Ergoterapist Kendi Yerini Açabilir mi? 2026 Ergoterapistin Hukuku: Sağlık Meslek Hizmet Birimi mi MEB Merkezi mi, Belediye Ruhsatı, Online ve Ev Seansı, Tanıtım, Mühür ve Cezalar

İki yasal yol ve aralarındaki fark

İş ve uğraşı terapisti, yani ergoterapist, kanunda bir sağlık meslek mensubu olarak tanımlanır: sağlıklı kişilerde mesleğiyle ilgili ölçüm ve testleri yapar, koruyucu ve geliştirici programlar planlayıp uygular; hasta kişilerde ise uzman tabibin teşhisine bağlı olarak günlük yaşam, iş ve boş zaman etkinliklerine katılımı artıran yöntemleri uygular (1219 sayılı Kanun ek m. 13/s). Tıp merkezi, poliklinik ve fizik tedavi müessesesini ise hekimler ya da çoğunluk payı hekimlere ait şirketler açabildiği için ergoterapistin kendi adına kurabileceği yer 2025 yılına kadar düzenlenmemişti. 2025'te iki ayrı yönetmelik bu boşluğu iki farklı bakanlık üzerinden doldurdu. Aşağıdaki tablo iki yolu yan yana koyar; seçim yapmadan önce her satırı kendi çalışma biçiminizle karşılaştırın.

Hangi yolun sizi bağladığını hizmetin adı değil içeriği belirler. Danıştay 8. Dairesi 2025 düzenlemelerinden sonraki durumu şöyle özetledi: ergoterapistin sunduğu hizmet "dil, konuşma ve ergoterapi merkezi" adı altında sunulursa eğitim hizmeti olarak Millî Eğitim Bakanlığının, "sağlık meslek hizmet birimi" adı altında sunulursa sağlık hizmeti olarak Sağlık Bakanlığının alanındadır (E.2024/2558, K.2025/3982, 24.04.2025). Aynı kararda Daire, işlem tarihinde bu iki yol bulunmadığı için özel eğitim ihtiyacı olan çocuklara hizmet veren bir danışmanlık şirketini özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi gibi Millî Eğitim Bakanlığının iznine tabi saydı ve işletme lehine verilmiş iptal kararını bozdu.

Kendi adınıza, tek başınıza ya da en fazla iki ergoterapist meslektaşınızla, hekimin tanı koyduğu hastalara ve sağlıklı bireylere terapi verecekseniz yolunuz sağlık meslek hizmet birimidir. Dil ve konuşma terapisti veya özel eğitim öğretmeni gibi farklı mesleklerle aynı çatı altında çalışacak, grup programları uygulayacak ya da bir şirketle yatırım yapacaksanız yolunuz Millî Eğitim Bakanlığına bağlı merkezdir. Sağlık meslek hizmet birimini farklı unvanlı meslek mensupları birlikte açamaz; ergoterapist ile dil ve konuşma terapisti ortak birim kuramaz (m. 5). Özel eğitim değerlendirme kurulu raporunda destek eğitim alması uygun görülen çocuklara verilen destek eğitimi ise üçüncü ve ayrı bir kurumda, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde verilir (Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği m. 16).

Belediye ruhsatıyla çalışan ergoterapist: 31 Aralık 2025'ten sonra ne değişti?

2025'ten önce ergoterapistlerin önemli bir kısmı belediyeden "sıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatı" alıp vergi dairesine "tıp doktorları dışında yetkili kişilerce sağlanan fizyoterapi, ergoterapi vb. hizmetler (hastane dışı)" faaliyet koduyla kayıt yaptırarak çalıştı. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 27.12.2022 tarihli yazısı da ergoterapistlerin görev aldığı bu danışmanlık merkezlerinin il sağlık müdürlüğünce denetleneceğini, mesleki yetki ihlallerinde ruhsatı veren idareye başvurulacağını bildiriyordu; bu yazı Danıştay kararlarında aktarılır (8. D, E.2023/4311, K.2024/3230, 28.05.2024).

Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği bu düzeni kapattı. Sağlık meslek mensupları kendi adlarına ruhsatlandırılmış bir birim olmadan "danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka isim altında" sağlık hizmeti sunamaz; başka kurumlardan alınan ruhsat, yetki belgesi ve izinlerle de hizmet veremez (m. 21/9-10). Belediye ruhsatı bu nedenle ergoterapi hizmetine dayanak olmaz. Yönetmelikten önce farklı adlarla çalışan yerlerin ruhsat alma süresi önce üç ay olarak konmuş, 15.08.2025 değişikliğiyle 31.12.2025'e uzatılmıştı (geçici m. 1/3). Bu süre sona erdi.

Sonuç olarak 1 Ocak 2026'dan beri belediye ruhsatıyla çalışan bir ergoterapi bürosu, il sağlık müdürlüğünün denetiminde ruhsatsız sağlık hizmeti sunan yer sayılabilir. 3359 sayılı Kanun ek m. 11/2 ruhsatsız veya yetkisiz sağlık hizmeti veren veya verdireni bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır; özel izne tabi birimi izinsiz açan veya orada hizmet sunana ayrıca en az 250.000 TL idari para cezası öngörür. Aynı yer çocuklara özel eğitim içerikli hizmet veriyorsa Millî Eğitim Bakanlığının izinsiz eğitim denetimine de girer. Bu durumda olan ergoterapist ruhsat başvurusunu il sağlık müdürlüğüne ya da Millî Eğitim Bakanlığına yapmalı, ruhsat gelene kadar hizmeti başka bir ad altında sürdürmemelidir.

Sağlık meslek hizmet biriminin şartları

Birimi açacak ergoterapist Serbest Meslek İcrası Yönetmeliğinin EK-1 listesindeki belgelerle il sağlık müdürlüğüne başvurur. Süreler ve şartlar şöyledir:

• Başvuru: Müdürlük eksikliği 10 iş günü içinde bildirir ve gidermek için 30 iş günü verir. Dosya tamamsa en az üç kişilik, tercihen bir ergoterapistin de bulunduğu komisyon başvurudan itibaren 30 iş günü içinde yerinde inceleme yapar. İncelemede eksik çıkarsa yine 30 iş günü süre verilir; eksik yoksa ruhsat düzenlenir (m. 6). Ruhsat devredilemez, adres değişince başvuru yenilenir ve altı ay içinde faaliyete geçilmezse ruhsat iptal edilir (m. 7, 8).
• Mekân: Müstakil binada ya da binanın bütünlük gösteren bağımsız bölümünde; en az 10 m² ve içinde lavabo bulunan uygulama odası, en az 8 m² bekleme salonu, engelli kullanımına uygun tuvalet. Ergoterapist en fazla iki uygulama odası kullanabilir; ölçülerde yüzde 10'a kadar sapma kabul edilir. EK-4'teki cihaz ve donanım bulunur, cihazlar Ürün Takip Sistemine kayıtlı olur (m. 10, 11).
• Personel: Ergoterapist en fazla bir sağlık teknikeri veya teknisyeni çalıştırabilir; sekreter gibi destek personeli sağlık hizmetinde görevlendirilemez (m. 13). Ergoterapistin izinli veya hasta olduğu günlerde müdürlüğe bildirim yapılır ve birimde hizmet verilmez (m. 14/3).
• Kayıt: Hasta verileri ve hekimin tedavi planı, Bakanlığın kayıt tescil sistemindeki bir sağlık bilgi yönetim sistemine elektronik olarak işlenir (m. 18).
• Sınırlar: Bir ergoterapist yalnız bir birim açar, şube kullanamaz ve birimdeki bir bölümü başkasına kiralayamaz. Birimde mesleki yetki listesi dışında ilaç, tıbbi malzeme, kozmetik ürün, gıda takviyesi ve benzeri ürün bulundurulamaz ve satılamaz; başka sağlık kuruluşlarına hasta yönlendirme anlaşması yapılamaz; denetimde gösterilemeyecek kapalı bölüm bulunamaz (m. 21).
• Denetim: Birim yılda en az bir kez olağan denetime girer. Hasta sağlığını tehlikeye sokan acil bir durum tutanakla belgelenirse Bakanlığın kararıyla valilik faaliyeti durdurur (m. 22).

Müdürlük başvuruyu reddederse ergoterapist ret işleminin tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir (2577 sayılı Kanun m. 7). Bütün mesleklere ortak ruhsat adımları için: sağlık meslek hizmet birimi nasıl açılır.

Dil, konuşma ve ergoterapi merkezinin şartları

Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği bu kurumu, bireylerin iletişim becerilerini ve konuşma akıcılığını geliştirmek, çevrelerine uyumlarını artırmak ve toplumsal katılımlarını sağlamak amacıyla dil ve konuşma ile ergoterapi alanında bireysel ve grup eğitimi verilen özel öğretim kurumu olarak tanımlar (m. 4/1-çç). Merkezi açan kişinin ergoterapist olması gerekmez; ancak kadro şartları ergoterapisti merkezin zorunlu unsuru yapar:

• Uzman öğretici: Merkezde kurum müdürünün yanında, uygulanan programa göre uzman öğretici kadrosunda ergoterapist, dil ve konuşma terapisti veya odyoloji ve konuşma bozuklukları uzmanından en az biri görev yapar.
• Müdür: Müdür en az lisans mezunu olur ve bu merkezlere uzman öğretici olarak atanma şartlarını taşır ya da dil, konuşma veya ergoterapi alanında yüksek lisans veya doktora yapmıştır. Lisans mezunu bir ergoterapist bu nedenle kendi merkezinin müdürü olabilir; kontenjanı 30'a kadar olan merkezlerde müdür haftada 40 saate kadar ders okutabilir.
• Odalar: En az 10 m² müdür odası; her biri en az 10 m² ve tek kontenjanlı bireysel eğitim odası; ergoterapi çalışması yapılacaksa en az 25 m² grup eğitim odası (kişi başı 3 m², en çok 10 kişi), kaymayı önleyen zemin ve köşeleri koruyucu panelle kaplanmış düzen; en az 15 m² veli görüşme ve bekleme alanı. Dil, konuşma ve ergoterapi çalışmasını birlikte yürüten merkez en az iki bireysel ve iki grup odası kurar (Standartlar Yönergesi m. 27/C).
• Program: Merkez yalnız EK-19'daki tabloda yer alan ve Talim ve Terbiye Kurulunca onaylanan programları uygular, çalışma takvimini ve haftalık çizelgesini millî eğitim müdürlüğüne gönderir.

İzin aldıktan sonra da 5580 sayılı Kanunun 7. maddesi uygulanır. Kurum türüne uygun olmayan program uygulayan merkezin izni ve ruhsatı iptal edilir. Gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklam vermek, reklamda öğrenci resmi ya da bilgisi kullanmak veya Bakanlık izni olmadan program uygulamak brüt asgari ücretin beş katı (2026'da 165.150 TL); mevzuata aykırı personel çalıştırmak on katı (330.300 TL) idari para cezası gerektirir. Fiil tekrarlanırsa ceza beş katına çıkar, üçüncüsünde izin iptal edilir. Daha önce izinsiz eğitim cezası almış kişinin kurum açma başvurusu, cezanın ödendiği veya taksitlendirildiği belgelenmeden işleme alınmaz (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/4).

Tanı, hekim yönlendirmesi, duyu bütünleme ve unvan

Tanı ve tedavi planı hekimindir. Tabipler ve diş tabipleri dışındaki sağlık meslek mensupları hastalıklarla ilgili doğrudan teşhis koyamaz, tedavi planlayamaz ve reçete yazamaz (1219 sayılı Kanun ek m. 13). Sağlık meslek hizmet birimine gelen hastanın ilgili hekim tarafından konmuş bir tanısı ve tedavi planı veya reçetesi bulunur; ergoterapist yalnız bu plandaki işlemleri uygular, uygulamadan önce hastayı veya velisini bilgilendirir, her uygulama için yazılı rıza alır ve yaptığı işlemleri kaydeder (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 16/2). Tıbbi teşhis gerektiren, hayati tehlike taşıyan, sistemik enfeksiyon bulgusu gösteren ve acil durumlarda birimde ilk yardım dışında hizmet verilmez (m. 16/4). Yönetmelikte meslek mensubuna tedavi planını kontrol etme ve zararlı bulduğu planı uygulamama görevi veren bendin (m. 16/2-c) yürütmesini Danıştay 10. Dairesi 01.10.2025 tarihinde durdurdu (E.2025/2603); 28.10.2026 itibarıyla bu bent uygulanmıyor.

Sağlıklı bireyde hekim yönlendirmesi aranmaz. Kanun ergoterapiste sağlıklı kişilerde mesleğiyle ilgili ölçüm ve testleri yapma, koruyucu ve geliştirici programları planlayıp uygulama yetkisini doğrudan verir (ek m. 13/s). Gelişimini izlemek istediğiniz ama tanısı olmayan bir çocuk için program kurabilirsiniz; aynı çocukta bir hastalık veya gelişim bozukluğu tanısı söz konusuysa uygulama hekimin tanısına dayanmalıdır.

Değerlendirme yazısı rapor değildir. Ergoterapist mesleğiyle ilgili ölçüm ve testlerle bireyin duygusal, psikososyal, gelişimsel ve fiziksel yeterliliklerini değerlendirir (İş ve Görev Tanımları Yönetmeliği Ek-1). Bu değerlendirmenin sonucunu aileye veya hekime yazılı olarak verebilir; ancak tanı içeren sağlık raporu düzenleyemez. Özel eğitim desteği için gereken ÇÖZGER raporu hastanenin yetkili sağlık kurulunca verilir.

Duyu bütünleme ve "eğitim" kelimesi. İş ve Görev Tanımları Yönetmeliği ergoterapistin görevleri arasında şunu sayar: "Duyu algı motor bütünleşme eğitimini ve bu alanlarda iş ve uğraşı terapisi uygular" (Ek-1, ergoterapist (e) bendi). Yönetmelik, ergoterapistin bu alandaki sağlık hizmetini de "eğitim" kelimesiyle anlatır. Bu nedenle bir denetim tutanağındaki "çocuğa eğitim verildiği görüldü" cümlesi bir nitelendirmedir; hizmetin 5580 sayılı Kanun anlamında eğitim olup olmadığını içeriği, uygulayan kişinin mesleği ve dayandığı ruhsat belirler. Aynı bölümde bireysel ve grup halinde "eğitim aktiviteleri" içeren rehabilitasyon programlarından söz eden (d) bendi ile (g) bendi Danıştay 15. Dairesinin 23.03.2016 tarihli kararıyla iptal edildi (E.2014/6397, K.2016/1972).

Unvan yalnız diplomayla kullanılır. Diploması veya meslek belgesi olmadan bir sağlık meslek mensubunun yetkisindeki işi yapan ya da onun unvanını kullanan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (1219 sayılı Kanun ek m. 13 son fıkra). Duyu bütünleme kursu gibi bir sertifika meslek unvanı vermez. Ergoterapist olmayan birinin hizmetini "ergoterapi" diye sunması ya da kendini ergoterapist olarak tanıtması bu suçun tipik görünümüdür. Ergoterapi teknikeri ise ön lisans mezunudur; uzman tabibin tedavi planına bağlı olarak, uzman tabip veya ergoterapist gözetiminde çalışır (ek m. 13/ş) ve kendi adına birim açamaz (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 4).

Online seans ve ev ziyareti

Online seans ruhsatlı bir sağlık tesisinden ve Bakanlık izniyle sunulur. Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik, uzaktan sağlık hizmetini Sağlık Bakanlığından faaliyet izni almış sağlık tesislerinde, Bakanlıkça tescil edilen güvenli bilgi sistemi üzerinden sunulan hizmet olarak tanımlar (m. 4). İzin, sağlık tesisinin il sağlık müdürlüğüne başvurusu ve komisyon incelemesiyle verilir (m. 8). İzinsiz uzaktan hizmet sunulamaz; adına çalışma belgesi düzenlenmemiş meslek mensubu aracılığıyla da hizmet verilemez (m. 14). Kendi adına çalışan ergoterapist için sıra şudur: önce sağlık meslek hizmet birimi ruhsatı, ardından birim adına uzaktan sağlık hizmeti faaliyet izni. Yönetmeliği inceleyen 2025 tarihli bir derleme de serbest çalışan sağlık meslek mensupları için aynı sırayı aktarır (Gökmen Özel ve diğerleri, 2025). Bir video görüşme uygulamasıyla ruhsatsız ve izinsiz yürütülen düzenli terapi seansları ruhsatsız sağlık hizmeti riskini taşır. Velilerle sosyal medyada genel bilgi paylaşmak ise bir sonraki bölümdeki tanıtım kurallarına tabidir.

Ev ziyareti ayrı bir rejime bağlıdır. Sağlık meslek hizmet birimi ruhsata esas bina ile sınırlıdır; bina dışındaki hiçbir yer tamamen veya kısmen birim veya şube olarak kullanılamaz (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 21/1). Yönetmelik ev ziyaretini ayrıca düzenlemez. Hekimin önerisiyle hastaya evinde rehabilitasyon sunmayı ise Evde Bakım Hizmetleri Sunumu Hakkında Yönetmelik düzenler: bu hizmeti tabip sorumluluğunda açılan evde bakım merkezleri ile hastane, tıp merkezi veya poliklinik bünyesindeki evde bakım birimleri verir; ergoterapist gibi hekim dışı sağlık personeli bu merkezlerde kendi mesleki yetkisiyle sınırlı olarak çalışır (m. 4, 6-8, 14). Düzenli ev seansı yürütmek isteyen ergoterapist bu tür bir merkezde veya birimde çalışabilir; kendi birimi adına ev ziyareti yapmayı düşünüyorsa il sağlık müdürlüğünden yazılı görüş almalıdır.

Sosyal medya, tabela ve tanıtım

Sağlık hizmetlerinde tanıtımı 12.11.2025'ten beri yeni Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik düzenler; 2023 tarihli eski yönetmelik kaldırıldı ve ona yapılan atıflar yeni yönetmeliğe yapılmış sayılır (m. 13). Kural, örtülü veya açık reklam yasağıdır (m. 5/1). Ergoterapist adını, mesleki ve akademik unvanını, hasta kabul ettiği yer ve saati ve hizmet verdiği alanla ilgili sağlığı koruyucu ve geliştirici bilgileri paylaşabilir (m. 4/1-ğ). Ücretli öne çıkarma olmaksızın sosyal medya hesabı açabilir ve arama motorlarına kaydolabilir (m. 5/1-i); internet sitesinde son güncelleme tarihini ve editörün iletişim bilgisini gösterir (m. 5/1-ı).

Şunlar yasaktır: velilerin teşekkür ve memnuniyet ifadeleri üzerinden paylaşım (m. 5/1-e), ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgisi (m. 5/1-m), çekiliş ve hediye (m. 5/1-l), bilimsel ve klinik olarak kanıtlanmamış yöntemlerle hastalık tedavi edildiği iddiası (m. 5/1-ç), izin alınmamış kişilere mesaj veya telefonla tanıtım (m. 5/1-k) ve sertifikaya dayanan uzmanlık unvanı (m. 5/1-d). Sağlık meslek hizmet biriminin tabelasında, basılı ve elektronik materyallerinde de meslek mensubunun adı ve unvanı dışında isim, meslek adı veya "uzman" ibaresi kullanılamaz; akademik unvan meslek unvanından sonra ve aynı boyutta yazılır (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 19).

Çocuğun yer aldığı fotoğraf ve video için velinin yönetmelik ekindeki formla açık rızası alınır, veli rızasını her zaman geri çekebilir; karşılığında indirim veya hediye verilemez ve paylaşım yorum ve beğeniye kapatılır (m. 7). Aykırılık hâlinde vali, sağlık meslek hizmet birimine 3359 sayılı Kanunun ek 11. maddesindeki en az 100.000 TL'lik idari para cezasını verir (Tanıtım Yönetmeliği m. 12/1-a). Bir kurumda çalışan ergoterapist hakkında Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna bildirim yapılır (m. 12/1-ç). Ruhsatsız hizmetin tanıtımında ise Reklam Kuruluna bildirimle birlikte suç duyurusunda bulunulur (m. 12/1-d). Millî Eğitim Bakanlığına bağlı merkezde reklamda öğrenci resmi veya bilgisi kullanmanın cezası 165.150 TL'dir (5580 sayılı Kanun m. 7).

Başkasının yanında veya kamuda çalışan ergoterapist

• Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi: Ergoterapist bu merkezlerde uzman öğretici kadrosunda çalışır. 14.06.2024 değişikliğiyle görevleri yönetmeliğe yazıldı: bireyselleştirilmiş eğitim programının hazırlanmasında iş birliği, programda alanıyla ilgili uygulama ve değerlendirme, materyal hazırlama ve aile eğitimi (Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği m. 14/B).
• Resmî özel eğitim kurumları: Millî Eğitim Bakanlığı resmî özel eğitim kurumlarına ergoterapist atayabilir veya başka kurumlardan görevlendirebilir (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği m. 59).
• Özel hastane, tıp merkezi, poliklinik: Ergoterapist bu kuruluşlarda personel çalışma belgesiyle çalışır; hekim dışı sağlık personeli aynı il içinde en fazla bir sağlık kuruluşunda daha çalışabilir (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik m. 15). Kendi sağlık meslek hizmet birimini açan ergoterapist ise başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 16/5).
• Kamuda çalışan ergoterapist: Devlet memurları serbest meslek icrası için ofis veya muayenehane açamaz, özel kişilere ait bir iş yerinde çalışamaz (657 sayılı Kanun m. 28). Kamuda kadrolu bir ergoterapist bu nedenle kendi birimini açamaz ve özel bir merkezde ek iş yapamaz; aykırı davranış disiplin sorumluluğu doğurur.

Denetim, mühür veya ceza geldiğinde

Millî Eğitim Bakanlığının izinsiz eğitim denetimlerini mülki amirin görevlendirdiği izleme ve koordinasyon komisyonları yapar; bu komisyonlarda millî eğitim, belediye, defterdarlık ve sosyal güvenlik kurumu gibi birimlerin görevlileri yer alır. Komisyon tutanağına dayanarak valilik kapatma oluru verir ve para cezasını keser; ilçe millî eğitim müdürlüğü belediyeye yazı yazar ve zabıta yeri mühürler (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5/4). Para cezası kapatmayla aynı işlemde ya da ayrı bir kararla tebliğ edilebilir. Mühür veya ceza gelen ergoterapist şu sırayı izlemelidir:

1. Denetim sırasında beyanınızı tutanağa yazdırın. Hizmetin ergoterapi olduğunu, diplomanızı ve ruhsatınızı, hasta çocuk için hekimin tanısını ve tedavi planını gösterdiğinizi tutanağa geçirin. Orada bulunan velinin de dinlenmesini isteyin. Heyette sağlık alanından bir üye bulunup bulunmadığını ve hizmetin niteliğini kimin değerlendirdiğini not edin.
2. Asıl işlemi öğrenin. Dava, valiliğin kapatma oluruna karşı açılır; ilçe millî eğitim müdürlüğünün belediyeye yazısı ve zabıtanın mühür tebligatı bu oluru uygulayan işlemlerdir. Olur size tebliğ edilmemişse davayı mühür tebligatıyla açabilirsiniz; mahkeme ara kararıyla oluru ve dayanak belgeleri idareden ister (2577 sayılı Kanun m. 20).
3. Tutanağı ispat ölçüsüyle okuyun. Danıştay 8. Dairesi izinsiz eğitimin tespiti için şunları arar: çocukların veya velilerin ifadesine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, araç ve gereçlerin eğitime ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, tabela, el ilanı, afiş ve sosyal medya içeriğinin araştırılması; faaliyet "somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde" ortaya konulmalıdır (E.2025/4878, K.2025/8385, 07.11.2025). Tutanakta yalnız "eğitim verildiği görülmüştür" gibi bir nitelendirme cümlesi varsa, ne tür bir hizmet verildiği, kimin verdiği ve hangi programın uygulandığı yazılmamışsa bu eksikliği davanın merkezine koyun.
4. Doğru yere, süresinde başvurun. Kapatma işlemine karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (2577 sayılı Kanun m. 7). Para cezası kapatmayla aynı işlemde verildiyse ikisi birlikte idare mahkemesinde dava edilir (5326 sayılı Kanun m. 27/8). Para cezası ayrı bir kararla tebliğ edildiyse ona karşı 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (m. 27/1; Uyuşmazlık Mahkemesi, E.2025/75, K.2025/166). İki yol aynı anda yürüyebilir; birinin süresini kaçırmak o işlemi kesinleştirir.
5. Yürütmenin durdurulmasını isteyin. Mahkeme, işlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç zarar doğuracaksa yürütmeyi durdurur (2577 sayılı Kanun m. 27/2). Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde mahkeme, savunma alındıktan sonra yeniden karar vermek üzere idarenin savunmasını beklemeden de yürütmeyi durdurabilir (m. 27/2); mühürlemede bu yolu açıkça isteyin, dava dilekçesinde idarenin cevap süresinin kısaltılmasını da talep edin. İdare yürütmeyi durdurma kararına en geç 30 gün içinde uymak zorundadır (m. 28/1); uymazsa durumu mahkemeye bildirin. Ret kararına karşı 7 gün içinde bölge idare mahkemesine bir kez itiraz edilir (m. 27/7).
6. Belgelerinizi hazırlayın. Diploma ve varsa birim ruhsatı veya kurum açma izni; vergi levhası ve faaliyet kodu; danışan dosyalarındaki hekim yönlendirmeleri ve terapi planları; bilgilendirilmiş rıza formları; terapi odasının fotoğrafları; çalışanların diplomaları; internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının görüntüleri. Danıştay tabela, ilan ve sosyal medya içeriğini eğitim faaliyetinin tespitinde araştırılacak deliller arasında sayar (E.2025/4878) ve özel eğitim öğretmenlerinin çalıştığı, internet sitesinde "özel eğitim" hizmeti duyuran bir merkezde kapatmayı hukuka uygun buldu (E.2024/2558, K.2025/3982).
7. Mühre dokunmayın. Mührü kaldırmak veya mühürlü yerde çalışmayı sürdürmek mühür bozma suçudur; cezası altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 203).

Bugün bir denetimde ergoterapistin elindeki en güçlü belge kendi adına alınmış ruhsattır. Danıştay 8. Dairesi sağlık meslek hizmet birimi adı altında sunulan ergoterapiyi Sağlık Bakanlığının alanında saydı (E.2024/2558, K.2025/3982); bu ruhsatla çalışan ergoterapistin hizmetinin sağlık hizmeti olduğunu idarenin kendi belgesi gösterir. İl sağlık müdürlüğünün verdiği para cezalarına karşı da aynı süre kuralları uygulanır: yalnız para cezası verildiyse 15 gün içinde sulh ceza hâkimliği, faaliyet durdurma gibi bir işlemle birlikte verildiyse 60 gün içinde idare mahkemesi. İzinsiz eğitim cezasının ayrıntıları ve Danıştay'ın neyi eğitim saydığı için: izinsiz eğitim faaliyeti cezası.

Cezalar tek tabloda

Aşağıdaki tablo ergoterapistin karşılaşabileceği yaptırımları dayanağıyla birlikte gösterir; idari para cezası tutarları 2026 yılı brüt asgari ücreti olan 33.030 TL üzerinden hesaplandı (Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1).