Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 154 kararda bu başlıkta 155 şikâyet inceledi ve 16 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 68 | %44 |
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 45 | %29 |
| İhlal | 16 | %10 |
| İhlal olmadığı | 11 | %7 |
| Kişi bakımından yetkisizlik | 7 | %5 |
| Süre aşımı | 4 | %3 |
| Düşme | 2 | %1 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 1 | %1 |
| İşlemden kaldırılma | 1 | %1 |
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (68 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Murat Kıragil, B. No: 2021/62060, 14/2/2024: Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle yedek subaylık statüsünün er olarak değiştirilmesine dair işleme karşı açılan iptal davasında adil yargılanma hakkı ile şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Öztürk Türkdoğan, B. No: 2021/36373, 21/6/2023: Başvuru, ulusal bir gazetede yayımlanan bir haberde hakkında kullanılan ifadeler nedeniyle açtığı manevi tazminat davasının reddedilmesinin başvurucunun şeref ve itibarının korunması hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.
Süre aşımı (4 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Ahmet Sevim (2), B. No: 2014/12092, 3/4/2019: Başvuru, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu ileri sürülerek açılan manevi tazminat davasında karar düzeltme isteğinin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkı ile şeref ve itibar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Osman Nihat Şen, B. No: 2014/16517, 9/6/2016: Başvuru, ülke genelinde yayımlanan Takvim gazetesinde yer alan habere karşı cevap ve düzeltme tekzip) talebinin reddedilmesi ve Cumhuriyet savcılığına yapılan şikâyet neticesinde ilgililer hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru yollarının tüketilmemesi (45 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Osman Yarbaş, B. No: 2022/82383, 18/5/2026: Başvuru, Cumhuriyet savcısı başvurucunun hukuka aykırı şekilde tutuklanması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Selçuk Aksoy, B. No: 2022/70113, 24/12/2025: Başvuru; elkoyma kararı verilen eşyaların zamanında iade edilmemesinden doğan zararların tazmini talebinin karara bağlanmaması nedeniyle mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının, beraat kararı ile sonuçlanan yargılamada avukata ödenen ve asgari ücret tarifesinin üstünde kalan kısma yönelik tazminat isteminin reddedilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına…
Kişi bakımından yetkisizlik (7 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Fetullah Gülen (5), B. No: 2015/7550, 21/2/2019: Başvuru, yöneltilen sözlere karşı açılan tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Eksen Bilimsel A.Ş. ve Özel Yaprak A.Ş., B. No: 2015/1341, 13/9/2018: Başvuru, nefret söylemi içerdiği iddia edilen ifadelerden dolayı yapılan şikâyet üzerine kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi nedeniyle şeref ve itibarın korunması hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 16 şikâyette hükmettiği giderimler: yeniden yargılama 9, gereği için gönderme (mahkeme/savcılık) 7, manevi tazminat 5. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Son ihlal kararları
- Hüseyin Arslan ve Ahmet Gemici, B. No: 2022/83644, 12/3/2026: Başvuru, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, mahkeme kararında "şiddet uygulayan" ifadesinin kullanılması nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- H.A., B. No: 2022/108113, 3/12/2025: Başvuru, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, mahkeme kararında "şiddet uygulayan" ifadesinin kullanılması nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Ali Önder Karatana, B. No: 2020/27926, 17/12/2024: Başvuru 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararına yönelik esaslı iddiaların itiraz mercii tarafından karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, lehine tedbir kararı verilen hakkında "şiddet mağduru" ifadesinin kullanılması nedeniyle şeref ve itibar hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Sadi Yıldırımoğlu, B. No: 2021/24447, 20/12/2023: Başvuru, hakkında yapılan haberler nedeniyle başvurucunun şeref ve itibarının korunması hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2013 | 3 | 0 | %0 |
| 2014 | 4 | 0 | %0 |
| 2015 | 30 | 0 | %0 |
| 2016 | 25 | 0 | %0 |
| 2017 | 17 | 0 | %0 |
| 2018 | 19 | 1 | %5 |
| 2019 | 18 | 3 | %17 |
| 2020 | 10 | 1 | %10 |
| 2021 | 9 | 1 | %11 |
| 2022 | 5 | 4 | %80 |
| 2023 | 6 | 3 | %50 |
| 2024 | 3 | 1 | %33 |
| 2025 | 3 | 1 | %33 |
| 2026 | 3 | 1 | %33 |
Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı: bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası