Targal Hukuk ana sayfa

Aile Hukuku

Evlilik, boşanma, çocuklar ve eşler arasındaki malvarlığı ilişkilerinden doğan hukuki süreçler.

ALAN HAKKINDA

Aile hukuku; evlenme, boşanma, eşler arasındaki mal rejimi, soybağı, velayet ve nafaka gibi aile ilişkilerinden doğan kişisel ve malvarlıksal sonuçları düzenler. Bu alandaki uyuşmazlıklarda çocuğun üstün yararı, aile hayatının gizliliği ve tarafların sosyal ve ekonomik koşulları birlikte değerlendirilir.

Mahkeme; tarafların taleplerini çocukların durumu, sosyal ve ekonomik koşullar, malvarlığı ilişkileri ve varsa korunma ihtiyacıyla birlikte inceler. Tarafların dava veya başvuru öncesinde taleplerini ve dayandıkları belgeleri açıkça belirlemesi, uyuşmazlığın kapsamını netleştirir.

SÜREÇ VE SÜRELER

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma

Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin davasını diğerinin kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir (TMK m. 166/3). Velayet, nafaka ve mal paylaşımı gibi konuların protokolde düzenlenmesi beklenir. Anlaşma sağlanamazsa dava çekişmeli olarak görülür; boşanma sebebi ve kusur, tarafların sunduğu delillerle ispatlanır.

Velayet ve nafaka

Velayet kararında çocuğun üstün yararı esas alınır; çocuğun yaşı ve olgunluğu elverdiği ölçüde görüşü dinlenir. Dava sürerken tedbir nafakası istenebilir; boşanmayla birlikte çocuk için iştirak nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası talep edilebilir. Koşullar değiştiğinde nafakanın artırılması veya azaltılması ayrı bir davayla istenir.

Mal rejiminin tasfiyesi

Eşler sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişse, 1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallar için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Katılma alacağı, katkı payı ve değer artış payı talepleri boşanma davasından ayrı bir davada görülür; hesaplamada mal rejiminin sona erdiği tarih esas alınır.

Koruma tedbirleri

Şiddet veya şiddet tehlikesi bulunduğunda 6284 sayılı Kanun kapsamında evden uzaklaştırma ve iletişim yasağı gibi tedbirler aile mahkemesinden, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amirinden veya mülki amirden istenebilir. Tedbir kararı verilmesi için şiddetin ispatına ilişkin delil veya belge aranmaz (m. 8/3).

SIK SORULAN SORULAR

Boşanma davası hangi mahkemede açılır?

Boşanma davası aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu görevi yürütür. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerin mahkemesidir (TMK m. 168).

Zina veya kötü muamele sebebiyle açılacak davanın süresi var mı?

Evet. Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebeplerine dayanan davalar, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl içinde açılır. Bu sebebi affeden eşin dava hakkı yoktur (TMK m. 161, 162).

Nafaka sonradan artırılabilir veya azaltılabilir mi?

İrat biçiminde ödenen nafaka, tarafların mali durumu değiştiğinde veya hakkaniyet gerektirdiğinde artırılabilir ya da azaltılabilir. Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse nafaka kendiliğinden kalkar; evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması veya yoksulluğunun ortadan kalkması hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m. 176).

Velayet kararı değiştirilebilir mi?

Velayet sahibi ebeveynin başkasıyla evlenmesi, başka bir yere taşınması veya ölmesi gibi yeni olgular gerektirdiğinde hâkim resen ya da ebeveynlerden birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alır (TMK m. 183). Değişiklik talebinde de çocuğun üstün yararı esas alınır.

Anlaşmalı boşanmada protokolde neler yer alır?

Eşler boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında bir düzenleme yapar; velayet, kişisel ilişki, nafaka ve mal paylaşımı bu düzenlemede yer alır. Hâkim tarafları bizzat dinler ve düzenlemeyi uygun bulmalıdır; tarafların ve çocukların menfaatine göre gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir (TMK m. 166/3).

Boşanma kararına karşı ne kadar sürede istinaf yoluna başvurulur?

İstinaf süresi, kararın taraflara usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m. 345). Aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez; nafaka kararlarında ise icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK m. 350).

BELGELER

Bu alandaki bir dosyanın incelenmesinde çoğunlukla şu belgeler kullanılır:

  • Nüfus kayıt örneği ve evlilik cüzdanı
  • Çocukların okul ve sağlık kayıtları
  • Tarafların gelirini gösteren bordro, vergi ve banka kayıtları
  • Evlilik içinde edinilen taşınmaz ve araçların tapu ve ruhsat kayıtları
  • Varsa şiddet veya tehditle ilgili rapor, şikâyet ve koruma kararları
  • Uyuşmazlıkla ilgili yazışma ve mesajlar
KAPSAM

Başlıca çalışma başlıkları

  1. 01

    Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları ile boşanma protokolleri

  2. 02

    Velayet, kişisel ilişki kurulması ve çocuğun teslimine ilişkin işlemler

  3. 03

    Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası talepleri

  4. 04

    Mal rejiminin tasfiyesi; katılma, katkı payı ve değer artış payı alacakları

  5. 05

    Ziynet alacağına ilişkin uyuşmazlıklar

  6. 06

    6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler

  7. 07

    Soybağının kurulması veya reddi, babalık ve evlat edinme işlemleri

  8. 08

    Yabancı aile hukuku kararlarının tanınması ve tenfizi