Çerçeve Yasa (7595 Sayılı Kanun) Kimleri Kapsıyor? Erteleme Şartları, Kapsam Dışı Suçlar ve Ne Zaman Uygulanacağı (2026)

Hangi suçlar kapsamda?

Kanunun kapsamı birinci maddede sayılıdır. "Örgüt" kavramı PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumu ifade eder (m. 2). Bu örgütle ilgili olarak:

• örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme,
• örgütün propagandasını yapma,
• örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar,
• örgüt lehine işlenen ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun'da düzenlenen suçlar

kanunun kapsamındadır (m. 1/2). Başka bir örgütle ilgili suçlar, örgütle bağlantısı olmayan suçlar ve adi suçlar kapsamda değildir; kanun genel bir af ya da infaz indirimi getirmez.

Kapsamın içindeki iki grup açıkça dışarıda bırakılmıştır: örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ve 1 Haziran 2005'ten, yani bugünkü Türk Ceza Kanunu'nun yürürlüğünden önce işlenmiş, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar (m. 3/1, 6/1).

Uygulama şartı ve başvuru süresi

Kanun yayım tarihinde yürürlüğe girdi (m. 11), ancak erteleme hükümleri iki aşamalı bir şarta bağlıdır: önce güvenlik kurumları örgütün fiilî varlığına son verdiğini ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğini tespit eder; ardından bu tespiti teyit eden Millî Güvenlik Kurulu kararı Resmî Gazete'de yayımlanır (m. 1/1, 3/1, 6/1). Kurul kararı yayımlanmadıkça savcılık, mahkeme veya infaz hâkimi bu kanuna dayanarak erteleme kararı veremez.

Kanundan yararlanmak bir başvuruya bağlıdır. Hükümler, Kurul kararının yayımından itibaren altı ay içinde kanundan yararlanmak istediğini bulunduğu yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görev verdiği kurumlara yazılı olarak bildiren kişilere uygulanır (m. 9). Kanun bu süreden sonra yapılan bildirim için bir düzenleme içermez.

Kurul kararının yayımından önce işlenmiş ve kapsama giren suçlar için bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmalar, kanunla kurulan Kurulun iznine bağlıdır (m. 3/3).

Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi

Aşağıdaki tablo hangi suçta hangi erteleme süresinin uygulanacağını gösterir. Süre, suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir.

• Karar veren: Soruşturmada Cumhuriyet savcısı, kovuşturmada mahkeme. Kararda başvuru ve itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir; karar kanun yoluna başvurma hakkı olanlara tebliğ edilir.
• İtiraz: Savcının erteleme kararına karşı kanun yoluna başvurma hakkı olanlar iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir; mahkemenin kovuşturmayı erteleme kararına da iki hafta içinde itiraz edebilir (m. 3/2).
• Zamanaşımı ve deliller: Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemez; dosya ve deliller bu süre boyunca saklanır. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve bunlar Hazineye irat kaydedilir (m. 3/1).
• Tutuklama ve adli kontrol: Erteleme kararı verilecek suçlarda tutuklama ve adli kontrol kararlarını dosyanın bulunduğu evredeki hâkim, mahkeme, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay değerlendirir ve koşulları varsa kaldırır (m. 4/1).
• İstinaf ve temyizdeki dosyalar: Bu suçlarla ilgili istinaf veya temyiz incelemesindeki dosyalar hakkında bozma kararı verilir (m. 4/2).

Cezaların infazının ertelenmesi

Hükmü kesinleşmiş kişiler için erteleme kararını infaz hâkimi verir (m. 6/1):

• Toplam on beş yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezasının infazı beş yıl,
• toplam on beş yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların cezasının infazı on yıl

süreyle ertelenir. Örgüt faaliyeti çerçevesinde kasten öldürmeden mahkûm olanlar ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm olanlar bu imkânın dışındadır. İnfazın ertelenmesi müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez ve erteleme süresince ceza zamanaşımı işlemez. İnfaz hâkiminin erteleme kararına karşı itiraz edilebilir (m. 6/2). Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilir; bu kayıtları yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme kullanabilir (m. 6/3).

Genel infaz kurallarını ve koşullu salıverme hesabını infaz hesaplama 2026, 2025'te yürürlüğe giren infaz düzenlemesinin terör suçlarını kapsamadığını 11. Yargı Paketi yazısında anlattık.

Erteleme sonrası: düşme, hak yoksunluğu ve yeni suç

• Süre suçsuz geçerse: Ertelenen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı, kovuşturmada düşme kararı verilir (m. 5/2). Ertelenen ceza infaz edilmiş sayılır (m. 6/4).
• Erteleme süresinde terör suçu işlenirse: Erteleme kararı kaldırılır ve soruşturma veya kovuşturma kaldığı yerden devam eder; mahkûmiyet hâlinde ceza ertelenmez ve mahkûmiyetin bütün sonuçları doğar (m. 5/2). Hükümlüde infaz hâkimi cezanın infazına devam edilmesine karar verir (m. 6/4). Erteleme kararlarının takibini Cumhuriyet başsavcılıkları yapar.
• Hak yoksunluklarının kaldırılması: Kanunla kurulan Kurul, erteleme kararlarını dönemsel olarak değerlendirir ve gerekli görürse soruşturma ve kovuşturmalardan doğan hak yoksunluklarının kaldırılmasını sulh ceza hâkimliğinden veya mahkemeden, mahkûmiyetten doğan hak yoksunluklarının kaldırılmasını infaz hâkimliğinden talep eder. Mahkûmiyete ilişkin talep için beş yıllık ertelemede kararın verilmesinden itibaren iki yıl, on yıllık ertelemede üç yıl geçmiş olmalıdır. Bu kararlara karşı itiraz edilebilir (m. 7/4).

Kurul, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşur; çalışmaları hakkında TBMM'yi düzenli olarak bilgilendirir ve TBMM bünyesinde bir İzleme Komisyonu kurulur (m. 7/1, 7/5). Örgüt mensuplarının getirdiği veya beyan ettiği silah ve malzemeler kayıt altına alınır (m. 8).

Bir yakınınızın dosyasının bu kanunun kapsamına girip girmediğini değerlendirirken üç bilgiyi iddianameden veya hükümden kontrol edin: suçun hangi örgütle bağlantılı olarak isnat edildiği, suç tarihi ve suçun kanundaki cezası ya da hükmolunan toplam ceza. Bu üç bilgi, hem kapsamı hem de beş veya on yıllık süreyi belirler.