Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 187 kararda bu başlıkta 196 şikâyet inceledi ve 13 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 133 | %68 |
| Düşme | 18 | %9 |
| İhlal | 13 | %7 |
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 13 | %7 |
| Süre aşımı | 8 | %4 |
| Başvurunun reddi | 6 | %3 |
| İhlal olmadığı | 2 | %1 |
| Zaman bakımından yetkisizlik | 1 | %1 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 1 | %1 |
| Kişi bakımından yetkisizlik | 1 | %1 |
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (13 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Bahareh Mohammadtaghıpoorgoldooz, B. No: 2018/26768, 8/4/2026: Başvuru; sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ile kötü muamele yasağının, sınır dışı etme sürecinin özenli yürütülmemesi nedeniyle Anayasa Mahkemesince verilen tedbir kararının gereği yerine getirilemeden yabancının menşe ülkesine sınır dışı edilmesi nedeniyle bireysel başvuru hakkının, idari gözetim kararının hukuka aykırı olması ve tutma nedeninin bildirilmemesi…
- Mohamed Abouel Yazıd Hamada, B. No: 2018/146, 2/2/2022: Başvuru, kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye çıkış yapılmak istenmemesine karşın ülkeye alınmama ve havalimanındaki transit alanda tutulma nedeniyle kötü muamele yasağı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Süre aşımı (8 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- M.N.H., B. No: 2020/32712, 12/3/2026: Başvuru; kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, idari gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, sınır dışı etme davasında bazı usul güvencelerine aykırı davranılması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- E.T., B. No: 2023/11631, 10/12/2025: Başvuru, sınır dışı etme işlemine karşı yargı yoluna başvurulması beklenmeden yabancının rızaya aykırı olarak sınır dışı edilmesi nedeniyle yaşam hakkının, kötü muamele yasağının ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru yollarının tüketilmemesi (133 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Halaf Elnemle, B. No: 2022/104737, 4/3/2026: Başvuru; yaşamının tehlikeye gireceği ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle yaşam hakkının, bu karara karşı açılan davanın süre aşımından reddi nedeniyle yaşam hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının, idari gözetim kararının hukuka aykırı olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ve bu hakla bağlantılı ayrımcılık yasağının, ayrıca sınır dışı etme davasında bazı usul…
- R.T.M.S.H., B. No: 2020/32715, 4/3/2026: Başvuru; kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, idari gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı, sınır dışı etme davasında bazı usul güvencelerine aykırı davranılması nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Kişi bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mohsen Moradı, B. No: 2022/105412, 22/7/2026: Başvuru; devletin istihbarat birimlerince cebren alıkonulma nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, alıkonulma sürecinde kötü muamele iddialarına ilişkin etkili bir ceza soruşturması yürütülmemesi ve kötü muamele görme riski bulunan ülkeye gizlice gönderilme nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Zaman bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Albına Kıyamova (alıbaeva), B. No: 2013/3187, 14/4/2016: Başvuru, çıplak arama nedeniyle insan haysiyeti ile bağdaşmayan muamele yasağının, bu muamelenin temelindeki başvurucunun uyruğuna bağlı ayrımcı tutum nedeniyle insan haysiyeti ile bağdaşmayan muamele yasağı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının, Kumkapı İstanbul) Geri Gönderme Merkezinde GGM) on yedi gün haksız tutulma nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği…
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 13 şikâyette hükmettiği giderimler: manevi tazminat 12, gereği için gönderme (idare) 1, yeniden yargılama 1, tbmm'ye çağrı 1, pilot karar 1. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Son ihlal kararları
- K.N. [GK], B. No: 2022/8989, 20/11/2025: Başvuru, haksız olduğu ileri sürülen idari gözetimin sona ermesinden sonra idari gözetimin hukuka aykırılığını incelettirebileceği bir başvuru yolunun bulunmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Abdül Habib Osmani, B. No: 2022/71895, 21/1/2025: Başvuru, idari gözetim altında tutmanın hukuki olmaması ve tutmaya karşı etkili bir başvuru imkânı sağlanmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Parhat Halmuradow, B. No: 2021/38395, 21/1/2025: Başvuru, hukuka aykırı idari gözetim kararı dolayısıyla açılan tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- M.L., B. No: 2020/15539, 22/11/2022: Başvuru, iade tutuklamasının hukuka aykırı olması, iade sürecindeki tutukluluk incelemelerinin duruşmasız yapılması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, iade yargılaması sürecindeki uygulamalar nedeniyle adil yargılanma hakkının, kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye iade kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2015 | 2 | 2 | %100 |
| 2016 | 12 | 5 | %42 |
| 2017 | 14 | 1 | %7 |
| 2018 | 17 | 0 | %0 |
| 2019 | 19 | 1 | %5 |
| 2020 | 34 | 0 | %0 |
| 2021 | 24 | 0 | %0 |
| 2022 | 30 | 1 | %3 |
| 2023 | 3 | 0 | %0 |
| 2024 | 14 | 0 | %0 |
| 2025 | 20 | 3 | %15 |
| 2026 | 7 | 0 | %0 |
Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı: bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası