Ağaç Kesme Cezası 2026: Ormandan Ağaç Kesme, Motorlu Testere, Tapulu Arazide Kesim, Orman Açma ve Kaçak Odun Taşıma

Devlet ormanında ağaç kesme

Orman Kanununun 14. maddesi Devlet ormanlarında fidan kesmeyi ve sökmeyi, ağaçları yaralamayı, dal ve tepe kesmeyi, dikili yaş veya kuru ağaçları kesmeyi veya sökmeyi, kabuk, çıra, katran, sakız çıkarmayı, yatık veya devrik ağaçları götürmeyi ve kömür yapmayı yasaklar. Bu fiillerin yaptırımı 91. maddededir (6831 sayılı Kanun):

İdari para cezalarının 2026 tutarları Orman Genel Müdürlüğünün 2026 cetvelinden alınmıştır; cezayı orman işletme şefi verir, itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır. Orman memurları bu suçların önlenmesi ve soruşturmasında kolluk görevlisi sıfatını taşır (m. 77).

Yargıtay'a göre ceza nasıl hesaplanır

• Önce indirim, sonra artırım. Yakacak nitelikteki ağaç motorlu testereyle kesilmişse önce yakacak nitelik nedeniyle yarı indirim, sonra motorlu testere nedeniyle bir kat artırım yapılır. Yargıtay 19. Ceza Dairesi ters sırayla yapılan hesabı sanığa fazla ceza verilmesi sayıp düzelterek onadı (E.2015/312, K.2015/111, 08.04.2015; E.2015/8453, K.2016/519, 19.01.2016). Bu kararlardan birinde 3 aylık temel ceza yakacak indirimiyle 1 ay 15 güne, motorlu testere artırımıyla 3 aya, iyi hâl indirimiyle 2 ay 15 gün hapis ve 3 gün adli para cezasına indi.
• Ek savunma hakkı. Dava yalnız 91/1. maddeden açılmışsa, motorlu testere artırımı uygulanmadan önce sanığa ek savunma hakkı tanınmalıdır (CMK m. 226). Daire bu hakkı tanımadan artırım yapılmasını ve testere ile emvalin müsaderesi hakkında karar verilmemesini bozma sebebi saydı (E.2021/291, K.2021/2296, 02.03.2021).
• Lehe kanun karşılaştırması. Suç tarihinden sonra 91. maddede değişiklik yapılmışsa eski ve yeni hükümler olaya ayrı ayrı uygulanıp sonuçlar karşılaştırılarak sanığın lehine olan kanun belirlenir (E.2016/4035, K.2016/20186, 23.06.2016).

Tapulu arazide ağaç kesme

Orman Kanununun 1. maddesi bazı yerleri orman saymaz. Ağaç kesmede en çok karşılaşılanlar şunlardır:

• Özel mülkiyette bulunan ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık, küme veya sıra hâlinde ağaçlarla örtülü yerler (m. 1/F);
• Orman sınırları dışında, yüzölçümü üç hektarı aşmayan sahipli arazilerde doğal yetişen ağaçlarla örtülü yerler (m. 1/G);
• Orman sınırları dışında, büyüklüğüne bakılmaksızın sahipli arazilerde ekim ve dikimle yetiştirilen ağaçlarla örtülü yerler (m. 1/K, 2020);
• Özel mülkiyetteki her nevi meyveli ağaç ve ağaççıklar (m. 1/H).

Bu yerlerdeki ağaçlardan faydalanma 116. maddeye göre olur. Meyveli ağaçlarla örtülü yerlerden, fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri hariç, sahibi her türlü ihtiyacı ve pazar satışı için hiçbir kayıt ve şarta bağlı olmadan kesim ve taşıma yapabilir. Tarım arazisindeki dağınık ağaçlar, üç hektara kadar sahipli arazideki doğal ağaçlar ve ekim-dikimle yetiştirilen ağaçlar ile fıstık çamlıkları ve palamut meşeliklerinden ise sahibi kendi yapacak ve yakacak ihtiyacını orman idaresine haber vererek ve tutanakla karşılar; bu durumda damga ve nakliye tezkeresi aranmaz. Pazar satışı için yapılan kesimler keşif, damga ve nakliye işlemlerine tabidir.

Bu kurallara aykırı olarak kesilen ağaçların dikili kabuklu gövde hacmi beş metreküpe kadarsa 2026'da 4.741 TL, beş metreküpü aşan her metreküp için ilave 949 TL idari para cezası verilir (m. 116, 7255 sayılı Kanunla 2020'de değişik). Bu fiil suç değil kabahattir.

Orman açma, işgal ve kaçak odun taşıma

• İşgal ve tarla açma. Devlet ormanlarında, ormanın korunması ve imarı için yapılanlar ve planlı otlatma için geçici çevirmeler dışında her çeşit bina, ağıl ve hayvan barınağı yapmak, tarla açmak, işlemek, ekmek ve orman içinde yerleşmek yasaktır (m. 17). Bu fiillere altı aydan iki yıla kadar hapis verilir. İşgal ve faydalanma suçu yeniden tarla açılarak, yanmış orman sahalarında veya kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içinde işlenirse ceza bir kat artırılır. Suçun konusu, kullanılan eşya ve elde edilen ürünler müsadere edilir; müsadere edilen tesisler gerekirse yıkılır (m. 93).
• Kaçak odun taşıma ve satın alma. Orman mallarının Kanuna aykırı kesildiğini, taşındığını veya toplandığını bildiği hâlde taşıyan, biçen, işleyen, kabul eden, kullanan, satan, satın alan veya bulunduran kişi bir yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır. Fiil orman ürünü ticaretiyle uğraşanlarca veya aldıkları orman mallarını işleyip satanlarca işlenirse ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Ürünlerin değerinin azlığı gözetilerek ceza yarısına kadar indirilebilir (m. 108).

Orman kadastrosu ve orman sınırlarına itirazla ilgili Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararları orman ve kıyı tapu iptali yazısında anlatılıyor.

Zamanaşımı, müsadere ve usul

• Dava zamanaşımı. Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis gerektiren suçlarda sekiz yıl, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş yıldır (TCK m. 66/1). Süre belirlenirken dosyadaki delillere göre ağırlaştırıcı hâller de dikkate alınır (m. 66/3); motorlu testereyle ağaç kesmede üst sınır on yıla çıktığından süre on beş yıldır.
• Kabahatlerde. Elli bin liradan az idari para cezası gerektiren kabahatlerde soruşturma zamanaşımı üç yıldır (Kabahatler Kanunu m. 20/2-c).
• Müsadere. Suça konu orman emvali, nakil vasıtaları ve suç aletleri Türk Ceza Kanununa göre müsadere edilir (m. 108). Yediemine verilen araç veya testere satılmışsa satış bedeli üzerinden karar verilir (Yargıtay 19. CD, E.2016/4035, K.2016/20186).
• Hapis cezasının çevrilmesi. Ağaç kesme cezaları çoğu zaman kısa süreli hapisle sonuçlanır; kısa süreli hapsin adli para cezasına çevrilmesi, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kuralları için HAGB nedir yazısına bakılabilir.

Ormanda ateş yakma ve yangın cezaları ormanda ateş yakma cezası 2026 yazısında.