Özel Yurttan Ayrılma 2026: Ücret İadesi, Depozito, Senet İptali, Zam Sınırı ve Tüketici Hakem Heyeti

Ayrılınca ne ödenir

Yurda kayıtta öğrenciyle “hizmet sunum taahhütnamesi” imzalanır ve bir örneği öğrenciye verilir; barınma ücretine dahil hizmetler ve ücretleri bu belgede ayrı ayrı yazılır (Yönetmelik m. 23/3, 37/1). Ayrılan öğrencinin ödeyeceği tutarın üst sınırını Yönetmelik koyar; taahhütnamede daha ağır bir hüküm bulunsa da bu sınır uygulanır:

Hesapta taahhütnamede öğrenciye özel yazılan aylık ücret esas alınır. Depozito ve peşin ödemeden hesaplanan tutar düşüldükten sonra kalan para bir ay içinde iade edilir ve taahhütname feshedilir (m. 37/10).

Örnek: Aylık ücreti 15.000 TL olan ve eylül-haziran arası on aylık taahhütname imzalayan öğrenci 20 Kasım'da ayrılırsa yurt eylül, ekim ve kasım ayının tamamını (45.000 TL) ve kalan yedi ayın (105.000 TL) en fazla yüzde 50'sini, yani 52.500 TL'yi isteyebilir; toplam üst sınır 97.500 TL'dir. Öğrenci aynı tarihte KYK yurduna geçtiğini belgelerse kalan aylar için sınır yüzde 40'a (42.000 TL) iner.

Yalnız kalınan ayların ödendiği hâller

Aşağıdaki hâllerde öğrenciden yalnız yurtta kaldığı ayların ücreti alınır; depozito ve peşin ödemenin kalanı bir ay içinde iade edilir (Yönetmelik m. 37/11):

• Yurdun Yönetmelikte veya taahhütnamede yer alan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle ayrılma.
• Üniversite kaydının silinmesi veya dondurulması, yatay geçiş, yurt içi veya yurt dışı öğrenci değişim programına katılma.
• Birinci derece yakının ölümü; en az bir dönem tedavi görüleceğinin, hastalık raporunun veya doğal afet zararının belgelenmesi; salgın hastalık nedeniyle barınılamaması.
• Kurucunun yurdu kapatması veya yurdun kapatılması.
• Yurdun, istediği akıl ve ruh sağlığı veya bulaşıcı hastalık raporu sunulmadığı için öğrencinin ilişiğini kesmesi (m. 22/3).

Hizmet eksikliğinin ispatı. Taahhütnamede yazan hizmetin verilmediğini gösteren fotoğraf, yazılı şikâyet, yurt yönetimine gönderilen e-posta veya mesaj ve tanık beyanı saklanmalıdır. Yargıtay, internet ve duş kabini arızalarının giderilmediği, elektrik prizlerinin açıkta bırakıldığı, vaat edilen spor tesisinin bulunmadığı ve yalıtım eksikliğinden yan odaların sesiyle uyunamadığı bir yurtta, tanık beyanlarıyla hizmetin aksatıldığı anlaşıldığı için, tüketici hakem heyetinin öğrencinin ayrılmasını kabul edip kalan sürenin senet ve nakit bedelinin iadesine karar vermesini yerinde buldu (13. HD, E.2011/20274 K.2012/3112, 16.02.2012).

Faaliyete ara veren veya faaliyeti geçici olarak durdurulan yurt, bu dönem için ücret isteyemez (m. 37/12).

Depozito, zam ve ek ücret

• Depozito en fazla bir aylık barınma ücretidir; öğrencinin verdiği zarar ve ödenmemiş ücret bundan düşülür (m. 37/9).
• Ek ücret yasağı. Yurt barınma hizmeti için başka ad altında ücret isteyemez (m. 37/2). Tüketiciden, haklı olarak beklediği edimler ve işletmenin kendi menfaatine yaptığı masraflar için ek bedel talep edilemez (6502 sayılı Kanun m. 4/3).
• Ücret tavanı. Yurt, yeni öğrencilere uygulayacağı KDV hariç aylık ücreti her yıl temmuz sonuna kadar il müdürlüğüne bildirir; bildirilen ücretin üzerinde ücret alamaz (m. 37/3, 5).
• Zam sınırı. Kaydını yenileyen öğrenciye yapılabilecek en yüksek zam, kaydın yenilendiği tarihte açıklanmış 12 aylık ortalama “(Yİ-ÜFE + TÜFE)/2” oranına 5 puan eklenerek bulunur. Bu korumadan yararlanmak için ders yılı bitmeden kayıt yenileme başvurusu yapılır; yurt yenileme taleplerini başvuru sırasına göre kapasitesinin yarısına kadar karşılamak zorundadır (m. 37/6-8).
• Sözleşme değişikliği. Sözleşmedeki koşullar sözleşme süresi içinde tüketici aleyhine değiştirilemez (6502 sayılı Kanun m. 4/2); yurt dönem ortasında ücreti artıramaz.
• Hizmetin süresi. Yurt barınma hizmetini ders yılının tamamını kapsayacak şekilde kesintisiz verir; bir odada en fazla altı öğrenci kalır (Yönetmelik m. 27/3, 6).

Yurt senedi

Yurtlar ücretin güvencesi olarak öğrenciden veya veliden senet alır. 6502 sayılı Kanun, tüketicinin işlemleri nedeniyle kıymetli evrak niteliğindeki senedin yalnız nama yazılı ve her taksit için ayrı ayrı düzenlenebileceğini, buna aykırı senedin tüketici yönünden geçersiz olduğunu söyler (m. 4/5). Yurt sözleşmesi tüketici işlemidir; Yargıtay öğrenci yurdu sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinin görevli olduğuna karar verdi (13. HD, E.2012/2176 K.2012/5939).

• Tek senet. On aylık ücretin tamamı için tek bir senet imzalatılmışsa senet öğrenci veya veli yönünden geçersizdir. Hamiline düzenlenmiş senet için de aynı sonuç geçerlidir.
• Veli senedi. Senedi veli imzaladıysa ve senedin yurt sözleşmesi için verildiği ileri sürülüyorsa mahkeme senedin veriliş nedenini ve sözleşmeye göre karşılıksız kalıp kalmadığını araştırmalıdır. Yargıtay, 20 gün kaldıktan sonra yurttan çıkarılan öğrencinin velisinin açtığı davada bu araştırma yapılmadan verilen ret kararını bozdu (19. HD, E.2006/4501 K.2006/10508).
• Haksız şart. “Her ne sebeple olursa olsun ücret iade edilmez ve bir yıllık ücret tahsil edilir” hükmü haksız şarttır; öğrencinin sorumluluğu, yerine başka öğrenci kaydedilebilecek süreyle sınırlıdır (13. HD, E.2011/5685 K.2011/12249). Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şart kesin olarak hükümsüzdür; standart sözleşmedeki şartın müzakere edilmediği kabul edilir (6502 sayılı Kanun m. 5).

Senet icraya konursa. Kambiyo senedine dayanan takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine borca veya imzaya itiraz edilir (İcra ve İflas Kanunu m. 168-170). Ödeme yapılmadan önce veya sonra tüketici mahkemesinde borçlu olmadığının tespiti ya da ödenen paranın geri alınması için dava açılabilir (m. 72). Ödeme emrine itiraz süreleri ve yolları için ödeme emrine itiraz yazısına bakılabilir.

Nereye başvurulur

1. Yazılı ayrılma bildirimi. Ayrılma kararı ve gerekçesi (örneğin hizmet eksikliği, yatay geçiş, hastalık) yurda yazılı veya iadeli taahhütlü bildirilir; belgeleri eklenir. 15 Eylül sınırı ve yüzde 50 hesabı ayrılış tarihine göre yapılacağından ayrılma ve bildirim tarihi ispatlanabilir olmalıdır.
2. Tüketici hakem heyeti. İade edilmeyen depozito, fazla tahsil edilen ücret veya senet bedeli 2026 yılında 186.000 TL'nin altındaysa öğrencinin yerleşim yerindeki veya sözleşmenin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; başvuru e-Devlet'ten yapılabilir (6502 sayılı Kanun m. 68). Heyet kararlarına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Ayrıntılar tüketici hakem heyeti 2026 yazısındadır.
3. Gençlik ve spor il müdürlüğü. Bildirilen ücretin üzerinde ücret alınması, fazla depozito, ruhsatsız “apart” veya “öğrenci evi” işletilmesi ve kapasite aşımı gibi Yönetmeliğe aykırılıklar il müdürlüğüne bildirilir; il müdürlüğü denetim yapar ve valilik idari para cezası verir (5661 sayılı Ek Kanun m. 1; Yönetmelik m. 40-41).
4. Disiplin cezası. Kınama veya kurumdan çıkarma cezasına karşı tebliğden itibaren beş iş günü içinde il müdürlüğüne itiraz edilir (m. 55).

Yurdu işletenler için izin, kapasite ve denetim kuralları özel yurt açma şartları yazısında anlatıldı.