Müteahhitlik Belgesi 2026: Nasıl Alınır, H Grubu Evrakları, Gruplar ve Kaç Metrekare, Başvuru Ücretleri, Kendi Evini Yapana Geçici Belge ve 31 Aralık 2026 Eşiği

Kimin belgeye ihtiyacı var, kim almadan yapabilir

Yapı ruhsatına tabi bütün yapılar, yetki belgesi numarası almış gerçek veya tüzel kişi bir müteahhidin ya da bunların kurduğu ortak girişimin sorumluluğunda yapılır. Numara yapı ruhsatına, yapı kullanma izin belgesine ve yapım sözleşmesine yazılır (m. 5/1). Ortak girişimde her ortağın ayrı numarası olması ve ortaklık adına yeni bir numara alınması gerekir (m. 5/5). Numara başkasına kullandırılamaz, başkası adına kullanılamaz ve devredilemez (m. 5/9).

Belgesiz yapılabilen veya geçici belgeyle yapılan işler şunlardır:

• Malikin kendi evi: Tek parselde bodrum hariç en çok iki katlı ve toplam inşaat alanı 500 m²'yi aşmayan yapıyı parsel maliki kendisi yapabilir; beş yılda bir defa geçici numara alır (m. 5/2).
• Geçici grup: Konut dışı yapı için ticari işletmesi olan vakıf ve dernekler, yapı kooperatifleri, iskân dışı alandaki entegre olmayan tarımsal seralar, baz istasyonu kule ve direkleri ve yabancı temsilcilik binaları kendi yapıları için geçici grup numarası alır (m. 5/3).
• Yıkım planı aranmayan yıkımlar: Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğe göre yıkım planı aranmayan küçük yıkımlarda müteahhit aranmaz (m. 5/12). Diğer yıkımların kuralları yıkım ruhsatı 2026 yazısında.

Son üç yıl içinde kesinleşmiş yargı kararıyla, numarasını kullandığı işlerde sözleşmeye fesat karıştırdığı, sahte belge düzenlediği veya kullandığı ya da hileli malzeme kullanıp fen kurallarına aykırı imalat yaptığı tespit edilen kişiye numara verilmez; iflas edenler ve işleri mahkeme idaresinde olanlar da başvuramaz (m. 7/1).

İlk belge: H grubu başvurusu ve evraklar

H grubunda iş deneyimi aranmaz ve ilk başvuruda iş gücü koşulu yoktur (m. 14/1-k); ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlik belgeleri de istenmez (m. 11/3). Bu yüzden müteahhitliğe yeni başlayan herkesin ilk adımı H grubudur. Başvuru, belgeler başvuru tarihinden itibaren en az bir ay geçerli olacak şekilde kapalı zarf içinde il müdürlüğüne verilir (m. 11/1). Adana İl Müdürlüğünün Şubat 2026 kılavuzunun istediği belgeler:

• dilekçe; tebligata elverişli kayıtlı elektronik posta (KEP) adresi yazmak zorunludur (yönetmelik m. 27/1 de tebligata elverişli elektronik posta adresi ister),
• Yapı Müteahhitliği Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu (Ek-1),
• imza beyannamesi; vekille başvuruda müteahhitlik yetki belgesi almaya yetki veren noter onaylı vekâletname,
• kayıtlı olunan ticaret ve/veya sanayi odasından faaliyet belgesi (kılavuz başvuru ayı içinde alınmış olmasını ister); şahıs işletmesinin faaliyet konusunda inşaatla ilgili bir NACE kodu bulunmalı,
• tüzel kişide son hisse dağılımını ve yöneticileri gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi,
• Sicil Durumu Beyannamesi (Ek-5) ve Bildirim Yükümlülüğü Taahhütnamesi (Ek-7),
• vergi levhası ve Gelir İdaresi kayıtlarında faaliyetin aktif olduğunu gösteren belge,
• gerçek kişinin veya tüzel kişi ortak ve yöneticilerinin kimlik fotokopisi,
• banka referans koduyla Halkbank'a yatırılan ücretin dekontu.

Kılavuz, başvurudan önce veya sonra komisyonla görüşmeyi ve belgeyi elden vermeyi yasaklıyor. Bir il müdürlüğüne başvuran kişi, başvurusu sonuçlanmadan başka bir il müdürlüğüne başvuramaz (m. 11/9). Başvuruda yanıltıcı bilgi veya sahte belge verilmesi numaranın iptali ve bir yıl başvuru yasağı sonucunu doğurur (m. 20/2-a, 20/3).

Gruplar, iş deneyimi ve kaç metrekare

Gruplar A, B, B1, C, C1, D, D1, E, E1, F, F1, G, G1, H ve geçici gruptur (m. 14/1). Üst gruplara çıkmak için üç şey gösterilir:

• İş deneyimi: Bina işlerinden alınmış iş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri sayılır; inşaat mühendisliği ve mimarlık diploması da iş deneyimi olarak sunulabilir (m. 13/2-a, 16/2). Tutar, son on beş yılda tek sözleşmeye dayalı en büyük işin iki katı ya da son beş yılda bitirilen işlerin toplamıdır; toplam, en büyük işin üç katını aşamaz (m. 16/2).
• İş gücü: Son altı yıl içindeki herhangi bir dönemde istihdam edilen yıllık ortalama usta ve teknik personel sayısı SGK bildirimlerinden çıkarılır (m. 13/3). Mesleki yeterlilik belgeli veya ustalık belgeli çalışanlar ile alanında çalışan meslek lisesi mezunları usta, mimar, mühendis ve teknikerler teknik personel sayılır.
• Mali yeterlik: Önceki yıl bilançosunda cari oran en az 0,75, öz kaynak oranı en az 0,15 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,75'ten küçük olmalı (m. 12/2). Bankalardaki kullanılmamış kredi veya kısıtsız mevduat, grubun asgari iş deneyim tutarının %5'inden az olamaz (m. 12/3). Ciro, E ve E1'de asgari iş deneyiminin %10'unu, daha üst gruplarda %15'ini karşılar; daha alt gruplarda ciro şartı yoktur (m. 12/4). G ve G1'de mali belge olarak yalnız banka referans mektubu bilgilerine dair beyan istenir (m. 11/2).

2026 tutarları, Bakanlığın 3 Şubat 2026'da yayımladığı 2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyetlerine göre hesaplanan 2026 yeterlilik tablosundan alındı. Metrekare sütunları, grubun tek parselde üstlenebileceği azami inşaat alanını gösterir: III-A sınıfına üç kata kadar apartman tipi konutlar (19.800 TL/m²), III-B sınıfına üç kattan yüksek ve yapı yüksekliği 21,50 metreye kadar olan konutlar (21.050 TL/m²) girer.

Sınırın hesabında tek sözleşmeye veya tek ruhsata dayalı iş esas alınır; aynı parseldeki veya toplu yapı niteliğindeki yapılar ayrı ruhsatlara bölünse de tek iş sayılır (m. 14/4). Sınırın altında kalmak için tek iş niteliğindeki yapım işi kısımlara bölünemez (m. 14/3). Aynı parselde bloklardan biri için ruhsat alınmış işlerde bölmeye 31 Aralık 2026'ya kadar izin veriliyor (geçici m. 5/1). Grubun izin verdiğinden büyük iş üstlenen müteahhidin numarası iptal edilir (m. 20/2-c).

Belediye ruhsat aşamasında grubu kontrol eder; grup işin büyüklüğüne uygun değilse yapı ruhsatı düzenlenmez (m. 26/1). Arsa sahibi, müteahhidin numarasını, grubunu ve hakkındaki iptalleri ŞANTİYE-M sisteminde görebilir; bu kayıtlar alenidir (m. 27/4). Mevcut binanın tadilat, onarım ve güçlendirme işleri ise grup sınırına bakılmadan herhangi bir grupla üstlenilebilir (m. 14/6).

2026 başvuru ücretleri

Ücretler Bakanlık döner sermaye işletmesine, il müdürlüğünün verdiği banka referans koduyla yatırılır. Tokat İl Müdürlüğünün 2026 ücret tablosu grup ücretini iki aşamaya ayırır: ilk başvuruda ödenen grup tayin ücreti ve komisyon incelemesinden sonra ödenen grup kayıt ücreti. Ayrıca yetki belgesi numarası kayıt işlemleri ücreti gerçek ve tüzel kişiler için 17.000 TL'dir.

Geçici yetki belgesi numarası kayıt işlemleri ücreti gerçek ve tüzel kişiler ile entegre nitelikte olmayan seralar için 6.100 TL, yapı kooperatifleri ve ticari işletmeler için 13.500 TL'dir. Adana kılavuzuna göre komisyona havale edilen dosyalarda grup tayin ücreti kısmen veya tamamen iade edilmez; başvuru reddedilse bile bu kalem geri alınamaz.

Kendi evini yapan malik ve kooperatifler

Parsel maliki, yapı müteahhitliğinin bütün sorumluluklarını üstlenmek şartıyla kendi binasını yapabilir. Şartlar şunlardır (m. 5/2):

• yapı tek parselde olmalı,
• bir bodrum katı dışında en çok iki katlı olmalı,
• toplam yapı inşaat alanı 500 m²'yi geçmemeli.

Malik bu durumda geçici yetki belgesi numarası alır; numara yalnız o yapım işinde kullanılır ve beş yıl içinde bir defa verilir. Malik aynı zamanda müteahhit olduğu için sözleşme şartı aranmaz. Tacir olmayan gerçek kişiden yeterlik belgeleri ve oda kaydı istenmez; başvuruyu engelleyen 7. madde de uygulanmaz (m. 11/4, 11/5). Müteahhitlik sorumluluğu ise malikte kalır: yapıyı ruhsata ve projeye uygun yapmak, fenni mesul denetimi olmadan işi sürdürmemek ve yetki belgesi olmayan usta çalıştırmamak onun yükümlülüğüdür (m. 6/1). 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi sayılan yerlerde hasar nedeniyle yıkılıp yeniden yapılacak binalar için 31 Aralık 2027'ye kadar tek parselde her malike ayrı geçici numara verilebilir (geçici m. 5/2).

Yapı kooperatiflerine yeni sınır: Kendi yapılarını geçici grupla yapan yapı kooperatifleri 1 Ocak 2026'dan beri en çok E1 grubunun üstlenebileceği büyüklükte iş yapabilir (m. 14/3-ç); 2026'da bu sınır 330.200.000 TL'dir. 30 Haziran 2026'ya kadar ticaret siciline tescil edilmiş kooperatiflere bu sınır uygulanmaz (geçici m. 2/3).

Karar, itiraz, yenileme ve 31 Aralık 2026

• Karar süresi: Komisyon eksik görürse kayıttan sonraki beş iş günü içinde bildirir; başvurucu beş iş günü içinde tamamlamazsa başvuru reddedilir (m. 17/2). Süre eksiklerin giderildiği tarihte yeniden başlar (m. 17/3); başvuru en geç on beş günde sonuçlanır (m. 15/3).
• Tebliğ: İl müdürünün onayladığı karar ŞANTİYE-M'de yayımlanır ve kaydı izleyen beş iş günü sonunda tebliğ edilmiş sayılır (m. 15/1, 27/2). Postayla tebligat beklenirse itiraz süresi kaçabilir.
• Şikâyet ve itiraz: Bildirimden sonraki beş iş günü içinde il müdürlüğüne şikâyet, müdürlüğün kararından sonra on beş iş günü içinde Bakanlık İtiraz Komisyonuna itirazen şikâyet yapılır (m. 25/1). Bakanlığın nihai kararına karşı idare mahkemesinde dava yolu açıktır.
• Geçerlik ve yenileme: Belge grubu beş yıl geçerlidir (m. 19/1). Süresi dolan grup yenilenmezse iptal edilip H grubuna düşürülür ve yenilenene kadar yeni iş üstlenilemez (m. 19/4). Grubuyla sözleşme yapılarak başlanmış işler, beş yıllık süre dolsa bile ruhsat süresi içinde tamamlanabilir (m. 19/6).

31 Aralık 2026 eşiği: Bu tarihe kadar (dâhil) mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin iş gücü şartı aranmaz; başvurucu son altı yılın değerlerini beyan eder (geçici m. 1/2). Aynı tarih üç geçiş hükmünde daha geçer: noter onaylı yapım sözleşmesi 2 Aralık 2019'dan önce yapılmış ama ruhsatı alınmamış işlerde müteahhit yeterliği aranmaması (geçici m. 1/3-a), EKAP'a kaydedilemeyen veya özel sektöre yapılmış bazı eski işlerden gelen iş deneyimlerinin kullanılması (14 Mayıs 2026 değişikliğiyle uzatılan geçici m. 6) ve aynı parseldeki blokların ayrı işlere bölünebilmesi (geçici m. 5/1). Bu tarihler daha önce de uzatıldı; yeni bir değişiklik yapılmazsa 1 Ocak 2027'den itibaren H grubunun yenilenmesinde yıllık en az bir usta ve bir teknik personel istihdamı aranacak (m. 14/1-k).

Belge iptali ve belge kullandırma

Numara, ilgili idarenin teklifi ve il komisyonunun kararıyla şu sürelerle iptal edilir (m. 20/1; İmar Kanunu m. 42):

• ruhsata ve projeye aykırı yapılan ve verilen sürede giderilmeyen işte beş yıl,
• projeye aykırı imalat can ve mal güvenliğini tehdit ediyorsa on yıl,
• ruhsattan iskâna kadar aynı veya farklı işler için üç kez imar para cezası verilmişse bir yıl,
• yapım işlerinden doğan sigorta primi veya vergi borcu ödenmemişse en az bir yıl; borç ödenene kadar yeni numara verilmez (m. 24/1).

İptal edilen müteahhit, ruhsatı alınmış mevcut işlerini tamamlar ama iptal süresince yeni iş üstlenemez (m. 5/8). Prim veya vergi borcu nedeniyle iptalde yasak, şahıs şirketinin ortaklarına ve sermaye şirketinin yarıdan fazla hissesine sahip ortaklarıyla yönetim kurulu üyelerine de uygulanır (m. 23/1). İmar Kanununa göre yetki belgeli müteahhit olmadan veya sahte ya da gerçeğe aykırı belgeyle elde edilmiş sınıflandırma belgesiyle başlanan yapının ruhsatı iptal edilir, yapı mühürlenir ve belge numarası beş yıl iptal edilir (İmar Kanunu m. 42). 27 Ocak 2026 değişikliğiyle, yanıltıcı bilgi veya sahte belgeyle ya da şartları taşımadan elde edilmiş bir grupla üstlenilen işlerden alınan iş deneyim belgeleri bu yönetmeliğe göre yapılan başvurularda kullanılamıyor (m. 16/11).

Ruhsata aykırı yapılan binada müteahhide ve yapı sahibine verilen idari para cezaları ile imar suçu için imar kirliliği suçu yazısına, iskânı alınamayan binada daire alan kişinin durumu için iskânı olmayan ev alınır mı yazısına bakınız.