AİHM Türkiye İhlal İstatistikleri: Maddelere Göre Kararlar 2014

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2014'ten 6 Ekim 2026'ya kadar Türkiye hakkında 1.184 karar verdi ve bunların 1.073'ünde Sözleşmenin en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmetti. En sık ihlal edilen haklar adil yargılanma hakkı (m. 6), ifade özgürlüğü (m. 10) ve özgürlük ve güvenlik hakkıdır (m. 5).

Son beş yılda dağılım değişti. 2022–2026 kararlarında kişi hürriyeti ihlalleri ifade özgürlüğünü geçti; kanunsuz ceza olmaz ilkesinin (m. 7) on bir ihlalinden onu bu dönemde verildi.

Türkiye hakkındaki kararların yaklaşık onda dokuzu ihlalle sonuçlandı

Aşağıdaki tablo, AİHM'in her yıl Türkiye hakkında verdiği esas kararlarını ve bunlardan en az bir ihlal bulunanları gösteriyor. Kabul edilemezlik ve düşme kararları bu sayıya girmiyor.

Yıl	Karar	En az bir ihlal
2014	101	94
2015	87	79
2016	88	77
2017	116	99
2018	146	140
2019	113	96
2020	97	86
2021	78	76
2022	80	74
2023	78	72
2024	73	67
2025	74	66
2026 (6 Ekim'e kadar)	53	47

Kararların 662'sini yedi hâkimlik Daire, 513'ünü üç hâkimlik Komite, 9'unu Büyük Daire verdi. Komite, konusu Mahkemenin yerleşik içtihadıyla çözülmüş başvuruları karara bağlar (AİHS m. 28/1-b) ve çoğu zaman çok sayıda başvuruyu tek kararda birleştirir.

En sık ihlal edilen madde adil yargılanma hakkı

Aşağıdaki tablo, her maddenin kaç kararda ihlal edildiğini 2014–2026 ve 2022–2026 dönemleri için ayrı ayrı ve her madde için yakın tarihli bir ihlal kararını gösteriyor.

Madde	Hak	2014–2026	2022–2026	Yakın tarihli örnek
m. 6	Adil yargılanma hakkı	331	97	Ünal ve diğerleri (29.9.2026)
m. 10	İfade özgürlüğü	239	46	Müyesser Uğur (6.10.2026)
m. 5	Özgürlük ve güvenlik hakkı	182	74	Tanrıverdi (24.9.2026)
m. 3	İşkence ve kötü muamele yasağı	120	29	Demirci (27.8.2026)
m. 8	Özel ve aile hayatına saygı hakkı	94	39	Benli (15.9.2026)
1 No.lu Prot. m. 1	Mülkiyetin korunması	91	33	Cihan ve diğerleri (16.12.2025)
m. 2	Yaşam hakkı	84	9	Pitek (14.4.2026)
m. 11	Toplantı ve örgütlenme özgürlüğü	80	30	Mavrakis ve diğerleri (26.5.2026)
m. 13	Etkili başvuru hakkı	30	4	M.A. (27.11.2025)
m. 7	Kanunsuz suç ve ceza olmaz	11	10	Parun ve diğerleri (29.9.2026)
m. 18	Hakların kısıtlanmasının sınırları	9	6	Kavala (no. 2) [BD] (25.8.2026)
m. 9	Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü	8	2	Kanatlı (12.3.2024)
1 No.lu Prot. m. 3	Serbest seçim hakkı	8	3	Yüksekdağ Şenoğlu ve diğerleri (8.11.2022)
1 No.lu Prot. m. 2	Eğitim hakkı	7	2	Gür ve Bedir (30.9.2025)

Son beş yılda kişi hürriyeti ve m. 7 ihlalleri arttı, yaşam hakkı ihlalleri azaldı

Kanunsuz ceza olmaz ilkesi 2022'ye kadar Türkiye kararlarında neredeyse hiç ihlal edilmemişti. Büyük Daire ByLock delili üzerine kurulan mahkûmiyetlerde bu ilkenin ihlal edildiğine önce Yalçınkaya (2023), ardından Yasak (2026) kararında hükmetti; izleyen kararlar Parun ve diğerleri gibi Komite kararlarıyla sürüyor. Adil yargılanma ihlali bulunan 2022–2026 kararlarının 97'sinden 15'i bu dosyalarla ilgilidir; ancak bu kararlar tek başına çok sayıda başvuruyu kapsıyor: 29 Eylül 2026 tarihli Ünal ve diğerleri kararı 591 başvuruyu birleştirdi.

Kişi hürriyeti ihlalleri 2014–2026'daki 182 kararın 74'üyle son beş yılda yoğunlaştı; bu 74 kararın 52'si tutukluluğun süresine veya gerekçesine (m. 5/3) ya da makul şüphe bulunmamasına (m. 5/1-c) ilişkindir. Yaşam hakkı ihlalleri ise 84 kararın yalnız 9'unda 2022'den sonra verildi. Bu tablo, aynı hakların Anayasa Mahkemesindeki dağılımıyla birlikte okunabilir: Anayasa Mahkemesinin hak bazında ihlal ve ret kararları AYM İçtihat Atlası'nda yer alıyor.

Sayım HUDOC'taki esas kararlarından yapıldı

Sayılar, HUDOC veri tabanında Türkiye hakkında 1 Ocak 2014 – 6 Ekim 2026 arasında yayımlanan 1.184 esas kararının sonuç alanlarından, AYM İçtihat Atlası veri tabanında hesaplandı. Her madde ihlal bulunduğu kararda bir kez sayıldı; 1 No.lu Protokolün maddeleri ayrı gösterildi. Sayılar karar sayısıdır, başvuru sayısı değildir. 2025 için bulunan 74 karar ve 66 ihlal kararı, Mahkemenin Türkiye profilindeki sayılarla aynıdır.

Sık sorulanlar

AİHM'in Türkiye kararları hakkında sık sorulan sorular

Bu sayılar AİHM'in resmî istatistiğiyle uyumlu mu?

Evet. Mahkemenin Türkiye profiline göre 2025'te Türkiye hakkında 74 karar verildi ve bunların 66'sında en az bir ihlal bulundu; HUDOC kayıtlarından yapılan bu sayım da aynı sonucu veriyor.

Bir AİHM kararı kaç başvuruyu kapsıyor?

Komite kararları çoğu zaman aynı sorunu taşıyan çok sayıda başvuruyu birleştirir. Mahkemenin Türkiye profiline göre 2025'te verilen 74 karar 3.563 başvuruyu kapsıyordu. Bu yazıdaki sayılar başvuru değil karar sayısıdır.

Türkiye hakkında AİHM'de kaç başvuru bekliyor?

Mahkemenin Türkiye profiline göre 1 Temmuz 2026'da bir yargısal heyet önünde 22.566 başvuru bekliyordu; bunların 20.446'sı Komite, 1.553'ü Daire önündeydi.

İhlal kararından sonra ne olur?

Kesinleşen kararın uygulanmasını Bakanlar Komitesi denetler; hükmedilen tazminat kural olarak üç ay içinde ödenir ve ihlal bir yargılamadan doğduysa Türkiye'de yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Ayrıntılar AİHM kararlarının uygulanması ve ihlal kararından sonra yeniden yargılama yazılarında yer alıyor.

Bir kararda birden fazla madde ihlal edilmişse nasıl sayıldı?

Her madde, ihlal bulunduğu kararda bir kez sayıldı. Bu yüzden maddelere göre sayıların toplamı karar sayısından fazladır; örneğin Kavala (no. 2) kararı m. 3, 5, 6, 10, 11 ve 18 satırlarının her birinde yer alır.

Yazar

Av. Ertuğrul Targal

Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.

AİHM'in Türkiye Kararları: En Sık İhlal Edilen Haklar (2014–2026)