Ormanda izin verilen ocak yerleri dışında ateş yakmak, yakılan ateşi söndürmeden ayrılmak, ormana sönmemiş sigara atmak ve ormana dört kilometre mesafede anız yakmak idari para cezası değil suçtur: bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür (6831 sayılı Orman Kanunu m. 76, 110).
Devlet ormanında orman idaresinin belirlediği konak yerleri dışında gecelemenin idari para cezası 2026'da 4.293 TL'dir. Dikkatsizlikle orman yangınına sebebiyet veren üç yıldan on yıla, kasten orman yakan on yıldan az olmamak üzere hapisle cezalandırılır; bu cezalar 2023'te 7442 sayılı Kanunla ağırlaştırıldı. Bu yazı ormandaki yasak fiilleri, cezaları, ceza artırım hâllerini, valilik giriş yasaklarını ve tazminatı anlatır.
Ormanda yasak fiiller ve cezaları
Orman Kanununun 76. maddesi ormanlarda dört fiili yasaklar; 110. madde bunların yaptırımını belirler (6831 sayılı Kanun):
| Fiil | Niteliği | Yaptırım |
|---|---|---|
| Devlet ormanlarında orman idaresince belirlenen konak yerleri dışında gecelemek (m. 76/a) | Kabahat | 2026'da 4.293 TL idari para cezası |
| İzin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerler dışında ateş yakmak; izinli yerde yakılan ateşi söndürmeden ayrılmak (m. 76/b) | Suç | 1-3 yıl hapis ve adli para cezası |
| Ormana sönmemiş sigara veya yangına dolaylı yol açabilecek madde atmak (m. 76/c) | Suç | 1-3 yıl hapis ve adli para cezası |
| Ormana dört kilometre mesafede veya Kanunun 31 ve 32. maddeleri kapsamındaki köylerin sınırları içinde anız veya benzeri bitki örtüsü yakmak (m. 76/d) | Suç | 1-3 yıl hapis ve adli para cezası |
Gecelemenin cezası Kanunda 1.500 TL'dir; 7442 sayılı Kanunla 2023'te elli liradan bu tutara çıkarıldı ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır. 2026 tutarı Orman Genel Müdürlüğünün 2026 cetvelinden alınmıştır.
Mangal, piknik ateşi veya kamp ateşi bu ayrımda ikinci satıra girer: ateş ancak orman idaresinin izin verdiği ve ocak yeri olarak belirlediği yerde yakılabilir. Mesire alanlarında ayrılmış ocaklar dışında ateş yakmak da suçtur.
Orman yangınına sebebiyet verme ve orman yakma
- Dikkatsizlikle yangın. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak orman yangınına sebebiyet veren kişi üç yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır. Failin yangının söndürülmesine ve etkilerinin azaltılmasına yönelik çabaları veya zararın azlığı gözetilerek ceza yarısına kadar indirilebilir (m. 110/3). 2023'ten önce bu suçun cezası iki yıldan yedi yıla kadardı.
- Kasten orman yakma. Kasten orman yakan kişi on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Suç, yangına müdahaleyi geciktirmek veya söndürmeyi zorlaştırmak amacıyla ve buna elverişli yer, zaman veya şartlarda işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m. 110/4).
- Örgüt faaliyeti. Devletin güvenliğine karşı suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde devlet ormanlarını yakan kişi müebbet hapis ve yirmi bin günden yirmi beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
- Ölüm ve yaralanma. Bu suçlar sebebiyle ölüm veya yaralanma meydana gelirse fail ayrıca bu suçlardan da cezalandırılır.
Zararın belirlenmesinde tamamen yanan ağaç ve ağaççıkların değeri, kısmen yananların değerindeki azalma, alt tabaka orman örtüsünün yanmasından doğan zarar ve toprağın humuslu tabakasının yanmasından doğan verim kaybı dikkate alınır.
Ceza artırımı, giriş yasakları ve tazminat
- İki kat ceza. Kanunun 3. maddesiyle orman rejimine alınan yerlerde ve muhafaza ormanı ile milli park olarak ayrılmış ormanlarda ormanla ilgili suçları işleyenlere verilecek ceza iki kat uygulanır (m. 111).
- Valilik yasakları. Mahallin en büyük mülki amiri, orman idaresinin göstereceği lüzum üzerine kuraklık veya yangın riski gibi olağanüstü zamanlarda belirli bir süre için ormanlara girmeyi yasaklayabilir ve ormandaki her türlü işi durdurabilir (m. 74). Yasağa uymayanlara mülki amir Kabahatler Kanununun 32. maddesine göre emre aykırı davranış idari para cezası verir (m. 107). Yasağın kapsamı ve süresi her ilde valilik kararıyla ilan edilir.
- Tazminat. Orman Kanunuyla yasaklanan fiillerin yol açtığı zarar için, dikili ağaç kesme dışındaki fiillerde, genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat istenebilir (m. 112).
Soruşturma, idari ceza ve itiraz
- Suçlarda. Ateş yakma, sigara atma, anız yakma ve yangına sebebiyet verme fiillerinde Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma yürütür; orman memurları bu suçların önlenmesi ve soruşturmasında kolluk görevlisi sıfatını taşır (m. 77). Bir yıldan üç yıla kadar hapis öngören suçlarda hükmolunan ceza iki yıl veya daha azsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kuralları gündeme gelir; ayrıntı HAGB nedir yazısında.
- Gecelemede. Konak yeri dışında gecelemenin idari para cezasını orman işletme şefi verir (m. 111/a); karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27).
Av ve balık avıyla ilgili cezalar için kaçak avcılık cezası 2026 ve balık avlama cezası 2026 yazılarına bakılabilir.
Sık sorulan sorular
Ormanda ateş yakma cezası 2026 ne kadar?
Ormanlarda izin verilen ve ocak yeri olarak belirlenen yerler dışında ateş yakmak veya izin verilen yerde yakılan ateşi söndürmeden ayrılmak suçtur; bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası verilir (6831 sayılı Orman Kanunu m. 76/b, 110/2). Fiil orman rejimine alınan yerlerde, muhafaza ormanlarında veya milli parklarda işlenirse ceza iki kat uygulanır (m. 111).
Ormanda mangal yakmak yasak mı?
Orman idaresinin izin verdiği ve ocak yeri olarak belirlediği alanlar dışında ormanda mangal dahil her türlü ateş yakmak yasaktır ve bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektiren bir suçtur (m. 76/b, 110/2). Ocak yeri olarak belirlenmiş mesire alanlarında ateş yakılabilir; ancak ateşi söndürmeden alanı terk etmek de aynı suçu oluşturur. Valilikler yangın riski yüksek dönemlerde bu alanları da kapatabilir.
Ormanda kamp yapmak yasak mı, cezası ne kadar?
Devlet ormanlarında orman idaresince belirlenen konak yerleri dışında gecelemek yasaktır (6831 sayılı Kanun m. 76/a). Bu fiile 2026'da 4.293 TL idari para cezası verilir; cezayı orman işletme şefi verir ve itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır (m. 110/1; Orman Genel Müdürlüğü 2026 cetveli). Kamp sırasında izinli yer dışında ateş yakılırsa ayrıca hapis cezası gerektiren suç oluşur.
Ormana sigara atmanın cezası nedir?
Ormanlara sönmemiş sigara veya yangına dolaylı olarak yol açabilecek madde atmak yasaktır ve bir yıldan üç yıla kadar hapis ile adli para cezası gerektirir (6831 sayılı Kanun m. 76/c, 110/2). Atılan sigara yangına yol açarsa fail ayrıca dikkatsizlikle orman yangınına sebebiyet verme suçundan üç yıldan on yıla kadar hapisle yargılanabilir.
Orman yakınında anız yakmanın cezası nedir?
Ormanlara dört kilometre mesafe içinde veya Orman Kanununun 31 ve 32. maddeleri kapsamındaki köylerin sınırları içinde anız veya benzeri bitki örtüsü yakmak yasaktır; cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır (6831 sayılı Kanun m. 76/d, 110/2).
Orman yangınına sebep olmanın cezası nedir?
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak orman yangınına sebebiyet veren kişi üç yıldan on yıla kadar hapisle cezalandırılır; failin yangını söndürme ve etkilerini azaltma çabası ya da zararın azlığı gözetilerek ceza yarısına kadar indirilebilir. Kasten orman yakan kişiye on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası verilir (6831 sayılı Kanun m. 110, 7442 sayılı Kanunla 2023'te ağırlaştırıldı).
Valiliğin ormanlara giriş yasağına uymamanın cezası nedir?
Mülki amir, orman idaresinin talebi üzerine kuraklık veya yangın riski gibi olağanüstü zamanlarda belirli bir süre için ormanlara girmeyi yasaklayabilir ve ormandaki işleri durdurabilir (6831 sayılı Kanun m. 74). Bu yasağa uymayanlara mahallin en büyük mülki amiri Kabahatler Kanununun 32. maddesine göre emre aykırı davranış idari para cezası verir (m. 107).
Milli parkta veya muhafaza ormanında ceza artar mı?
Artar. Orman Kanununun 3. maddesiyle orman rejimine alınan yerlerde ve muhafaza ormanı ile milli park olarak ayrılmış ormanlarda ormanla ilgili suçları işleyenlere verilecek ceza iki kat uygulanır (6831 sayılı Kanun m. 111).
Orman yangınında tazminat istenir mi?
İstenir. Orman Kanunuyla yasaklanan fiillerin yol açtığı zarar için, dikili ağaç kesme dışındaki fiillerde, genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat istenebilir (6831 sayılı Kanun m. 112). Yangın zararının belirlenmesinde tamamen veya kısmen yanan ağaçların değeri, alt örtünün ve toprağın humuslu tabakasının yanmasından doğan kayıp dikkate alınır (m. 110/3).
Muhammet Zeyd Targal
Balıkesir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunudur ve aynı üniversitenin Hukuk Fakültesinde öğrenimini sürdürmektedir. Targal Avukatlık Bürosunun hukukî yayın çalışmalarında yer almaktadır.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 6831 sayılı Orman Kanunu m. 74, 76, 77, 107, 110, 111, 111/a, 112 (7442 sayılı Kanunla değişik, 23.03.2023)
- Orman Genel Müdürlüğü, 6831 sayılı Kanun kapsamında 2026 yılında uygulanacak idari para cezaları cetveli
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27, 32