'u süre aşımı, 8'i başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedildi, 6'sında ihlal olmadığına karar verildi.

İhlal kararları son dört yılda yoğunlaştı: 2023'te 13, 2024'te 11, 2025'te 15, 2026'da şimdiye kadar 9 şikâyette ihlal bulundu. İhlal bulunan 75 şikâyetin 67'sinde yeniden yargılamaya hükmedildi.

Temyiz sebepleri için yedi günlük süre

Temyiz başvurusu süresinde yapılsa da temyiz sebeplerini gösteren ek dilekçenin gerekçeli kararın tebliğinden sonraki yedi gün içinde verilmediği gerekçesiyle temyizin reddi, bu alanda sık görülen ihlal türlerinden biri. Genel Kurula göre kanun yollarının şekli, süresi ve sonuçları eksik bildirildiğinde sürelerin ne zaman başlayacağı konusunda uygulama birliği yoktu ve eksik bildirim yanıltıcı bir işlev görüyordu (Hüseyin Volkan Kurt [GK], B. No: 2019/42687, 8/3/2023, § 55). Sanık bu sonuç konusunda uyarılmadan temyizin reddedilmesi ağır bir müdahale sayıldı (§§ 56–57).

İstinaf dairesinin kararında on beş günlük genel temyiz süresini hatırlatıp yedi günlük ek dilekçe süresine değinmemesi de aynı sonucu doğuruyor (Şahin Bilgi, B. No: 2022/63399, 15/10/2025, §§ 25–26).

İstinaf süresi tefhimden başlatılamaz

Kısa kararın tefhiminde gerekçeyi öğrenemeyen sanıktan, tefhimden itibaren yedi gün içinde istinafa başvurmasını beklemek öngörülemez bir yorum sayıldı (Ömer Suveyd, B. No: 2023/24183, 22/7/2026, §§ 17, 19). Kanun da 1/6/2024'ten beri bu yönde değişti: istinaf süresi artık hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta (§ 18). Aynı sorunda bir başka ihlal kararı da var (Halil Erbil, B. No: 2022/20556, 4/12/2025, §§ 14–16).

Kararı sanığa tebliğ etmek gerekiyor

Ceza davalarında kanun yolu kararlarının sanık yerine yalnızca müdafiye tebliğiyle yetinilemiyor. İstinaf başvurusunu bizzat yapan sanığa istinaf kararı tebliğ edilmeyip temyiz süresi müdafiye tebliğden başlatılınca ihlal bulundu (Meryem Karakuş, B. No: 2022/41736, 17/2/2026, §§ 19–21). Karar sanığa da tebliğ edilmiş ve sanık bu tebliğden sonra süresinde temyiz etmişse, sürenin daha önceki müdafi tebliğinden başlatılması da kanuni dayanaktan yoksun (U.A., B. No: 2022/41175, 9/4/2026, §§ 23–24). İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararının hiç tebliğ edilmemesi de istinaf yolunu kapattığı için ihlal (Musa Ünal, B. No: 2022/101557, 9/4/2026, §§ 19, 21).

Adli tatil ve tutuklu işler

Tutuklu işlerin adli tatilde de görülmesine ilişkin kural, bu işlerin tatilde incelenmesini sağlamaya yönelik; temyiz süresini kısaltan bir istisna değil. Kasten öldürmeden tutuklu yargılanan başvurucunun adli tatilde yaptığı temyiz başvurusunun süreden reddi bu nedenle ihlal sayıldı (Ramazan Seçen, B. No: 2021/37483, 6/1/2026, §§ 43–44).

Kanun yolunun tamamen kapatılması

Başvurucu ilk hükmü temyiz ettiğini havaleli dilekçe ve temyiz defteri kaydıyla belgelediği hâlde Yargıtay onu temyiz etmeyen sanık saymış, bozmadan sonraki hükme karşı temyizini reddetmişti. Genel Kurul ret kararını kanuni dayanaktan yoksun buldu (Ruhi Baydar [GK], B. No: 2018/32597, 15/4/2021, §§ 39–40).

Yokluğunda mahkûm edilip yurt dışından iade edilen ve iade sürecinde yeniden yargılanma güvencesi verilen başvurucunun talebinin duruşma açılmadan dosya üzerinden reddedilmesi de ihlal sonucunu doğurdu (Gökhan Çolak [GK], B. No: 2020/16014, 23/1/2025, §§ 39–40).

CMK 141 tazminat davasında süre

Beraatten sonra açılan haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı davası bir yıllık süreden reddedilmişti; oysa temyiz yolu açık olduğu bildirilen beraat kararı, temyiz süresi beklenmeden kesinleşmiş sayılmış ve süre bu tarihten hesaplanmıştı. Mahkeme bu yorumu katı bulup ihlal kararı verdi (Fidan Güneş, B. No: 2021/2576, 29/4/2025, §§ 16–18). Tazminatın kendisi haksız gözaltı ve tutuklama tazminatı sayfasında anlatılıyor.

İhlal bulunmayan bir örnek: KDAE

Kullanmak için uyuşturucu bulundurma soruşturmasında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına karşı itiraz yolu açık ve yeterli şüphe bulunup bulunmadığı bu yolda denetlenebiliyor. Genel Kurul bu nedenle mahkemeye erişim hakkının ihlal edilmediğine karar verdi (Muhsin Taşkıran [GK], B. No: 2021/41378, 17/4/2025, §§ 45–47). Beş üye bu sonuca katılmadı.

Dosyanızda nelere bakabilirsiniz?

1. Ret kararı hangi süreye dayanıyor: istinaf, temyiz ya da temyiz sebeplerini gösteren ek dilekçe süresi mi?
2. Kararda kanun yolu, süresi ve ek dilekçe süresi açıkça gösterilmiş mi?
3. Süre neden başlatılmış: tefhim mi, gerekçeli kararın tebliği mi? Gerekçeyi ne zaman öğrendiniz?
4. Karar size mi, yalnızca müdafiinize mi tebliğ edildi?
5. Başvuru adli tatile denk geldiyse, dosya tutuklu iş olarak mı değerlendirildi?
6. Temyiz ettiğinizi gösteren dilekçe ve defter kaydı elinizde mi?
7. Bireysel başvuru süresi: kanun yolu başvurunuzu reddeden kararı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün.

Bu soruları Başvuru Testi ile adım adım cevaplayabilir, sonucu benzer kararlar ve beklenecek giderimle birlikte görebilirsiniz.

Bu sayfa nasıl hazırlandı?

Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası'nda yayımlanan bireysel başvuru kararlarından, Mahkemenin ceza davalarına ilişkin "mahkemeye erişim hakkı" olarak sınıflandırdığı şikâyetleri içeren 165 kararın sonuç ve giderim bilgileri Mahkemenin kendi sınıflandırmasından sayıldı. Belirleyici 11 karar tek tek okundu: Genel Kurul kararları, 2025-2026'nın tipik ihlal kararları ve ihlal bulunmayan bir örnek. Sayfadaki her tespit ilgili kararın paragraf numarasıyla verildi; alıntıların kararda birebir geçtiği, künyelerin ve sonuçların Mahkemenin kayıtlarıyla uyuştuğu denetlendi.