Nafaka, tarafların malî durumu değiştiğinde veya hakkaniyet gerektirdiğinde artırma davasıyla yükseltilir (TMK m. 176/4, 331). Kanun bir artış oranı koymaz; hâkim çocuğun ihtiyaçlarına ve tarafların gelirlerine bakar. Kararda yıllık artış yazıyorsa nafaka her yıl TÜFE veya ÜFE oranında artar; yazmıyorsa artırım davası gerekir. Dava, boşanmadan sonra nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde açılır ve adli tatilde de görülür.
Bu yazı nafaka artırımının şartlarını, yıllık otomatik artış ile artırım davasının farkını ve Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025-2026'da verdiği kararları anlatır.
Kanun ne diyor?
- Yoksulluk nafakası: Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir (TMK m. 176/4).
- İştirak (çocuk) nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ana veya baba, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (m. 182). Nafaka miktarı çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir; durum değişirse hâkim istem üzerine miktarı yeniden belirler (m. 330, 331).
- Gelecek yıllar: Hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir (m. 176/4, 182, 330).
Süresiz yoksulluk nafakasıyla ilgili Anayasa Mahkemesi kararı ve yürürlük tarihi süresiz nafaka kararı yazısında anlatılmıştır.
Yıllık otomatik artış ve artırım davası
Mahkemeler gelecek yıllar için artışı çoğu zaman şu tür bir formülle karara yazar: nafakanın kararın kesinleşmesinden itibaren her yıl ocak ayında, bir önceki yılın ortalaması oranında, TÜİK'in açıkladığı TÜFE oranını geçmemek kaydıyla ÜFE oranında artırılması. Yargıtay'ın 2025'te incelediği bir dosyada bölge adliye mahkemesi aylık 900 TL'lik iştirak nafakasını dava tarihinden geçerli olarak 5.000 TL'ye çıkarmış ve bu formülü uygulamıştı (2. HD, E.2025/8849 K.2025/10780).
- Kararda böyle bir artış hükmü varsa, alacaklı her yıl artmış tutarı icra yoluyla isteyebilir; ayrıca dava açması gerekmez.
- Kararda artış hükmü yoksa veya yıllık artış çocuğun gerçek ihtiyaçlarını karşılamıyorsa, artırım davası açılır. Dava, nafakanın dava tarihinden itibaren yeniden belirlenmesini sağlar.
- Nafaka yükümlüsü de gelirinin düşmesi veya alacaklının durumunun iyileşmesi hâlinde azaltma ya da kaldırma davası açabilir (m. 176/4, 331).
2026 Yargıtay kararları
- Protokoldeki feragat engel değil: Anlaşmalı boşanma protokolünde tarafların "yıllık artış oranları hariç" birbirlerinden nafaka ve başka hiçbir hak talep etmeyeceklerini kabul etmeleri, ileride iştirak ve yoksulluk nafakalarının artırılması davası açılmasına engel değildir (E.2026/2058 K.2026/4169, 15.04.2026).
- Islahla artırma: Daire, çocuğun üstün yararı ve iştirak nafakasının kamu düzenine ilişkin niteliği nedeniyle, artırım davasında dava dilekçesinde istenen miktarın yargılama sırasında ıslahla yükseltilebileceğini kabul etti (E.2025/10739 K.2026/2494, 04.03.2026). Karar oy çokluğuyla verildi; karşı oy, Hukuk Genel Kurulunun 2019 tarihli kararına dayanarak ıslahın mümkün olmadığını savundu.
- Okul masrafları ayrı yükümlülük değil: Protokoldeki "okul masrafları ve servis giderleri yarı yarıya karşılanacaktır" gibi bir hüküm belirli veya belirlenebilir olmadığı için icra edilemez; eğitim giderleri iştirak nafakasının içinde değerlendirilir ve nafaka buna göre belirlenmelidir (E.2026/3365 K.2026/6507, 11.06.2026; E.2025/10739 K.2026/2494).
- Temyiz sınırı: Hükmedilen yıllık artış tutarı temyiz sınırının (2026'da açılan davalarda 682.000 TL) altında kalırsa bölge adliye mahkemesinin istinafı esastan reddeden kararı kesindir. Daire, 2024'te açılan bir davada 86.400 TL'lik yıllık artışın 378.290 TL'lik sınırın altında kaldığı gerekçesiyle temyiz dilekçesini reddetti (E.2025/10785 K.2026/1717). Bölge adliye mahkemesi istinafı kabul edip yeniden esas hakkında karar vermişse durum farklıdır: Anayasa Mahkemesi bu hâlde temyiz yolunu kapatan kuralı iptal etti (E.2026/49, K.2026/48; RG 21.05.2026) ve 31 Temmuz 2026'da eklenen HMK m. 362/3'e göre kararın kabul veya ret edilen kısmı istinaf sınırını aşıyorsa karar temyiz edilebilir; iki karar arasındaki fark istinaf sınırını aşmıyorsa ya da karar yalnız yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkinse temyiz yolu kapalıdır.
Mahkeme, harç ve süre
- Yetki: Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177). Dava aile mahkemesinde, aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Adli tatil: Her çeşit nafaka davası adli tatilde de görülür (HMK m. 103/1-b).
- Harç: Nafakaya hükmedilmesinde karar harcı bir yıllık nafaka tutarı üzerinden binde 11,38'dir; başvurma harcı ve gider avansı dava masrafları 2026 yazısında.
- Süre: Balıkesir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna göre Balıkesir 1. Aile Mahkemesinde nafakanın artırımı davaları ortalama 182 gün sürdü. Aile mahkemelerindeki diğer dava türlerinin süreleri boşanma davası ne kadar sürer yazısında.
Hangi belgeler sunulmalı?
- Önceki nafaka kararı veya anlaşmalı boşanma protokolü ve kesinleşme şerhi,
- Çocuğun okul kaydı, okul ve servis ücretleri, kurs, sağlık ve diğer giderlerini gösteren belgeler,
- Nafaka yükümlüsünün güncel gelirini gösteren bordro, SGK kayıtları, vergi ve tapu kayıtları; mahkeme ayrıca sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırır,
- Nafaka alacaklısının kendi gelir ve giderlerine ilişkin belgeler.
Nafakanın ödenmemesi hâlinde icra takibi ve tazyik hapsi yolu nafaka ödememe cezası yazısında anlatılmıştır.
Sık sorulan sorular
Nafaka ne kadar artar 2026?
Kanun nafaka artırımı için sabit bir oran öngörmez. Hâkim, nafaka yükümlüsünün ve alacaklısının güncel gelirlerine, çocuğun yaşı ve eğitim giderleri gibi ihtiyaçlarına ve hakkaniyete bakarak yeni miktarı belirler (TMK m. 176/4, 330, 331). Örneğin Yargıtay'ın 2025'te temyiz incelemesi yaptığı bir dosyada bölge adliye mahkemesi aylık 900 TL olan iştirak nafakasını dava tarihinden geçerli olarak 5.000 TL'ye çıkarmıştı (2. HD, E.2025/8849 K.2025/10780).
Nafaka her yıl kendiliğinden artar mı?
Ancak kararda yazıyorsa. Hâkim istem hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir (TMK m. 176/4, 182, 330). Mahkemeler bunu çoğu zaman 'kararın kesinleşmesinden itibaren her yıl ocak ayında, bir önceki yılın ortalaması oranında TÜFE'yi geçmemek kaydıyla ÜFE oranında artış' gibi bir formülle yazar. Kararda böyle bir hüküm yoksa nafakanın yükselmesi için artırım davası açmak gerekir.
Nafaka artırım davası ne zaman açılabilir?
Tarafların malî durumu değiştiğinde veya hakkaniyet gerektirdiğinde açılabilir (TMK m. 176/4); çocuk nafakasında durumun değişmesi yeterlidir (TMK m. 331). Çocuğun büyümesi, okula başlaması, sağlık giderlerinin artması veya nafaka yükümlüsünün gelirinin yükselmesi tipik sebeplerdir. Önceki karardan sonra koşulların gerçekten değiştiğini gösteren belgeler sunulmalıdır.
Nafaka artırım davası ne kadar sürer?
Balıkesir Adalet Komisyonunun 2025 faaliyet raporuna göre Balıkesir 1. Aile Mahkemesinde nafakanın artırımı davaları 2025'te ortalama 182 günde sonuçlandı. Kararda hükmedilen yıllık artış tutarı temyiz sınırının altında kalırsa bölge adliye mahkemesinin istinafı esastan reddeden kararı kesindir; Yargıtay 2026'da bu nedenle pek çok nafaka artırım dosyasında temyiz dilekçesini miktardan reddetti (2. HD, E.2025/10785 K.2026/1717).
Anlaşmalı boşanma protokolünde nafakadan feragat ettim, artırım davası açabilir miyim?
Protokoldeki genel feragat maddesi, kural olarak ileride nafakanın artırılmasını istemeye engel değildir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 15.04.2026 tarihli kararında, protokolde tarafların 'yıllık artış oranları hariç' başka hiçbir nafaka talebi olmadığını kabul etmelerinin iştirak ve yoksulluk nafakalarının artırılması davasına engel olmadığına karar verdi (E.2026/2058 K.2026/4169).
Nafaka artırım davası hangi mahkemede açılır ve adli tatilde görülür mü?
Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m. 177); dava aile mahkemesinde, aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesinde açılır. Her çeşit nafaka davası adli tatilde de görülür (HMK m. 103/1-b). Karar harcı bir yıllık nafaka tutarı üzerinden binde 11,38 oranında hesaplanır.
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 176, 177, 182, 330, 331
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 103, 176, 362
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E.2025/8849 K.2025/10780 (08.12.2025); E.2025/10785 K.2026/1717 (16.02.2026); E.2025/10739 K.2026/2494 (04.03.2026); E.2026/2058 K.2026/4169 (15.04.2026); E.2026/3365 K.2026/6507 (11.06.2026)
- Balıkesir Adalet Komisyonu, 2025 Yılı Faaliyet Raporu