Ayıplı Araç Davası 2026: Sıfır ve İkinci El Araçta Gizli Ayıp, Misli ile Değişim, Ağır Hasar Kaydı, İhbar ve Zamanaşımı

Araçta ayıp nedir, hangi kanun uygulanır?

Satıcı, bildirdiği niteliklerin bulunmamasından ve aracın değerini ya da alıcının ondan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki veya ekonomik ayıplardan, bunları bilmese bile sorumludur (TBK m. 219). Tüketici işleminde ilanında, kataloğunda veya satıcının bildiriminde yer alan özellikleri taşımayan araç da ayıplıdır (6502 sayılı Kanun m. 8).

• Galeri, bayi, yetkili satıcı: Araç özel kullanım için satın alındıysa işlem tüketici işlemidir ve 6502 sayılı Kanun uygulanır; satıcı ile üretici veya ithalatçı onarım ve değişimden müteselsilen sorumludur (m. 11/2).
• Kişiden kişiye satış: Satıcı tacir değilse Türk Borçlar Kanunu'nun satış hükümleri uygulanır (TBK m. 219-231).
• İkinci el alıcı da tüketici olabilir: İkinci el aracı özel kullanım için alan kişi, üretim kaynaklı gizli ayıp için ithalatçıya karşı tüketici sıfatıyla dava açabilir. Yargıtay, garanti süresi bitmiş ikinci el araçtaki motor döküm hatası için ithalatçının, aracın on yıllık kullanım ömrü boyunca onarım bedelinden sorumlu olduğuna hükmeden kararı onadı (3. HD, E.2025/4692 K.2026/1546; 6502 sayılı Kanun m. 58).
• İspat: Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslimde var olduğu kabul edilir; aksini satıcı ispatlar (6502 sayılı Kanun m. 10/1). Uygulamada ayıbın üretimden mi kullanımdan mı kaynaklandığını, araç üzerinde keşifle bilirkişi heyeti belirler.

Seçimlik haklar ve doğru sıra

Ayıp ortaya çıkınca tüketici dört haktan birini seçer: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme (6502 sayılı Kanun m. 11/1). Seçim önemlidir, çünkü Yargıtay'a göre seçimlik hak kullanılmakla tükenir.

1. Onarımı seçerseniz: Satıcı veya yetkili servis onarımı en geç otuz iş günü içinde yapmalıdır (m. 11/4). Onarım bu süreyi aşarsa, araç garanti süresi içinde tekrar arızalanırsa veya tamir mümkün değilse tüketici diğer haklarına geçebilir; satıcı bu talebi reddedemez (m. 56/3). Yargıtay, onarımı 56 iş günü süren araç için misli ile değişim kararını onadı (3. HD, E.2025/2462 K.2026/1322, 10.03.2026).
2. Onarım başarılı olursa: Aracı çekince koymadan teslim alan ve dava tarihinde arızası kalmayan tüketici sonradan misli ile değişim isteyemez (3. HD, E.2025/4541 K.2026/1644, 26.03.2026; E.2025/5374 K.2026/2815, 06.05.2026). Servisten aracı alırken haklarınızı saklı tuttuğunuzu teslim belgesine yazdırmak bu yüzden önemlidir.
3. Değişim veya dönme orantısızsa: Onarım veya değişim satıcı için orantısız güçlük doğuruyorsa tüketici dönme veya indirimden birini kullanır (m. 11/3). Alıcı sözleşmeden dönmeyi seçmişse ve durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, aracın onarılmasına veya bedelin indirilmesine karar verebilir (TBK m. 227).
4. Para iadesi: Dönme veya indirim seçilirse ödenen bedel veya indirim tutarı derhâl iade edilir; hakların kullanılmasından doğan masrafları satıcı karşılar (m. 11/5-6).

İkinci el araç, ağır hasar kaydı ve change araç

• İkinci el araçta misli ile değişim: İkinci el bir aracın sıfırıyla değiştirilmesi istenemez. Aynı arıza için dört beş kez onarım hakkını kullanan alıcı için mahkeme, aracın orijinal parçalarla ücretsiz onarılmasına karar verdi; Yargıtay onadı (3. HD, E.2025/3587 K.2026/1707, 30.03.2026).
• Ağır hasar kaydı: Satıcının bildirmediği ağır hasar kaydı ekonomik ayıptır; alıcı dönme veya bedel indirimi isteyebilir (TBK m. 219, 227). Satıcı ayıbı bilerek gizlemişse "olduğu gibi satılmıştır" türünden sorumsuzluk kaydı kesin olarak hükümsüzdür ve satıcı iki yıllık zamanaşımından yararlanamaz (TBK m. 221, 231).
• Ceza yönü: Ağır hasar kaydını gizleyerek noterde araç satma eyleminin sübutu hâlinde Yargıtay bunu dolandırıcılık suçunun temel şekli saydı; o dosyada dava zamanaşımı dolduğu için ceza davası düştü (11. CD, E.2021/32769 K.2026/6469). Şikâyet ve dava sürelerinin kaçırılmaması bu yüzden önemlidir: dolandırıcılık suçu.
• Change (kimliği değiştirilmiş) araç: Aracın şasi numarası değiştirilmiş olduğu için el konulursa satıcı, alıcının malı kaybetmesinden zapta karşı tekeffül hükümlerine göre sorumludur; Yargıtay tazminat istemini reddeden kararı alıcı yararına bozdu (3. HD, E.2025/5294 K.2026/2860, 07.05.2026; TBK m. 214-218).
• Satın almadan önce: Hasar ve kilometre geçmişi, ekspertiz raporu ve satıcının ilan ve sözleşmede bildirdiği nitelikler yazılı olarak saklanmalıdır; satıcının bildirdiği niteliklerin bulunmaması da ayıptır (TBK m. 219).

İhbar, zamanaşımı ve dava yolu

• İhbar: Alıcı aracı teslim alınca imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve gördüğü ayıbı uygun sürede bildirmelidir; gizli ayıp öğrenilince hemen bildirilir, aksi hâlde araç ayıbıyla kabul edilmiş sayılır (TBK m. 223). Ağır kusurlu satıcı ve satıcılığı meslek edinmiş kişi, bilmesi gereken ayıplarda geç bildirim savunması yapamaz (TBK m. 225). Bildirim noter ihtarnamesiyle, servis başvurusuyla veya yazılı olarak yapılabilir; ispat için yazılı bildirim tercih edilmelidir.
• Zamanaşımı: İki yıl, aracın teslimiyle başlar ve ayıp sonradan ortaya çıksa da işler; tüketici işleminde ikinci el araçta bir yıldan kısa olamaz. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse zamanaşımı uygulanmaz (6502 sayılı Kanun m. 12; TBK m. 231). Yetkili servisin sonuç vermeyen onarımlarla tüketiciyi oyalayarak ayıbı gizlediği bir dosyada ilk derece mahkemesi iki yıllık süreyi uygulamadı (3. HD, E.2026/3953 K.2026/3803'te aktarılan gerekçe; karar başka bir nedenle bozuldu).
• Hakem heyeti, arabuluculuk, mahkeme: Tüketici uyuşmazlığının değeri 2026'da 186.000 TL'nin altındaysa tüketici hakem heyetine, üzerindeyse arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gidilir; tüketici kendi yerleşim yerinde dava açabilir ve harçtan muaftır (6502 sayılı Kanun m. 68, 73, 73/A). Ayrıntı: tüketici hakem heyeti 2026.
• Delil tespiti: Ayıp ortadan kalkmadan veya araç onarılmadan önce mahkemeden delil tespiti istenebilir; incelenen dosyalarda değişik iş dosyasındaki tespit raporu ve masrafları davada değerlendirildi (3. HD, E.2025/5940 K.2026/4426; E.2025/5778 K.2026/3397).
• Aracı elden çıkarmayın: Dava sırasında araç satılırsa devralan davaya davacı yerine geçer (HMK m. 125/2). Yargıtay, aracın dava sırasında satıldığı gözetilmeden verilen değişim kararını bozdu (3. HD, E.2026/3953 K.2026/3803, 15.06.2026).
• Temyiz sınırı: Değer, aracın fatura bedeline göre belirlenir; fatura bedeli dava tarihindeki kesinlik sınırının altında kalan kararlar temyiz edilemez (3. HD, E.2026/2509 K.2026/1615).