15 Mayıs 2025'ten beri kurye işletmeciliği Karayolu Taşıma Yönetmeliğine tabidir: kurye gönderisi taşıyan işletme, kendi motosikletiyle çalışan gerçek kişi de dahil, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından P1 veya P2 yetki belgesi alır. En fazla 3 taşıtla P1 isteyenden sermaye ve araç sayısı şartı aranmaz, belge ücreti yüzde 85 indirimlidir.
Kuryede belirli suçlardan adli sicil kaydı bulunmamalıdır; mesleki yeterlilik belgesi, sağlık raporu ve kurye faaliyet belgesi 1 Ocak 2027'ye kadar aranmaz. Bu yazı kimin belge alacağını, P1 ve P2 şartlarını, taşıt ve kurye şartlarını, işletmecinin yükümlülüklerini ve yaptırımları anlatır.
Kimler yetki belgesi alır?
RG 15.05.2025/32901 değişikliğiyle Karayolu Taşıma Yönetmeliği şu tanımları aldı (m. 4):
- Kurye gönderisi: tek parçada en fazla 30 kilogram ve/veya 300 desimetreküp olan, tasnif ve aktarma yapılmadan ve taşımacıca ayrıca paketlenmeden taşınan eşya.
- Kurye işletmecisi: Posta Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliğine göre yetkilendirilen veya ticari ya da hususi taşımacılıkla kurye gönderisini kendi gözetim ve denetiminde taşıyan veya dağıtan gerçek ve tüzel kişi.
- Kurye: kurye gönderisini taşıyan kişi veya şoför.
Kurye işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlıktan yetki belgesi alması zorunludur (m. 5). Motosikletlerle yapılan ticari olmayan taşımalar Yönetmeliğin kapsamı dışındadır, ancak kurye işletmeciliğinde kullanılan motosikletler bu istisnaya girmez (m. 2/3-c). M1 veya M2 yetki belgesi sahipleri de 43/A maddesindeki yükümlülüklere uymak kaydıyla P1 veya P2 kapsamında faaliyette bulunabilir (m. 43/A-12).
P1 ve P2 şartları
| Şart | P1 | P2 |
|---|---|---|
| Faaliyet alanı | İl içi veya farklı illerin komşu ilçeleri arası | Bir veya birden fazla ilde il içi veya komşu ilçeler arası |
| Asgari özmal taşıt | 5 | 30 |
| Sermaye | 100.000 TL | 500.000 TL |
| Yönetici mesleki yeterlilik (6 ay içinde) | Orta düzey | Üst ve orta düzey |
| Sözleşmeli taşıt | Özmal sayısının 2 katına kadar ticari tescilli; sözleşmeli kamyonet ve otomobil yok | Özmal sayısının 10 katına kadar; sözleşmeli otomobil yok |
Dayanak: m. 6/12, 14/12, 25/1-e, 40/34.
En fazla 3 taşıtla P1 (esnaf kurye). En fazla 3 motorlu taşıtla faaliyet göstermek için P1 isteyen gerçek veya tüzel kişilerden asgari kapasite ve sermaye şartı ile yönetici mesleki yeterlilik şartı aranmaz; yetki belgesi ücretinde yüzde 85 indirim uygulanır (m. 14/12-c). Bu belgeye finansal kiralama veya uzun süreli kiralama dışında sözleşmeli taşıt kaydedilmez (m. 25/10). P1 isteyen gerçek kişiden ticaret sicili ve oda kaydına ilişkin bazı belgeler istenmez (m. 15/3).
Taşıt şartları
- P1 ve P2 belgesine ticari veya hususi motosiklet, moped, ticari kamyonet ve ticari otomobil kaydedilebilir (m. 24/1-ğ-1).
- Motosiklet ve mopedler 10 yaşından büyük olamaz (m. 24/1-ğ-2). 15.05.2025'ten sonraki altı ay içinde eklenen motosikletlerde sınır, belgenin ilk yenilemesine kadar 15 yaş olarak uygulandı (geçici m. 2/13).
- Asgari kapasiteyi sağlayan kamyonetler 20 yaşından büyük olamaz; otomobiller kapasite hesabında dikkate alınmaz; finansal kiralama veya uzun süreli kiralamayla edinilen taşıtlar P1 kapasitesine sayılır (m. 24/1-ğ-3, 4, 5).
- Motosiklet veya mopedde taşıma kutusu varsa kutu mevzuata uygun olmalı ve araç tescil kayıtlarına işlenmiş olmalıdır (m. 24/1-ğ-6).
- Taşıtların geçerli muayenesi bulunmalıdır (m. 24/2-a); bir taşıt yalnız bir yetki belgesine kaydedilir (m. 26).
Kuryede aranan şartlar ve 2027 süresi
| Şart | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Adli sicil: belirli suçlardan kayıt bulunmaması | Yürürlükte | m. 34/3-b |
| Şoför mesleki yeterlilik belgesi (SRC) | P1/P2 taşıtlarında 1 Ocak 2027'ye kadar aranmaz | m. 34/1-a; geçici m. 2/12 |
| Beş yılda bir bedeni ve psikoteknik sağlık raporu | P1/P2 taşıtlarında 1 Ocak 2027'ye kadar aranmaz | m. 34/1-e; geçici m. 2/12 |
| Kurye faaliyet belgesi | 1 Ocak 2027'ye kadar aranmaz | m. 34/3-a; geçici m. 2/12 |
Adli sicil şartındaki suçlar şunlardır: devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, kaçakçılık ve TCK'nın 81, 82, 102, 103, 104, 105, 109, 148, 149, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227. maddelerindeki suçlar; arşiv kayıtları hesaba katılmaz (m. 34/3-b).
Erteleme süresi 15.05.2025 değişikliğiyle konuldu ve 16.05.2026 değişikliğiyle 1 Ocak 2027'ye uzatıldı (geçici m. 2/12). Yönetmelik kurye faaliyet belgesini “kuryelerin mesleki açıdan yeterli olduğunu gösteren belge” olarak tanımlar; belgenin içeriği ilgili mevzuatla belirlenir (m. 4, 34/3-a).
Yaptırım. Kurye faaliyet belgesi olmayan kuryeyi çalıştıran yetki belgesi sahibine her kurye için 3 uyarma; adli sicil şartını taşımayan kuryeyi çalıştırana her kurye için 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki idari para cezası verilir (m. 34/4).
İşletmecinin yükümlülükleri
P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin yükümlülükleri ve aykırılıkta verilecek uyarma sayısı Yönetmeliğin 43/A maddesindedir:
- Her kuryeyi kurye listesine kaydetmek (5 uyarma).
- Teslimi mümkün olmayan adrese gönderi kabul etmemek (10 uyarma); gönderiyi taşıma süresi taahhüt etmeden makul sürede teslim etmek (10 uyarma).
- Teslim edilemeyen gönderiyi aksine sözleşme yoksa aynı sürede göndericiye geri götürmek (10 uyarma).
- Alıcı istediğinde ve gönderinin açılması kabul edildiğinde gönderiyi açmak (5 uyarma); bozulabilir gıdada gerekli tedbirleri almak.
- Kuryelere koruyucu ekipman sağlamak ve kullanılmasını takip etmek (10 uyarma); yelek ve kaskın üzerine “KURYE” ibaresi ile U-Net numarasını yazdırmak (3 uyarma).
- Satışı, sevki ve ticareti yasak eşyayı taşımamak (50 uyarma); mülki idarenin geçici kararlarına ve genel emirlerine uymak.
İşletmeci, alıcının talebiyle teslimat saat aralığı, temassız teslimat veya üçüncü kişiye teslimat hizmeti verebilir (m. 43/A-11). Dört veya daha fazla tekerlekli taşıtlara unvan yazdırma zorunluluğu P türü belgeler için de geçerlidir (m. 28).
Kuryelerin iş ilişkisi ve sigortası ayrı bir konudur; hizmet akdi yapılmadan personel çalıştırıldığı tespit edilirse durum Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirilir (m. 33/2). Kurye olarak geçirdiğiniz sürelerin sigortası ve işçilik alacakları için fazla mesai alacağı ve iş kazası tazminatı yazılarına bakılabilir.
Sık sorulan sorular
Kurye olmak için gerekli belgeler nelerdir 2026?
Kurye işletmeciliği yapan gerçek veya tüzel kişi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından P1 veya P2 yetki belgesi alır (Karayolu Taşıma Yönetmeliği m. 5, 6/12). Kuryenin belirli suçlardan adli sicil kaydı bulunmamalıdır (m. 34/3-b). Mesleki yeterlilik belgesi (SRC), sağlık raporu ve kurye faaliyet belgesi şartları P1 ve P2 belgeli taşıtları süren şoförlerden 1 Ocak 2027'ye kadar aranmaz (geçici m. 2/12).
Esnaf kurye için P1 belgesi gerekir mi?
Gerekir. Kendi motosikletiyle kurye gönderisi taşıyan kişi de kurye işletmecisidir ve P1 yetki belgesi alır. En fazla 3 motorlu taşıtla faaliyet göstermek için P1 isteyen gerçek veya tüzel kişilerden asgari taşıt sayısı ve sermaye şartı ile yönetici mesleki yeterlilik şartı aranmaz; belge ücretinde yüzde 85 indirim uygulanır (Yönetmelik m. 14/12-c). Gerçek kişi P1 başvurusunda ticaret sicili ve oda kaydına ilişkin bazı belgeler istenmez (m. 15/3).
Moto kurye için SRC belgesi zorunlu mu?
Şu an aranmıyor. Yönetmelik, yetki belgeli taşıtları kullanan şoförlerden mesleki yeterlilik belgesi ve beş yılda bir alınan sağlık raporunu, kuryelerden de kurye faaliyet belgesini ister (m. 34/1-a, e; 34/3-a). P1 ve P2 belgeli taşıtları süren şoförler için bu üç yükümlülük 16.05.2026 değişikliğiyle 1 Ocak 2027'ye kadar ertelendi (geçici m. 2/12). Adli sicil şartı ise ertelenmedi.
P1 ve P2 yetki belgesi arasındaki fark nedir?
P1, il içinde veya farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında; P2, bir veya birden fazla ilde aynı kapsamda faaliyet içindir (m. 6/12). P1 için en az 5 özmal motorlu taşıt ve 100.000 TL sermaye, P2 için en az 30 özmal taşıt ve 500.000 TL sermaye gerekir (m. 14/12). P2 sahibi üst ve orta düzey, P1 sahibi orta düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesine ilk belgeden itibaren 6 ay içinde sahip olur veya bu kişiyi istihdam eder (m. 40/34).
Kurye motosikleti kaç yaşında olabilir?
P1 veya P2 belgesine kaydedilecek motosiklet ve mopedler 10 yaşından büyük olamaz; taşıma kutusu varsa mevzuata uygun ve araç tescil kayıtlarına işlenmiş olmalıdır. Asgari kapasiteyi sağlayan kamyonetler 20 yaşından büyük olamaz; otomobiller kapasite hesabına girmez (m. 24/1-ğ). 15.05.2025'ten sonraki altı ay içinde eklenen motosikletlerde yaş sınırı, belgenin ilk yenilemesine kadar 15 olarak uygulanır (geçici m. 2/13).
Kurye olmak için adli sicil şartı nedir?
Kuryenin devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar ile hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, kaçakçılık suçlarından ve TCK'nın 81, 82, 102, 103, 104, 105, 109, 148, 149, 179/3, 188, 190, 191, 226 ve 227. maddelerindeki suçlardan, arşiv kayıtları hariç adli sicil kaydı bulunmamalıdır (m. 34/3-b). Bu şartı taşımayan kuryeyi çalıştıran yetki belgesi sahibine her kurye için ayrı idari para cezası verilir (m. 34/4-b).
Kurye kaskı ve yeleğine ne yazılmalı?
P1 ve P2 yetki belgesi sahipleri kuryelere mevzuata uygun koruyucu ekipman sağlar; reflektif yelek ve kaskın üzerine “KURYE” ibaresi ile firmanın U-Net numarası görünecek şekilde yazdırılır (m. 43/A-7, 8). Uymayan yetki belgesi sahibine uyarma verilir.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği m. 2, 4, 5, 6/12, 14/12, 15/3, 24, 25, 26, 28, 33, 34, 40/34, 43/A, geçici m. 2/12-13 (değişiklikler RG 15.05.2025/32901, 01.10.2025/33034, 16.05.2026/33255)
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu m. 26