Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 245 kararda bu başlıkta 253 şikâyet inceledi ve 161 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, Mahkemenin bu konuda en çok dayandığı ilke paragrafları, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| İhlal | 161 | %64 |
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 27 | %11 |
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 25 | %10 |
| İhlal olmadığı | 15 | %6 |
| Süre aşımı | 9 | %4 |
| Zaman bakımından yetkisizlik | 5 | %2 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 5 | %2 |
| Kişi bakımından yetkisizlik | 4 | %2 |
| Düşme | 1 | %0 |
| İşlemden kaldırılma | 1 | %0 |
Mahkeme hangi ilkelere dayanıyor?
Bu başlıktaki kararların ilgili inceleme bölümlerinde en çok atıf yapılan paragraflar, Anayasa Mahkemesinin kendi ifadesiyle:
Anayasa'nın 20. maddesinde düzenlenen kişisel verilerin korunması hakkı, kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsamaktadır. Maddede ayrıca kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir. Yine Anayasa'nın 12. maddesine göre herkes kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Bu genel nitelikteki anayasal düzenleme ile bireylerin kişilik değerlerine yönelen ve zarar veren olumsuz tutum ve davranışlar dışlanmaktadır. Ayrıca Anayasa'nın 5. maddesinde, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması, maddi ve manevi varlıklarının …
Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere kişisel veri -belirli veya kimliği belirlenebilir olmak şartıyla- bir kişiye ait bütün bilgileri ifade etmekte olup adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi bireyin sadece kimliğini ortaya koyan bilgilerin değil telefon numarası, motorlu taşıt plakası, sosyal güvenlik numarası, pasaport numarası, öz geçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri, sağlık bilgileri, genetik bilgiler, IP adresi, e-posta adresi, alışveriş alışkanlıkları, hobiler, tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler, grup üyelikleri, aile bilgileri gibi kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan tüm verilerdir (AYM, E.2014/74, K.2014/201, 25/12/2014; E.2013/122, K.2014/74, 9/4/2014; E.2014/149, K.2014/151, 2/10/2014; E.2013/84, K.2014/183, 4/12/2014; E.2014/180, K.2015/30, 19/3/2015; Bülent Kaya [GK], B. No: 2013/2941, 11/5/2016, § 49).
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (25 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Derya Baş, B. No: 2023/25666, 17/6/2026: Başvuru; terör örgütü üyeliği suçuyla ilgili olarak yapılan yargısal yorumların öngörülebilir olmaması ve suç oluşturmayan eylemlerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Davut Atalay, B. No: 2022/106461, 29/1/2026: Başvuru, beyanları belirleyici ölçüde hükme esas alınan tanığın sanık tarafından duruşmada sorgulanmasına imkân verilmemesi nedeniyle tanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Süre aşımı (9 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Ahmet Teyit Keşli (5), B. No: 2020/3086, 3/4/2024: Başvuru, kişisel verilerin korunması hakkının, adil yargılanma hakkının, lekelenmeme hakkının ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Ali Ekinci, B. No: 2020/9543, 4/10/2023: Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle atamanın yapılmamasına ilişkin işlemin iptali amacıyla açılan davanın süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, kişisel verilerin güvenlik soruşturmasına esas alınması nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği…
Başvuru yollarının tüketilmemesi (27 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- İ.K., B. No: 2023/42643, 2/9/2026: Başvuru, terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde başvurucunun karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarının karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Hannan Yılbaşı (2), B. No: 2022/109556, 20/5/2026: Başvuru; özel soruşturma usulüne uyulmaması ve kovuşturmanın görevli olmayan mahkemede yapılması nedeniyle kanuni hâkim güvencesinin, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmünde başvurucunun karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarının karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının, terör örgütü üyeliği suçuyla ilgili olarak yapılan yargısal…
Kişi bakımından yetkisizlik (4 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Talip Daştanoğlu, B. No: 2019/30205, 16/4/2025: Başvuru, ahlaki durum nedeniyle resen emekliye sevkedilen kadın subayın intihara sürüklenmesi ve meydana gelen ölüm olayından sorumlu olduğu ileri sürülen askerî personel hakkında ceza soruşturması yapılmaması nedeniyle özel hayata saygı, yaşam ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası, B. No: 2019/34119, 12/7/2023: Başvuru, yüz tanıma sistemi ile mesai takibi yapılması nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Zaman bakımından yetkisizlik (5 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mehmet Doğanay, B. No: 2015/15505, 12/12/2018: BAŞVURU KONUSU Başvuru, dinî bir tarikatla ilişkili olunduğu ve daha önce yabancı bir kadınla evlenildiği için sınavın kazanılmasına rağmen polis okuluna kaydın yapılmaması nedeniyle din ve vicdan hürriyeti ile özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Y.S., B. No: 2014/4791, 26/12/2017: Başvuru, özel yaşama ilişkin hususlara dayanılarak sözleşmenin feshi nedeniyle özel hayata saygı hakkının; sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yoksun kalınan maddi hakların tazmini için açılan davanın reddi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 161 şikâyette hükmettiği giderimler: yeniden yargılama 140, manevi tazminat 19, yeniden soruşturma 6, gereği için gönderme (mahkeme/savcılık) 2, ihlalin tespiti 1. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Son ihlal kararları
- Mustafa Şenol, B. No: 2020/27856, 17/6/2026: Başvuru, kamu görevinden çıkarılan başvurucunun yargısal süreçlerde kullanmak üzere hakkında yürütülen idari soruşturma dosyasıyla ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Baran Akgül, B. No: 2021/18553, 6/5/2026: Başvuru, soruşturma dosyasındaki bilgilerin ele geçirilmesine yönelik şikâyet hakkında etkili bir ceza soruşturması yapılmaması nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Rızgar Adıgüzel, B. No: 2020/8893, 6/5/2026: Başvuru, kişisel verilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına esas alınması nedeniyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Hakan Çiçek [GK], B. No: 2021/27707, 2/4/2026: Başvuru; tehlike hâli taşıyan tutuklu grubuna dâhil edilme üzerine getirilen kısıtlamaların uzun süredir devam etmesi ve belli aralıklarla denetlenmemesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının, kişinin tehlikeli tutuklu hâli taşıyan tutuklular grubuna dâhil edilmesine ilişkin olarak ceza infaz kurumu idaresi tarafından verilen kararda kullanılan ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal…
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2014 | 7 | 2 | %29 |
| 2015 | 4 | 2 | %50 |
| 2016 | 34 | 25 | %74 |
| 2017 | 46 | 37 | %80 |
| 2018 | 21 | 14 | %67 |
| 2019 | 19 | 13 | %68 |
| 2020 | 6 | 5 | %83 |
| 2021 | 13 | 6 | %46 |
| 2022 | 14 | 10 | %71 |
| 2023 | 31 | 19 | %61 |
| 2024 | 19 | 13 | %68 |
| 2025 | 25 | 11 | %44 |
| 2026 | 14 | 4 | %29 |
Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı: bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası