Huzurevine Başvuru 2026: Kabul Yaşı 70'e Çıktı, 60-69 Yaş İçin Bağımlılık Raporu, Belgeler, Öncelik Sırası, Ücretsiz Kalma ve Emekli Maaşından Kesinti

Kabul şartları ve yeni yaş sınırı

Geçiş hükmü: Yönetmeliğin yayımından önce kurumda kalan, başvurmuş olan veya sırada bekleyen yaşlılar için 70 yaş ya da bağımlılık şartı aranmaz (geçici m. 1/1). 6 Mayıs 2026'dan önce yapılmış bir başvurunuz varsa dosyanın durumunu yazılı olarak sorun.

Terk şüphesi: Yakınlarınca terk edildiği yönünde makul şüphe bulunan yaşlı yerleştirildiğinde, terk suçu bakımından Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur (m. 24/1-g; TCK m. 97).

Başvuru yeri ve belgeler

Başvuru kuruluş müdürlüğüne, sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne veya il müdürlüğüne yapılır; e-Devlet üzerinden elektronik başvuru da mümkündür (m. 26). İstenen belgeler (m. 25):

• Kimlik bilgileri; yabancılar için oturma izni ve yabancı kimlik numarası,
• Gelir durumu ve mal varlığını gösteren belgeler,
• Adli sicil kaydı (e-Devlet'ten alınabilir),
• Yetkili sağlık kuruluşundan veya tek hekimden "toplu yaşam alanlarında kalabilir" ibareli sağlık raporu,
• 60-69 yaş için kısmi veya tam bağımlı olduğunu gösteren engelli sağlık kurulu raporu (rapor süreci için engelli raporuna itiraz yazısına bakabilirsiniz),
• İmzalı dilekçe veya e-başvuru ve kişisel veri aydınlatma metni,
• Kısıtlanması gereken yaşlılar için vasilik kararı ile vesayet makamından alınan izin; vasilik henüz yoksa vasilik başvuru formu ve izin belgesi (vasilik kararı kabulden itibaren altı ay içinde sunulur) (TMK m. 462/1-13).

Sosyal inceleme, risk sınıfı ve sıra

Başvuru üzerine yaşlının ikametine en yakın sosyal hizmet merkezi, kuruluş veya il müdürlüğündeki sosyal çalışmacı ev ortamında gözlem ve yüz yüze görüşmeyle sosyal inceleme yapar. Rapor; kurum bakımına ihtiyaç olup olmadığını, risk sınıfını, uygun bölümü ve ücretli mi ücretsiz mi kalınacağını gösterir; kurum bakımı gerekmiyorsa gündüz bakım, aktif yaşam veya evde bakım gibi seçeneklere yönlendirir (m. 27/1-b, c). Nihai kararı Başvuru Değerlendirme Komisyonu, onayı il müdürlüğü verir (m. 27/1-d, e).

Aynı sınıf içinde sıra; dilekçe tarihi, cinsiyet, bölge, il, kuruluş ve oda tercihi, yaş, sağlık ve ekonomik duruma göre belirlenir (m. 27/1-ğ). Yalnız sosyal yoksunluk nedeniyle başvuranlar, ilinde varsa önce gündüz bakım ve aktif yaşam merkezlerine yönlendirilir (m. 27/1-f). Sırası gelen yaşlıya veya vasisine 10 iş günü içinde ulaşılamazsa ya da çağrıya mazeretsiz gelinmezse dosya kapanır; yeniden başvuru hakkı saklıdır (m. 27/1-h).

Ücret, ücretsiz kalma ve harçlık

• Ücretin kapsamı: Oda, yatak, yemek, bakım ve rehabilitasyon. Tutarı Bakanlık; binanın konumu, kapasitesi, fiziki koşulları ve şehir merkezine yakınlığı gibi ölçütlere göre kuruluş bazında belirler (m. 70/1-2).
• Ücretsiz: Geliri asgari ücretin üçte birinden az olanlar (genel sağlık sigortasıyla birlikte) (m. 72/1); bakmakla yükümlüsü bulunmayan, aylık almayan ve malı olmayan yaşlılar ile yükümlüsünün gücü yetmeyenler (m. 70/3-a); kurumdayken olağanüstü bir nedenle gelirini kaybedenler (m. 70/3-c).
• Kısmi ödeme: Geliri ücrete yetmeyenin gelirinin yüzde 25'i harçlık olarak kendisine kalır, yüzde 75'i Bakanlığın belirlediği ücreti aşmamak üzere tahsil edilir (m. 72/2). Zorunlu ailevi veya sağlık giderleri olanlara ayrıca indirim uygulanabilir (m. 72/3).
• Ödeme: Her ayın onuncu gününe kadar peşin; geciken ücret yasal faiziyle ayın yirmi beşine kadar tahsil edilir. Mazeretsiz üç kez ödememek kuruluşla ilişik kesilmesine yol açar (m. 70/3-e, f). Emekli aylığından otomatik kesinti talimatı verilebilir (m. 71/3). Yakınları ödüyorsa noter onaylı müteselsil kefalet sözleşmesi istenir (m. 70/3-h).
• Gizlenen gelir: Ücretsiz kabul edilip gelirini veya malını gizlediği anlaşılan yaşlının statüsü ücretliye çevrilir ve ücret ilk kabul tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsil edilir (m. 70/3-ç).
• Harçlık ve 65 yaş aylığı: Ücretsiz kalanlara harçlık ödenir; 2022 sayılı Kanuna göre bağlanmış 65 yaş aylığı kesilmek üzere bildirilir (m. 76).

Yaşlı bakımının aile içinde bir sözleşmeyle üstlenilmesi düşünülüyorsa ölünceye kadar bakma sözleşmesi yazısına bakabilirsiniz.

Kurumda yaşam: izin, disiplin, ayrılma

• İzin: Yılda üç aya kadar izin verilebilir; bitince müdür onayıyla 20 güne kadar mazeret izni eklenebilir. Ücretli yaşlı izindeyken de ücretin tamamını öder. Dönmeyen yaşlıya bir kez 15 gün ek süre verilir; yine dönmezse ilişiği kesilir (m. 69).
• Disiplin: Uyarma, oda değiştirme (üç uyarıdan sonra), kuruluş değiştirme ve kuruluştan çıkarma. Kuruluştan çıkarılan yaşlı beş yıl kurum bakımına alınmaz; çıkarma nedenleri arasında şiddet, taciz, tehdit, tedaviyi reddeden bağımlılık ve ücreti mazeretsiz üç kez yatırmamak sayılır (m. 64-67).
• Kendi isteğiyle ayrılma: Yazılı talep üzerine ilişik kesilir; kısıtlı yaşlıda vasinin mahkemeden izin alması gerekir. Geçerli mazereti olan yeniden kabul edilebilir (m. 28).

Ret ve itiraz

İl müdürlüğü uygun bulmadığı başvuruyu gerekçe belirterek reddeder (m. 27/1-e). Başvurunun reddi, ücretli statüye alınma, statü değişikliği veya kuruluştan çıkarma kararları idari işlemdir; tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7). Sosyal inceleme raporu bu davalarda temel belgedir; rapordaki gelir, mal varlığı ve bakım ihtiyacı tespitlerine karşı itirazları belgeleriyle ayrı ayrı göstermek davayı güçlendirir.