Bireysel Başvuruda Kimliğin Gizli Tutulması: AYM ve AİHM

İki mahkemede de kural kamuya açıklıktır

Anayasa Mahkemesi Bölüm kararlarının tümünü ve Komisyon kararlarından kabul edilebilirlik açısından ilkesel önem taşıyanları internet sitesinde yayımlar (İçtüzük m. 81/4). AİHM'de taraflarca sunulan belgeler kamuya açıktır (Kural 33 § 1); olay özetleri, kabul edilebilirlik kararları ve esas kararları da genellikle HUDOC'ta yayımlanır. AİHM'in Uygulama Talimatı, bu nedenle başvuruyla birlikte sunulan bütün bilgilerin, başvurucu ve üçüncü kişiler hakkındakiler dâhil, kamuya açık olacağını hatırlatır.

Anayasa Mahkemesinde talep formda gerekçesiyle yapılır

Başvuru formunda, varsa kamuya açık belgelerde kimliğin gizli tutulması talebi ve gerekçesi yer alır (İçtüzük m. 59/2-i). Mahkemenin sık sorulan sorular sayfası da başvurucunun gerekçesini belirterek bu talepte bulunabileceğini söyler. Talep kararın hüküm fıkrasında karara bağlanır: “Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE.”

Kabul edilen talepler belirli bir konuyla sınırlı değil. 2026'da gizlilik talebi kabul edilen başvurular arasında terör örgütü üyeliğinden mahkûmiyete ilişkin gerekçeli karar şikâyeti (İ.K.), dijital materyallerin müsaderesi (C.Ş.) ve sınır dışı etme (Z.S.) var. Mahkeme talep olmasa da başvurunun niteliği gereği kimliği gizleyebiliyor; E.C. kararının hüküm fıkrası böyle: “Başvurunun niteliği gereği kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin GİZLİ TUTULMASINA.”

AİHM'de talep geciktirilmeden ve etkisi açıklanarak yapılır

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen başvurucu bunu belirtir ve kamuya açıklık kuralından ayrılmayı haklı kılan nedenleri açıklar; Mahkeme anonimliğe izin verebilir ya da kendiliğinden karar verebilir (Kural 47 § 4). Uygulama Talimatına göre talep başvuru formu doldurulurken ya da mümkün olan en kısa sürede yapılır; başvurucu gerekçesini ve yayımlanmanın kendisi üzerindeki etkisini belirtir.

Türkiye kararlarında iki yol da görülüyor. N.Ö./Türkiye davasında Bölüm Başkanı başvurucunun talebini kabul etti (§ 2). J.A. ve A.A./Türkiye davasında ise Daire, Irak'a sınır dışı edilme tehlikesiyle karşılaşan başvuruculara kendiliğinden anonimlik tanıdı. Talebin zamanı da tartışma konusu olabiliyor: Yasak/Türkiye [BD] davasında Hükümet, başvurucunun hiçbir zaman Kural 47 § 4 uyarınca talepte bulunmadığını ve anonimlik ihtiyacını Daire kararından ancak dört gün önce ileri sürdüğünü belirtti.

İki mahkemedeki talepler ayrı usullere bağlıdır; Anayasa Mahkemesi formundaki talep, AİHM formunda Kural 47 § 4 uyarınca ayrıca yapılacak talebin yerini tutmaz. Başvurunun diğer aşamaları bireysel başvuru rehberinde ve AİHM başvurusu rehberinde anlatılıyor.