Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 214 kararda bu başlıkta 214 şikâyet inceledi ve 0 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, Mahkemenin bu konuda en çok dayandığı ilke paragrafları, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 201 | %94 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 8 | %4 |
| İhlal olmadığı | 3 | %1 |
| Kişi bakımından yetkisizlik | 1 | %0 |
| Süre aşımı | 1 | %0 |
Mahkeme hangi ilkelere dayanıyor?
Bu başlıktaki kararların ilgili inceleme bölümlerinde en çok atıf yapılan paragraflar, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle:
AYİM’e atanan askerî hâkimlerin bağımsızlığının Anayasa ve ilgili Kanun hükümleri ile garanti altına alındığı, atanma ve çalışma usulleri yönünden askerî hâkimlerin bağımsızlıklarını zedeleyecek bir hususun olmadığı, kararlarından dolayı idareye hesap verme durumunda bulunmadıkları, disipline ilişkin konuların AYİM Yüksek Disiplin Kurulunca incelenip karara bağlandığı görülmektedir. AYİM’de üye olarak atanan sınıf subayları yönünden ise salt bunların Genelkurmay Başkanlığınca önerilen üç aday arasından seçilmesi sebebiyle bu üyelerin bağımsızlığının zedelendiği söylenemez. Sınıf subayı üyelerin nihai atama yetkisi Cumhurbaşkanı’na aittir. Bunların atanmasından sonra sınıf subayı üyeler -askerî hâkim üyeler gibi- görevlerini yerine getirirken dış müdahaleye karşı anayasal güvence altındadırlar. Bu üyeler hâkimlik görevleri süresince askerî veya idari organlar tarafından görevlerinden …
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (201 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Selim Gözel ve diğerleri, B. No: 2021/61593, 29/1/2026: Başvuru, resen emeklilik işleminin iptali talebiyle açılan davada kamu görevinden çıkarılmaları nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının, bağımsız mahkemelere ilişkin güvencelerin yok sayılması nedeniyle bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının, esasa ilişkin iddiaların karşılanmaması nedeniyle de…
- Önder Sayan, B. No: 2020/36660, 19/11/2025: Başvuru; olağanüstü hâl tedbirleri kapsamında kapatılan özel eğitim kurumundan olan işçilik alacağının ödenmesi talebinin terör örgütüyle irtibatı ve iltisakı olduğu gerekçesiyle incelenmemesi nedeniyle mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının, bağımsız ve tarafsız olmayan mahkemelerce yargılama yapılması nedeniyle bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının ve terör…
Süre aşımı (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Orhan Kahveci, B. No: 2014/17284, 30/10/2018: Başvuru, mesleğe kabul esnasında girdiği sınavdaki sorulardan bir kısmının iptal edilmesi sonucu gümrük müşaviri olarak mesleğe kabulü yapılan başvurucunun, daha sonra hesaplama farklılığı nedeniyle başarısız sayılmasına karar verilmesi ve yargısal sürecin uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Kişi bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mehmet Taşdemir, B. No: 2013/3436, 18/5/2016: Başvuru, Jandarma Okullar Komutanlığında önleme araması yapılması ve cep telefonuna el konması nedeniyle özel hayata saygı ve mülkiyet haklarının; bu işleme yapılan itirazın tek hâkim tarafından reddedilmiş olması nedeniyle adil yargılanma hakkının unsurlarından olan kanuni hâkim güvencesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2013 | 5 | 0 | %0 |
| 2014 | 20 | 0 | %0 |
| 2015 | 25 | 0 | %0 |
| 2016 | 91 | 0 | %0 |
| 2017 | 16 | 0 | %0 |
| 2018 | 18 | 0 | %0 |
| 2019 | 15 | 0 | %0 |
| 2020 | 5 | 0 | %0 |
| 2021 | 1 | 0 | %0 |
| 2022 | 14 | 0 | %0 |
| 2024 | 2 | 0 | %0 |
| 2025 | 1 | 0 | %0 |
| 2026 | 1 | 0 | %0 |
Adil yargılanma hakkı (hukuk ve idare davaları): bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası