Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 59 kararda bu başlıkta 59 şikâyet inceledi ve 13 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, Mahkemenin bu konuda en çok dayandığı ilke paragrafları, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| İhlal | 13 | %22 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 13 | %22 |
| Konu bakımından yetkisizlik | 12 | %20 |
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 9 | %15 |
| Süre aşımı | 6 | %10 |
| İhlal olmadığı | 4 | %7 |
| Düşme | 2 | %3 |
Mahkeme hangi ilkelere dayanıyor?
Bu başlıktaki kararların ilgili inceleme bölümlerinde en çok atıf yapılan paragraflar, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle:
Diğer taraftan idari uyuşmazlığın çözümüne esas teşkil etmesi bakımından salt kişinin yargılanmış olmasından ve HAGB'ye dair karardan söz edilmesi masumiyet karinesinin ihlal edildiğinden bahsedebilmek için yeterli değildir. Bunun için kararın gerekçesinin bütün hâlinde dikkate alınması ve nihai kararın münhasıran HAGB'ye karar verilen fiillere dayanıp dayanmadığının incelenmesi gerekir (Hüseyin Şahin [GK], B. No: 2013/1728, 12/11/2014, § 40).
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (9 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Melda Soyugüzel [GK], B. No: 2021/29752, 2/7/2026: Başvuru, güvenlik görevlisi olarak çalışan kişinin güvenlik kartının iptali nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açtığı işe iade davasında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Aklime Aybek, B. No: 2022/66731, 30/7/2025: Başvuru işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açılan işe iade davasında, davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, masumiyet karinesinin, çalışma hakkının ve uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Süre aşımı (6 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Fatih Sever, B. No: 2021/298, 30/4/2025: Başvuru, iş sözleşmesinin gerekçesiz olarak feshedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının, özel hayata saygı hakkının, mülkiyet hakkının ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Celal Orçun Köktuna, B. No: 2019/37461, 15/11/2023: Başvuru, işe iade talebiyle açılan davada adil yargılanma hakkı kapsamında masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Konu bakımından yetkisizlik (12 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mehmet Emrah Karaca, B. No: 2024/26138, 6/5/2026: Başvuru 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, başvurucu hakkında tedbir talep edene karşı "şiddet tehdidinin devam ettiği" ifadesinin kullanılması nedeniyle de masumiyet karinesinin ihlal edildiği…
- D.S ve N.B.S., B. No: 2020/32560, 7/1/2025: Başvuru, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, tedbir kararına karşı savunma hakkını kullanılamaması nedeniyle savunma hakkının, başvurucular hakkında şiddet uygulayan ifadesinin kullanılması nedeniyle de…
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 13 şikâyette hükmettiği giderimler: yeniden yargılama 8, gereği için gönderme (mahkeme/savcılık) 5, manevi tazminat 2. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Son ihlal kararları
- Gülten Öztürk, B. No: 2019/35226, 23/10/2024: Başvuru, açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin olarak idare ve yargı mercileri tarafından verilen kararlarda kullanılan ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Hüseyin İpek, B. No: 2022/5372, 21/5/2024: Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının, gerekçeli kararda suçluluğu ima eden bazı ifadeler kullanılması nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- İsmet Karabulut (2), B. No: 2020/24390, 5/10/2023: Başvuru, hükümlü ve tutuklu bilgi formunda yer alan "aktif örgüt üyesi" nitelendirmesinin kaldırılması için ceza infaz kurumu idaresine yapılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Ali İhsan Özge, B. No: 2021/59151, 29/3/2023: Başvuru, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/44154 Sor. sayılı dosyası kapsamında yapılan talep üzerine verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz merci tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, başvurucu hakkında şiddet uygulayan ifadesinin kullanılması…
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2015 | 2 | 1 | %50 |
| 2017 | 1 | 0 | %0 |
| 2018 | 2 | 0 | %0 |
| 2019 | 1 | 1 | %100 |
| 2020 | 1 | 1 | %100 |
| 2021 | 2 | 1 | %50 |
| 2022 | 6 | 1 | %17 |
| 2023 | 21 | 6 | %29 |
| 2024 | 11 | 2 | %18 |
| 2025 | 7 | 0 | %0 |
| 2026 | 5 | 0 | %0 |
Adil yargılanma hakkı (hukuk ve idare davaları): bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası