AİHM kararlarının Türkçe çevirileri Mahkemenin içtihat veri tabanı HUDOC'ta yayımlanıyor; 10 Ekim 2026 itibarıyla HUDOC'ta 6.694 Türkçe belge vardı ve bunların 5.534'ü Türkiye hakkındaki davalara aitti. Çeviriler resmî değildir: Mahkemenin resmî dilleri İngilizce ve Fransızcadır ve kararlar bu dillerden birinde verilir (İçtüzük Kural 34 § 1, Kural 76).
Mahkeme, HUDOC'taki çevirilerin aksi belirtilmedikçe Yazı İşleri Müdürlüğünce hazırlanmadığını, doğruluk ve dil kalitesinin denetlenmediğini ve yalnız bilgi amacıyla yayımlandığını açıkça belirtir. Çeviri bu nedenle kararı anlamak için kullanılır; dilekçede esas alınan metin özgün metindir.
HUDOC'ta Türkçe belgelerin çoğu Türkiye davalarına ait
Aşağıdaki tablo, 10 Ekim 2026'da HUDOC'ta dil olarak Türkçe işaretlenen belgelerin sayısını gösteriyor. 2024'ten bu yana Türkiye hakkındaki davalarda 360 Türkçe belge eklendi; bunların büyük çoğunluğu HUDOC'ta “Turkish Translation by the Turkish Ministry of Justice” başlığıyla, yani Adalet Bakanlığı çevirisi olarak yayımlandı.
| Belge türü | Bütün davalar | Türkiye davaları |
|---|---|---|
| Türkçe çevirisi bulunan esas kararları | 4.452 | 3.424 |
| Türkçe çevirisi bulunan kabul edilebilirlik kararları ve diğer kararlar | 2.242 | — |
| Toplam Türkçe belge | 6.694 | 5.534 |
Mahkemeye göre HUDOC sonuç ekranındaki her dava kaydı, veri tabanında bulunan dil sürümlerini gösterir. Bir kararın Türkçesine ulaşmanın en kısa yolu bu nedenle HUDOC'ta başvuru numarasıyla aramak ve kaydın dil sürümlerine bakmaktır. Türkçe metnin başlığında çeviriyi kimin yaptığı da yazar.
Aynı karar için birden fazla çeviri bulunabilir
Mahkeme, bir dilde aynı karar veya karar için birden fazla çeviri bulunabileceğini de hatırlatır. Örneğin 23 Haziran 2026 tarihli Dönmez ve diğerleri/Türkiye kararının HUDOC'ta iki Türkçe çevirisi var: biri Adalet Bakanlığının, diğeri Stichting Justice Square'in. İki metin aynı kavramları farklı karşılıyor: Biri İngilizce “applicants” için “başvuranlar”, diğeri “başvuru sahipleri” diyor; biri Mahkemenin bölümünü “İkinci Bölüm”, diğeri “İkinci Daire” olarak çeviriyor; birinde metnin başlığı “Karar”, diğerinde “Hüküm”.
Bu farklar hukukî sonuç doğurabilir; örneğin Mahkeme “Section” (Bölüm) ile “Chamber” (Daire) arasında ayrım yapar ve Büyük Daireye gönderme yalnız Daire kararlarına karşı istenebilir. Dilekçede bu nedenle karar adı, başvuru numarası, karar tarihi ve paragraf numarasıyla atıf yapılır; ayrıntıların doğruluğu özgün metinden kontrol edilir. Büyük Daire kararlarında İngilizce ve Fransızca metinler eşit derecede geçerlidir (Kural 76). Büyük Daireye gönderme usulü ayrı bir yazıda anlatılıyor.
Mahkeme Türkiye için altı dış kaynak gösteriyor
Mahkemenin içtihat çevirileri sayfası, İngilizce ve Fransızca dışındaki dillerde çeviri yayımlayan internet sitelerini ülkelere göre listeler ve listenin tam olmadığını belirtir. Türkiye için gösterilen kaynaklar şunlardır:
| Kaynak | Adres |
|---|---|
| Yargıtay | www.yargitay.gov.tr |
| Türkiye Barolar Birliği | www.barobirlik.org.tr |
| Ankara Barosu | www.ankarabarosu.org.tr |
| insanhaklari.gen.tr | insanhaklari.gen.tr |
| İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Merkezi | insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr |
| Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı | www.inhak.adalet.gov.tr |
Türkiye hakkındaki kararların maddelere göre dağılımı AİHM'in Türkiye kararları yazısında, kararların uygulanması ise AİHM kararlarının uygulanması yazısında yer alıyor.
AİHM kararlarının Türkçe çevirileri hakkında sık sorulan sorular
Türkçe çeviri dilekçede kaynak olarak gösterilebilir mi?
Gösterilebilir, ancak bağlayıcı metin İngilizce veya Fransızca olandır. Mahkemenin resmî dilleri bu ikisidir ve kararlar bu dillerden birinde verilir (Kural 34 § 1, Kural 76). Çeviriden alıntı yapılıyorsa kararın künyesi, HUDOC numarası ve paragraf numarası da yazılır; çeviriler özgün metnin paragraf düzenini izlediği için atıf özgün metinde de kontrol edilebilir.
Büyük Daire kararlarında hangi dil esastır?
Büyük Daire kararları ve kabul edilebilirlik kararları her iki resmî dilde verilir ve iki dil metni eşit derecede geçerlidir (Kural 57, Kural 76).
HUDOC'taki çeviriler çoğaltılabilir mi?
Mahkemenin açıklamasına göre çeviriler telif hakkıyla korunur; hak sahibinin önceden izni olmadan elektronik, basılı veya başka bir biçimde çoğaltılamaz ya da yeniden yayımlanamaz. Telif bilgisi bulunmayan bir çeviri için hak sahibi HUDOC ekibinden öğrenilebilir.
Kendi davamın kararının Türkçesi var mı?
HUDOC'ta başvuru numarasıyla arama yapıldığında, sonuç ekranındaki dava kaydı veri tabanında bulunan dil sürümlerini gösterir. Türkiye hakkındaki son Komite kararlarının önemli bir kısmının Adalet Bakanlığı çevirisi yayımlanıyor; örneğin 23 Haziran 2026 tarihli Çetin/Türkiye kararının çevirisi HUDOC'ta yer alıyor.
Kabul edilemezlik kararlarının da Türkçesi var mı?
Bir kısmının var. HUDOC'ta 10 Ekim 2026 itibarıyla Türkçe çevirisi bulunan 2.242 kabul edilebilirlik kararı ve benzeri karar vardı. Tek hâkim kararları ise HUDOC'ta yayımlanmaz (Kural 104A); bu nedenle çevirileri de bulunmaz.
Av. Ertuğrul Targal
Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.