Psikolojik danışmanlık merkezi 2025'ten beri iki yoldan açılabilir: Millî Eğitim Bakanlığından kurum açma izni alınan "rehberlik ve psikolojik danışma merkezi" ya da klinik psikologun il sağlık müdürlüğünden ruhsat aldığı "özel sağlık meslek hizmet birimi". Psikoterapi sağlık hizmetidir; lisans düzeyindeki psikolog ve PDR mezunu kendi adına sağlık birimi açamaz. MEB merkezinde rehber öğretmen/psikolojik danışman veya uzman öğretici psikolog çalışır ve Talim ve Terbiye Kurulu onaylı programlar uygulanır. İzinsiz merkezlere MEB 2026'da 660.600 TL idari para cezası verip kapatabilir (5580 sayılı Kanun m. 3).
Bu yazı iki yolun şartlarını, kimin hangi hizmeti verebileceğini ve izinsiz çalışmanın yaptırımlarını anlatır.
İki yol
| Rehberlik ve psikolojik danışma merkezi (MEB) | Özel sağlık meslek hizmet birimi (Sağlık Bakanlığı) | |
|---|---|---|
| Dayanak | Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği değişikliği (RG 03.01.2025, 32771) | Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik (RG 29.03.2025, 32856) |
| Hizmet | Kendini tanıma, karar verme, problem çözme ve psikolojik iyilik hâline yönelik bireysel veya grup psikolojik destek ve eğitim | Klinik psikologun mesleki yetkisi sınırında sağlık hizmeti |
| Kim açar | Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi (5580 sayılı Kanun m. 1) | Yalnız klinik psikolog; şirket açamaz |
| Kadro | Kurum müdürü; rehber öğretmen/psikolojik danışman ve/veya uzman öğretici psikolog | Klinik psikolog; bir psikolog çalıştırabilir |
| İzin veren | İl millî eğitim müdürlüğü, valilik | İl sağlık müdürlüğü |
MEB rehberlik ve psikolojik danışma merkezi
- Tanım: Bireylerin kendilerini tanımalarına, karar verme ve problem çözme becerilerini geliştirmelerine, psikolojik iyilik hâllerini artırmalarına yönelik bireysel ve/veya grupla profesyonel psikolojik desteğin sunulduğu ve bu alanda eğitimlerin verildiği özel öğretim kurumu (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 4/dd).
- Kadro: Kurum müdürü; rehber öğretmen/psikolojik danışman ve/veya uzman öğretici kadrosunda psikolog; müdür yardımcısı ve diğer personel isteğe bağlıdır (m. 25).
- Müdür şartı: Lisans mezunu olmak ve rehberlik alanına atanma şartlarını veya bu merkezlere en az lisans düzeyinde uzman öğretici olarak atanma şartlarını taşımak; psikolojik danışma ve rehberlik veya psikoloji doktorası da yeterlidir (m. 30). Kontenjanı en çok 30 olan merkezde müdür haftada 40 saate kadar faaliyette bulunabilir (m. 26).
- Program: Psikolojik temelli eğitimlerde EK-18 Program Tablosundaki ve Talim ve Terbiye Kurulu onaylı programlar uygulanır (m. 46/15). Çalışma takvimi ve haftalık çalışma saatleri millî eğitim müdürlüğüne gönderilir (m. 10/4).
- Kayıt: Kayıt olacak bireylerden kimlik bilgileri ve programın özelliğine göre diğer belgeler istenir (m. 51/18).
Klinik psikologun sağlık birimi
- Kim: Klinik psikoloji yüksek lisansı veya doktorası yapmış klinik psikolog (1219 sayılı Kanun ek m. 13/a).
- Yetki: Nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleriyle psikolojik değerlendirme; hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda psikoterapi; hastalık durumlarında uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesiyle psikoterapi (ek m. 13/a).
- Birim kuralları: Hasta için hekimin tanısı ve tedavi planı, her uygulama için yazılı rıza, elektronik kayıt; meslek mensubu başka sağlık kuruluşunda çalışamaz; tabelada "Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi" ve ad-unvan dışında isim kullanılamaz (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 16, 18, 19). Ayrıntı: sağlık meslek hizmet birimi nasıl açılır.
Kim ne yapabilir?
| Unvan | Sağlık birimi açabilir mi? | Psikoterapi |
|---|---|---|
| Klinik psikolog | Evet | Hastalık dışı durumlarda; hastalıkta uzman tabip yönlendirmesiyle |
| Psikolog (lisans) | Hayır; klinik psikologun biriminde veya MEB merkezinde uzman öğretici olarak çalışabilir | Yalnız Bakanlıkça uygun görülen sertifika alanlarındaki tıbbi uygulamalarda görev alabilir |
| Psikolojik danışman (PDR) | Hayır; MEB merkezinde görev alabilir | 1219 sayılı Kanunun ek 13. maddesinde sağlık meslek mensubu olarak sayılmaz |
Kaynak: 1219 sayılı Kanun ek m. 13/a; Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 4, 13; Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 25.
İzinsiz çalışma ve tanıtım
- MEB yaptırımı: Kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan eğitim faaliyeti yürüten yeri kuran veya işletene brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verilir ve yer valilikçe kapatılır (5580 sayılı Kanun m. 3). Danıştay, "Çocuk ve Aile Danışmanlık Merkezi" adıyla çalışan işletmenin kapatılmasını onadı (8. D, E.2024/2053 K.2025/3978). İzinsiz faaliyetin tutanakta somut delillerle gösterilmesi gerekir; yalnız fotoğraflara dayanan işlem bozuldu (8. D, E.2025/4878 K.2025/8385).
- Sağlık yaptırımı: Ruhsatsız veya yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenler 1 Mart 2024'ten beri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (3359 sayılı Kanun ek m. 11/2). Sağlık meslek mensupları ruhsatlı birim olmadan danışmanlık, eğitim, koçluk veya başka isim altında sağlık hizmeti sunamaz (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 21/9).
- Tanıtım: Sağlık hizmeti sunmaya yetkisi olmayanların tanıtımları da Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğe tabidir (m. 2); tanı, tedavi veya terapi vaadi taşıyan tanıtım tespit edilirse faaliyet durdurulur ve suç duyurusunda bulunulur (m. 10/6-7). Sınırlar için: sağlık meslek mensuplarında reklam yasağı.
- Mühür veya ceza gelirse: Kapatma ve para cezası birlikte, tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava edilir; yalnız para cezası için 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Ayrıntı: ergoterapi ve dil-konuşma merkezi nasıl açılır.
Sık sorulan sorular
Psikolog danışmanlık merkezi açabilir mi?
Psikolog iki yoldan çalışabilir. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı "rehberlik ve psikolojik danışma merkezi" kurum açma izniyle açılır ve psikolog orada uzman öğretici olarak görev alabilir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği, RG 03.01.2025). Sağlık Bakanlığına bağlı "özel sağlık meslek hizmet birimi"ni ise yalnız klinik psikolog açabilir; klinik psikolog birimde bir psikolog çalıştırabilir (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği m. 4, 13).
PDR mezunu danışmanlık merkezi açabilir mi?
MEB'e bağlı rehberlik ve psikolojik danışma merkezi, 5580 sayılı Kanun kapsamında kurum açma izniyle açılır; kurucu gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olabilir (5580 sayılı Kanun m. 1). Merkezde rehber öğretmen/psikolojik danışman görevlendirilir. PDR mezunu Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık meslek hizmet birimi açamaz; bu birimi açabilecekler arasında yalnız klinik psikolog vardır.
Psikolojik danışmanlık merkezi açmak için gerekenler nelerdir?
MEB yolunda: il millî eğitim müdürlüğüne kurum açma izni başvurusu, Talim ve Terbiye Kurulu onaylı EK-18 programlarından uygulanacak olanlar, kurum müdürü ve rehber öğretmen/psikolojik danışman veya uzman öğretici psikolog kadrosu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5, 25, 46). Klinik psikologun sağlık birimi için: il sağlık müdürlüğüne diploma, iş sözleşmesi, tapu veya kira sözleşmesi, kroki, yangın belgesi, yapı kullanma izni ve tıbbi atık belgeleriyle başvuru (Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği EK-1).
Psikolojik danışmanlık merkezi açmak için yüksek lisans şart mı?
MEB merkezinin müdüründe lisans mezuniyeti ile rehberlik alanına atanma şartlarını veya bu merkezlere en az lisans düzeyinde uzman öğretici olarak atanma şartlarını taşımak aranır; psikolojik danışma ve rehberlik veya psikoloji doktorası da yeterlidir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 30). Sağlık meslek hizmet birimi açacak klinik psikolog ise 1219 sayılı Kanuna göre klinik psikoloji yüksek lisansı veya doktorası yapmış olmalıdır (ek m. 13/a).
Psikolog terapi yapabilir mi?
Psikoterapi sağlık hizmetidir. Klinik psikolog hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda psikoterapi yapabilir; hastalık durumlarında uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesine bağlıdır. Lisans düzeyindeki psikolog ancak Sağlık Bakanlığınca uygun görülen sertifikalı eğitimini aldığı alanlarda tıbbi uygulamalarda görev alabilir (1219 sayılı Kanun ek m. 13/a). Yetkisiz sağlık hizmeti 2024'ten beri bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektiren suçtur (3359 sayılı Kanun ek m. 11/2).
İzinsiz danışmanlık merkezinin cezası nedir?
MEB, kurum açma izni olmadan eğitim faaliyeti yürüten yeri kuran veya işletene brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası verir ve yeri kapatır (5580 sayılı Kanun m. 3); 2026'da tutar 660.600 TL'dir. Danıştay, "Çocuk ve Aile Danışmanlık Merkezi" adıyla çalışan bir işletmenin kapatılmasını onadı (8. D, E.2024/2053 K.2025/3978). Faaliyet sağlık hizmeti niteliğindeyse ayrıca yetkisiz sağlık hizmeti riski doğar.
Danışmanlık merkezi sosyal medyada nasıl tanıtım yapabilir?
Sağlık hizmeti sunmaya yetkisi olmayan kişilerin tanıtımları da Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğe tabidir (m. 2). Tanı, tedavi veya terapi vaadi içeren tanıtım yetkisiz sağlık hizmeti sayılabilir; faaliyet durdurulur ve savcılığa suç duyurusunda bulunulur (m. 10/6-7). Özel öğretim kurumlarının gerçeğe aykırı veya yanıltıcı reklamı da idari para cezası gerektirir (5580 sayılı Kanun m. 7).
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik (RG 03.01.2025, 32771): m. 4/dd, 10/4, 25, 26, 30, 46/15, 51/18 değişiklikleri
- 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu m. 1, 3, 7
- Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik (RG 29.03.2025, 32856) m. 4, 13, 16, 18, 19, 21; 1219 sayılı Kanun ek m. 13/a
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ek m. 11/2; Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (RG 29.07.2023, 32263) m. 2, 10
- Danıştay 8. Dairesi, E.2024/2053 K.2025/3978 (24.04.2025); E.2025/4878 K.2025/8385 (07.11.2025)