Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 377 kararda bu başlıkta 380 şikâyet inceledi ve 0 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, Mahkemenin bu konuda en çok dayandığı ilke paragrafları, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 245 | %64 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 37 | %10 |
| Konu bakımından yetkisizlik | 34 | %9 |
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 32 | %8 |
| Süre aşımı | 16 | %4 |
| Düşme | 10 | %3 |
| Başvurunun reddi | 4 | %1 |
| İhlal olmadığı | 1 | %0 |
| Zaman bakımından yetkisizlik | 1 | %0 |
Mahkeme hangi ilkelere dayanıyor?
Bu başlıktaki kararların ayrımcılık yasağı incelemelerinde en çok atıf yapılan genel ilke paragrafları, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle:
Bu nedenle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca, başvurucunun Anayasa Mahkemesi önüne getirdiği şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtlarını zamanında bu makamlara sunması ve aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir.
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (245 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Diyar Mavi ve diğerleri, B. No: 2021/52014, 1/7/2026: Başvuru, kamu makamları tarafından öngörülebilir ve önlenebilir nitelikteki canlı bomba saldırısı sonucu meydana gelen ölüm ve bu olaydan doğan zararların tazmini talebiyle açılan davanın kısmen reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkı başta olmak üzere anayasal hakların ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Derya Baş, B. No: 2023/25666, 17/6/2026: Başvuru; terör örgütü üyeliği suçuyla ilgili olarak yapılan yargısal yorumların öngörülebilir olmaması ve suç oluşturmayan eylemlerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Süre aşımı (16 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mehmet Ali Şahin, B. No: 2021/43593, 28/1/2026: Başvuru; işe iade talebiyle açılan davanın arabuluculuk görüşmelerine asıl işveren ile alt işverenin birlikte katılmadıkları gerekçesiyle dava şartı yokluğundan reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Muhammed El Muhammed, B. No: 2024/55282, 14/1/2026: Başvuru, sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru yollarının tüketilmemesi (32 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Hüseyin Çavdar, B. No: 2022/88730, 18/5/2026: Başvuru, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan dolayı verilen mahkûmiyet kararı nedeniyle adil yargılanma hakkının ve çeşitli anayasal hakların ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Suna Korkmaz, B. No: 2021/45419, 22/4/2026: Başvuru, kamu makamları tarafından öngörülebilir ve önlenebilir nitelikte olan Ankara Garı önündeki 10/10/2015 tarihinde düzenlenen canlı bomba saldırısı sonucu meydana gelen ölüm ve bu olaydan doğan zararların tazmin edilmesi talebiyle açılan tam yargı davasında yeterli araştırma yapılmadan eksik manevi tazminata hükmedilmesi nedeniyle yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Konu bakımından yetkisizlik (34 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Oğuzhan Tekin, B. No: 2022/93576, 6/1/2026: Başvuru; gözaltı tedbirinin gerekçesiz şekilde uzatılması, uzatma kararının tebliğ edilmemesi, kişinin gözaltı süresi içinde farklı emniyet müdürlüklerine götürülmesi, yasal gözaltı süresinin dolmasından sonra sulh ceza hâkimliğine çıkarılması, tutuklama kararından sonra ceza infaz kurumu yerine emniyet müdürlüğüne götürülmesi, tutuklamaya itirazının incelenmemesi iddiasıyla açılan tazminat…
- Mehmet Uca, B. No: 2022/44846, 5/11/2025: Başvuru; itiraz mercii tarafından disiplin para cezasına hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, ispat yükünün başvurucu üzerinde bırakılması nedeniyle eşitlik ilkesinin, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında uygulanan tedbirler nedeniyle yerleşme ve seyahat hürriyetinin, itiraz mercii kararında yeterli gerekçe…
Zaman bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Rauf Zülfükar, B. No: 2014/1068, 23/2/2017: Başvuru, uçuş tazminatından hukuka aykırı olarak kesildiği öne sürülen gelir vergisinin iade edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının; bu konuda farklı yargısal kararlar verilmesi nedeniyle de eşitlik ilkesi ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2013 | 8 | 0 | %0 |
| 2014 | 31 | 0 | %0 |
| 2015 | 46 | 0 | %0 |
| 2016 | 95 | 0 | %0 |
| 2017 | 35 | 0 | %0 |
| 2018 | 25 | 0 | %0 |
| 2019 | 9 | 0 | %0 |
| 2020 | 15 | 0 | %0 |
| 2021 | 3 | 0 | %0 |
| 2022 | 7 | 0 | %0 |
| 2023 | 15 | 0 | %0 |
| 2024 | 19 | 0 | %0 |
| 2025 | 43 | 0 | %0 |
| 2026 | 29 | 0 | %0 |