Anayasa Mahkemesi, yayımladığı 116 kararda bu başlıkta 118 şikâyet inceledi ve 16 şikâyette ihlal buldu. Aşağıda sonuçların dağılımı, ret nedenleri ve ihlal kararlarındaki giderimler yer alıyor. Sayılar yalnızca yayımlanan kararlara aittir; Mahkemenin sonuçlandırdığı bütün başvurular içinde ihlal oranı çok daha düşüktür.
Anayasa Mahkemesi bu şikâyetlerde nasıl karar verdi?
Tablo, yayımlanan kararlardaki şikâyetlerin Anayasa Mahkemesinin verdiği sonuca göre dağılımını gösteriyor.
| Sonuç | Şikâyet | Oran |
|---|---|---|
| Açıkça dayanaktan yoksunluk | 67 | %57 |
| İhlal | 16 | %14 |
| Düşme | 10 | %8 |
| Süre aşımı | 7 | %6 |
| Başvuru yollarının tüketilmemesi | 5 | %4 |
| Başvurunun reddi | 5 | %4 |
| İhlal olmadığı | 3 | %3 |
| Kişi bakımından yetkisizlik | 2 | %2 |
| Zaman bakımından yetkisizlik | 1 | %1 |
| Konu bakımından yetkisizlik | 1 | %1 |
| İncelenmesine yer olmadığı | 1 | %1 |
Şikâyetler hangi nedenlerle reddedildi?
Her ret nedeninin yanında şikâyet sayısı ve yakın tarihli örnek kararlar yer alıyor; örneklerdeki metin, Anayasa Mahkemesinin karar özetidir.
Açıkça dayanaktan yoksunluk (67 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Çağlar Güder, B. No: 2023/99726, 22/7/2026: Başvuru, denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulmaması neticesinde açık ceza infaz kurumuna gönderilme kararı verilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Nehir Aydıncı, B. No: 2023/86815, 11/3/2026: Başvuru, koşullu salıverilmenin geri alınması nedeniyle aynen çektirilecek hapis cezası süresinin yanlış belirlenmesi ve bu yanlışlık nedeniyle fazladan ceza infaz kurumunda kalınan sürenin mahsup edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Süre aşımı (7 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Bülent Aydın Beşe, B. No: 2022/99513, 18/12/2024: Başvuru, mahsup talebinin reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Harun Müsellim, B. No: 2022/60278, 18/12/2024: Başvuru, koşullu salıvermenin geri alınması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, koşullu salıverilmenin geri alınması ve buna bağlı olarak düzenlenen müddetnamenin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle infaz hâkimliklerine yapılan itirazların görevsizlik ve yetkisizlik kararları verilmesinden dolayı incelenememesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Başvuru yollarının tüketilmemesi (5 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Dilek Mutlum ve diğerleri, B. No: 2022/85565, 18/6/2026: Başvuru, tutuklunun durumunun ciddiyetinin tıbbi raporlarla sabit olmasına rağmen tahliye edilmemesi nedeniyle yaşam hakkı, kötü muamele yasağı ile kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Aynur Avyüzen (2), B. No: 2021/11303, 3/5/2023: Başvuru, konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbirinin hukuka aykırı olması ve konutu terk etmeme adli kontrol tedbirinde geçen sürenin mahkûmiyet hükmündeki süreden mahsup edilmemesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, adli kontrol tedbirine uyulup uyulmadığının evde denetlenmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının, duruşmaya katılımın engellenmesi nedeniyle de adil…
Konu bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Mustafa Ubeydullah Aydın, B. No: 2022/103487, 21/1/2025: Başvuru, denetimli serbestlik ve koşullu salıverme imkânından yararlandırılmama nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama ilkesi ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Kişi bakımından yetkisizlik (2 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- Deniz Tanç, B. No: 2022/96643, 18/5/2026: Başvuru, bihakkın tahliye tarihinin yanlış hesaplanması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Hikmet Kale (4), B. No: 2023/68522, 7/1/2026: Başvuru, bihakkın tahliye tarihinin yanlış hesaplanması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Zaman bakımından yetkisizlik (1 şikâyet). Bu ret nedeni bütün haklarda
- İhsan Dedemoğlu ve Muharrem Gökgöz, B. No: 2016/11652, 1/7/2020: Başvuru, bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılama yapılmaması, Cumhuriyet savcısının verdiği mütalaanın tebliğ edilmemesi, onama kararının gerekçesiz olması, lehe delil toplanmadan aleyhe delillerin hatalı değerlendirilmesi sonucu mahkûmiyet kararı verilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının; uzun tutukluluk süresi nedeniyle kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına…
İhlal bulunan şikâyetlerde ne oldu?
Anayasa Mahkemesinin ihlal bulduğu 16 şikâyette hükmettiği giderimler: yeniden yargılama 9, manevi tazminat 7, ihlalin tespiti 1. Bir şikâyette birden fazla giderime hükmedilebilir.
Manevi tazminata hükmedilen tek başvuruculu kararlarda, karar yılına göre ortanca tutar (en az üç kararın bulunduğu yıllar). Tutar, kararın hükmünde başvurucuya ödenmesine karar verilen toplam manevi tazminattır. Birden çok başvurucunun bulunduğu kararlar, tutar çoğu kez toplam olduğu için hesaba katılmadı:
| Yıl | Karar | Ortanca tutar |
|---|---|---|
| 2025 | 4 | 22.000 TL |
Şikâyet türlerinin karşılaştırması: AYM manevi tazminat tutarları.
Son ihlal kararları
- Halil Tunç, B. No: 2023/65051, 9/4/2026: Başvuru, gözaltında geçirilen sürelerin hükmedilen ceza süresinden mahsup edilmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Musa Fazıl Keçeci, B. No: 2023/97640, 8/4/2026: Başvuru, mahsup talebinin reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Ali Baki, B. No: 2023/107440, 4/3/2026: Başvuru; mahsup edilecek sürenin hatalı hesaplanması sonucu fazladan hapis yatıldığı gerekçesiyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, savcılık mütalaasının tebliğ edilmediği gerekçesiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- O.A., B. No: 2023/54758, 17/2/2026: Başvuru, ceza infaz kurumunda fazladan kalınan sürenin hükmedilen ceza süresinden mahsup edilmesi talebinin reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
Yıllara göre şikâyetler
Karar yılına göre bu başlıkta incelenen şikâyetler ve ihlal bulunanlar:
| Yıl | Şikâyet | İhlal | İhlal oranı |
|---|---|---|---|
| 2013 | 1 | 0 | %0 |
| 2014 | 8 | 0 | %0 |
| 2015 | 6 | 0 | %0 |
| 2016 | 1 | 0 | %0 |
| 2017 | 8 | 1 | %13 |
| 2018 | 6 | 1 | %17 |
| 2019 | 6 | 0 | %0 |
| 2020 | 7 | 0 | %0 |
| 2021 | 5 | 1 | %20 |
| 2022 | 5 | 0 | %0 |
| 2023 | 7 | 0 | %0 |
| 2024 | 19 | 0 | %0 |
| 2025 | 21 | 6 | %29 |
| 2026 | 18 | 7 | %39 |
Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı: bütün şikâyet türleri · AYM İçtihat Atlası