Ecrimisil ihbarnamesine iki yoldan karşı çıkılır. Birincisi düzeltme talebidir: ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde ihbarnameyi düzenleyen idareye (Hazine taşınmazında defterdarlık veya milli emlak müdürlüğü, belediye taşınmazında belediye, vakıf taşınmazında Vakıflar Bölge Müdürlüğü) dilekçe verilir. İkincisi iptal davasıdır: ihbarnamenin, düzeltme talebinde bulunulduysa düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 60 gün içinde taşınmazın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Düzeltme talebi zorunlu değildir. Dava sürerken tahsil işlemleri devam eder; durması için mahkemeden yürütmenin durdurulması istenir.
Ödemeyi seçen kişiye kanun indirim tanır: ecrimisile itiraz edilmezse yüzde 20, tebliğden itibaren 60 gün içinde peşin ödenirse ayrıca yüzde 15 indirim uygulanır. Ödeme güçlüğünde en az dörtte biri peşin, kalanı en çok üç yılda taksitle ödenir. Hiçbiri yapılmazsa dosya vergi dairesine gider; 6183 sayılı Kanuna göre ödeme emri, gecikme zammı ve haciz gelir.
Sürenin ve belgenin neden belirleyici olduğunu iki dosya gösteriyor. Kadıköy'de 2.818 m² Hazine arazisi için 799.915,40 TL isteyen ihbarnameye yapılan itiraz, 30 günlük süre geçtiği için reddedildi; dava ise süresinde açıldığından Danıştay tutarı esastan inceledi ve hukuka uygun buldu. Darıca'da kıyıdaki bir kayık çekek yeri için üç ihbarnameyle istenen toplam 720.910,82 TL ise iptal edildi: tespit tutanağında işgalcinin adı ve imzası boştu, alan da belediyece düzenlenip kamunun kullanımına açılmıştı.
Ecrimisil ihbarnamesi nedir, kim gönderir, tutar nasıl çıkar
Ecrimisil, kamuya ait bir taşınmazı izinsiz kullanan kişiden idarenin istediği tazminattır. Mevzuat bu kişiye "fuzuli şagil" (işgalci) der: idarenin izni olmadan taşınmazın zilyetliğini eline geçiren kişi. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m. 75/1, ecrimisilin kimin taşınmazı için istenebileceğini sayar:
- Hazine taşınmazları: Devletin özel mülkiyetindeki ve hüküm ve tasarrufu altındaki yerler (Hazine adına tescilli arsa ve araziler, kıyı gibi tescil dışı yerler). Bu dosyaları defterdarlık ve milli emlak birimleri yürütür.
- Özel bütçeli idarelerin taşınmazları: üniversiteler gibi; 2018'de 7103 sayılı Kanunla eklendi.
- Vakıf taşınmazları: Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve onun yönettiği mazbut vakıflara ait yerler.
- Belediye taşınmazları: 5393 sayılı Belediye Kanunu m. 15/6 bu maddenin belediye taşınmazlarına da uygulanacağını söyler.
Ecrimisil istenmesi için idarenin zarara uğramış olması gerekmez, işgalcinin kusuru da aranmaz (m. 75/1). Kişi yeri kendisinin sandığını ya da iyi niyetle kullandığını ileri sürerek borçtan kurtulamaz. Tartışma işgalin gerçekten var olup olmadığı, kimin işgal ettiği, ne kadar alanda ve ne kadar süre kullanıldığı ve tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığı üzerinde döner.
Ecrimisil nasıl doğar? Hazine taşınmazlarında süreç Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 84-86'da şöyle işler:
- İdare taşınmazı yerinde görür ve Taşınmaz Tespit Tutanağı düzenler. Tutanakta işgalin başlangıç tarihi, işgal edilen alanın yüzölçümü, işgalcinin kim olduğu ve kullanım amacı yazılır (m. 84/2).
- Üç kişilik bedel tespit komisyonu, tespitten itibaren 15 gün içinde ecrimisili takdir eder. Ecrimisil tespit tarihinden geriye doğru en çok beş yıl için istenir (m. 85/1; Kanun m. 75/1).
- Takdirden itibaren 15 gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenir ve Tebligat Kanununa göre kişiye tebliğ edilir (m. 86/1).
Tutar nasıl hesaplanır? Komisyon taşınmazın kullanım şeklini, fiilî ve hukukî durumunu, işgalden elde edilen geliri, aynı yerdeki emsal kira bedellerini ve ecrimisilleri, varsa kesinleşmiş yargı kararlarını ve belediye, oda ya da bilirkişiden alınan bilgiyi dikkate alır (Yönetmelik m. 85/2). 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği m. 5/3 ayrıca bir taban koyar. Aşağıdaki tablo bu tabanı gösterir; ihbarnamedeki birim bedeli taşınmazınızın emlak vergisi değeriyle karşılaştırmak için kullanın.
| Kullanım | Ecrimisilin alt sınırı |
|---|---|
| Tarımsal kullanım; belediye ve mücavir alan dışında gelir getirmeyen kullanım | Emlak vergisine esas asgari değerin yüzde 1,5'i |
| Belediye ve mücavir alan içinde, planlı alanda tarım dışı kullanım | Emlak vergisine esas asgari değerin yüzde 3'ü |
| Belediye sınırı genişleyince şehre katılan ama tarımda kullanılan arazi | Tarımsal kullanım esas alınır; ilçedeki taban, kıraç ve sulu arazi birim değerinin yüzde 1,5'i |
Kadıköy dosyasında komisyon, taşınmazın 2016 yılı emlak vergisi değeri olan 8.098,96 TL/m²'nin yüzde 3'ünü alarak birim bedeli 242,97 TL/m² buldu; Danıştay 4. Dairesi bu hesabı hukuka uygun gördü ve İdari Dava Daireleri Kurulu kararı onadı (4. D E.2023/6417, K.2023/7104; İDDK E.2024/2101, K.2025/228, 5.2.2025). 19 Temmuz 2003'ten sonra Hazine taşınmazına yapılan izinsiz yapılar Hazineye geçer; bu yerlerde ecrimisil zeminle birlikte yapı da hesaba katılarak takdir edilir (Tebliğ m. 5/13). Tutarın neye göre çıktığını görmek için komisyonun kıymet takdir kararını ve emsal hesabını isteyin.
İhbarname elinize geçince: tarih, tutanak, alan, kişi
Bütün süreler tebliğden işlediği için ilk iş tebliğ tarihini kaydetmektir: elden teslimde tutanaktaki tarih, iadeli taahhütlü mektupta teslim tarihi, elektronik tebligatta Tebligat Kanunundaki kurala göre hesaplanan gün. Sonra ihbarnameyi ve dayandığı belgeleri şu sırayla okuyun:
- İhbarnameyi kim düzenledi, taşınmaz kimin? Güncel tapu kaydının malik sütununa bakın: Hazine mi, belediye mi, vakıf mı, yoksa malikleri bilinmeyen bir taşınmaza mahkemece atanmış kayyım mı? Kayyım dosyalarında yargı yolu değişir (aşağıda).
- Tespit tutanağı ve kroki: İşgal başlangıç tarihi, işgal edilen alanın yüzölçümü ve yeri, işgalci olarak sizin adınız ve kullanım amacı tutanakta yazılı mı? Darıca dosyasında idare mahkemesi, tutanağın işgalcinin adı ve imzası kısmı boş bırakılarak kişinin yokluğunda düzenlendiğini tespit etti ve ihbarnameleri iptal etti; bölge idare mahkemesinin bu yöndeki ısrar kararını Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu onadı (E.2024/2935, K.2025/541, 6.3.2025, oyçokluğu).
- Dönem: İstenen süre tespit tarihinden geriye beş yılı aşıyor mu? Taşınmazı bu dönemin tamamında siz mi kullandınız?
- Kişi: Taşınmazı fiilen kim kullanıyor? Mirasçılardan yalnız biri, bir kiracı ya da bir şirket kullanıyorsa ihbarname yanlış kişiye gelmiş olabilir. Kullanım el değiştirdiyse dönemler ayrılmalıdır. Bunu fotoğraf, uydu görüntüsü, kira sözleşmesi, muhtarlık yazısı ve tanıkla gösterin.
- Hukukî dayanağınız: İdareyle yapılmış kira sözleşmesi, kullanma izni veya irtifak hakkı; taşınmazın adınıza tesciline karar veren mahkeme kararı; tescil davası; 6292 sayılı Kanuna göre satın alma başvurusu.
- Hazine paydaş mı? Hazinenin paydaşı olduğu taşınmazda paydaş, kendi payına düşen alandan fazlasını kullanmadıkça ecrimisil istenmez. Önceden kişiler adına kayıtlıyken imar uygulamasıyla Hazinenin sonradan paydaş olduğu ya da tamamen Hazine adına tescil edilen taşınmazlarda, yapının bulunduğu alan için ecrimisil takibatı yapılmaz (Tebliğ m. 5/8).
Tespit tutanağının, krokinin ve kıymet takdir komisyonu kararının örneğini düzeltme dilekçesinde açıkça isteyin. Bu belgeler hem itirazın hem davanın dayanağıdır.
Düzeltme talebi: 30 gün, nereye, dilekçede ne yazılır
Ecrimisil ihbarnamesine karşı, tebliğden itibaren 30 gün içinde ihbarnameyi düzenleyen idareye dilekçeyle düzeltme talebinde bulunulur (Yönetmelik m. 86/2; Tebliğ m. 7/1). Talebi bu amaçla kurulan komisyon 30 gün içinde karara bağlar; sonuç kararın tarihinden itibaren 15 gün içinde düzenlenen Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesiyle bildirilir (m. 86/3). Hangi komisyonun inceleyeceğini ecrimisil tutarı belirler: küçük tutarlarda takdiri yapan komisyon, büyüklerde defterdar yardımcısının ya da defterdarın başkanlığındaki komisyon (Tebliğ m. 8). Komisyon kararına karşı idareye ikinci bir itiraz yapılamaz (Tebliğ m. 7/4); bundan sonraki yol idare mahkemesidir.
İtiraz zorunlu mu? Hayır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, ihbarnameye karşı düzeltme talebini isteğe bağlı bir idari başvuru saydı: kişi itiraz etmeden doğrudan dava açabilir. Düzeltme talebinde bulunursa komisyonun verdiği karar yeni bir işlemdir ve dava süresi bu kararın tebliğinden başlar. Kurul aynı kararda yönetmelikteki 30 günlük itiraz süresinin dava hakkını kısıtlamadığını, yönetmeliğin ve tebliğin bu hükümlerinin hukuka uygun olduğunu da tespit etti (E.2024/2101, K.2025/228, 5.2.2025; Danıştay 4. Daire E.2023/6417, K.2023/7104).
Süreyi kaçırırsanız. 30 gün geçtikten sonra yapılan itiraz süre aşımından reddedilir; Kadıköy dosyasında da böyle oldu. Bu durumda güvenli hesap, dava süresini ilk ihbarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün olarak almaktır.
İtiraz ile indirim arasındaki seçim. Yüzde 20 indirim, ecrimisile itiraz edilmemesine bağlıdır (Kanun m. 75/2). İtiraz eden kişi indirimi ancak 30 gün içinde itirazından kayıtsız şartsız vazgeçerse korur (Yönetmelik m. 86/2). İşgal açık ve tutar makulse indirimli ödemek, işgal ya da tutar tartışmalıysa itiraz ve dava yolu daha anlamlıdır.
Düzeltme dilekçesinde şunlar bulunsun:
- Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, tebligat adresi; ihbarnamenin tarihi ve sayısı; taşınmazın il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisi.
- Neye itiraz ettiğiniz: işgal yok; işgal edilen alan veya yer yanlış; dönem yanlış ya da beş yılı aşıyor; ihbarname yanlış kişiye düzenlenmiş; taşınmazı kira sözleşmesi, kullanma izni veya mahkeme kararıyla kullanıyorsunuz; tutar emsallere ve tebliğdeki ölçütlere göre fahiş.
- Dayandığınız belgeler: tapu kaydı, kira sözleşmesi, fotoğraf ve uydu görüntüsü, muhtarlık yazısı, emsal kira sözleşmeleri, varsa mahkeme kararı.
- Tespit tutanağının, krokinin ve kıymet takdir komisyonu kararının örneğinin verilmesi talebi.
- İstediğiniz sonuç: ihbarnamenin kaldırılması ya da tutarın, alanın veya dönemin düzeltilmesi.
Dilekçeyi idarenin evrak kaydına verin ya da iadeli taahhütlü gönderin; kayıt tarihini ve sayısını saklayın. Dava süresini hesaplarken bu tarih ve düzeltme ihbarnamesinin tebliğ tarihi gerekecek.
Ödemeyi seçerseniz: yüzde 20 ve yüzde 15 indirim, taksit
Kanun ödemeyi kolaylaştırmak için iki indirim öngörür (Kanun m. 75/2; Yönetmelik m. 86/2, 87/1):
- Yüzde 20: 30 gün içinde ecrimisile itiraz edilmezse, itiraz edilip aynı süre içinde kayıtsız şartsız vazgeçilirse ya da bu süre içinde açılan davadan yine bu süre içinde feragat edilirse uygulanır. İdare kendi yaptığı kişi, alan veya yüzölçüm hatasını düzeltirse, açılmış davadan feragat eden kişi de bu indirimden yararlanır (m. 86/3).
- Ayrıca yüzde 15: ihbarnamenin, itiraz edildiyse düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 60 gün içinde ecrimisil peşin ödenirse uygulanır.
Taksit. Ödeme güçlüğü çeken kişi yazılı olarak talep ederse ecrimisilin en az yüzde 25'i peşin, kalanı idarenin belirleyeceği vadelerde en çok üç yılda ödenir; kalan kısma kanunî faiz uygulanır (Yönetmelik m. 87/1). Bir taksit vadesinde ödenmezse kalan borcun tamamı muaccel olur; ihbarnamenin tebliğini izleyen 60. günün bitiminden itibaren gecikme zammı işletilerek alacak vergi dairesine gönderilir (m. 87/4).
Vakıf taşınmazlarında süre daha kısadır. 11 Aralık 2025'te yürürlüğe giren Vakıf Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 88/5'e göre ecrimisil tebliğden itibaren 30 gün içinde rızaen ödenir; itiraz edildiyse düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 30 gün içinde. Süresinde ödenmeyen alacağın tamamı muaccel olur ve 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir (m. 88/6).
Ödemek kullanım hakkı vermez. Ecrimisilin tahsil edilmesi taşınmazı kullanmaya devam etme hakkı vermez; tahliye sağlanamazsa idare aynı taşınmaz için ikinci ve sonraki dönemlerde yeniden ecrimisil ister (Yönetmelik m. 88). Kullanımı sürdürmek isteyen kişi, taşınmazın kiralanması ya da 6292 sayılı Kanuna göre hak sahibine satılması gibi bir yolun kendisine açık olup olmadığını ayrıca araştırmalıdır.
İptal davası: 60 gün, idare mahkemesi, yürütmenin durdurulması
Hazinenin, belediyenin ya da vakfın 2886 sayılı Kanun m. 75'e göre düzenlediği ecrimisil ihbarnamesi, kesin ve yürütülebilir bir idari işlemdir; idare onu mahkeme kararı almadan 6183 sayılı Kanunla tahsil edebilir. Bu yüzden ihbarnamenin iptali idare mahkemesinde istenir. Dava süresi ihbarnamenin, düzeltme talebinde bulunulduysa düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 60 gündür (İYUK m. 7; İDDK E.2024/2101, K.2025/228). Hazinenin kendi tebliği de tahsil takvimini "dava açma süresi olan altmış gün" üzerinden kurar (Tebliğ m. 9/2). Yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m. 34/1). Sürenin son günü adli tatile rastlarsa süre, tatilin bitiminden itibaren yedi gün uzar (İYUK m. 8).
Dava tahsili durdurmaz. İhbarnameye dava açılmış olması ecrimisilin takip ve tahsilini durdurmaz (Yönetmelik m. 87/5). Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu ve uygulanırsa telafisi güç ya da imkânsız zarar doğacağını birlikte görürse yürütmenin durdurulmasına karar verir (İYUK m. 27/2). Bu talep dava dilekçesinde gerekçesiyle yazılmalıdır. Yürütmenin durdurulması kararı alınamayan bir dosyada, davacının anlatımına göre vergi dairesi vakfın kiracısı olan spor kulübünün bütün banka hesaplarına haciz koydu (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E.2024/2118, K.2024/2985, 28.5.2024).
Mahkeme neye bakar? İdare mahkemesi çoğunlukla keşif yapar ve bilirkişi incelemesi yaptırır. Dört soruyu cevaplar:
- İşgal var mı? İdare, işgali ve işgalciyi somut belgeyle göstermelidir. Darıca dosyasında idare mahkemesi tutanağın işgalci kısmının boş olduğunu, alanın belediyece dolgu ve düzenleme yapılarak kamunun kullanımına açıldığını tespit etti ve ihbarnameleri iptal etti; Kurul bu sonucu onadı. Kurulun azınlığı, alanın 2019'da kamuya açılmasından önceki dönemlerde işgalin tutanak ve krokiyle sabit olduğunu düşündü (İDDK E.2024/2935, K.2025/541).
- Alan ve dönem doğru mu? Kroki, ölçüm ve uydu görüntüleri karşılaştırılır.
- İşgalci siz misiniz? Kiracı, mirasçı, şirket ayrımı burada önem kazanır.
- Tutar doğru mu? Bilirkişi emsal kira bedellerine ve tebliğdeki tabana göre hesap yapar. Mahkeme tutarı indirebilir, ihbarnameyi kısmen iptal edebilir.
Tutar itirazlarında tebliğdeki taban çoğu zaman belirleyicidir. Afyonkarahisar'da tarımda kullandıkları Hazine arazilerinin ecrimisilinin, araziler mücavir alana alındıktan sonra bir önceki döneme göre yüz kattan fazla arttığını ileri süren kişilerin davası, bölge idare mahkemesinin tebliğdeki asgari oranın uygulandığını tespit etmesiyle reddedildi; Anayasa Mahkemesi bu yargılamada hakkaniyete aykırılık bulmadı (Mehmet Bedri Eşmen ve diğerleri, B. No: 2016/9514, 11.12.2019).
Kanun yolu. İdare mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf yoluna gidilir; ancak konusu kanundaki parasal sınırın (2024'te kanuna yazılan tutar 31.000 TL) altında kalan davalarda idare mahkemesi kararı kesindir (İYUK m. 45/1). Bölge idare mahkemesi kararına karşı Danıştayda temyiz, kural olarak konusu daha yüksek sınırı (2024'te 920.000 TL) aşan davalarda açıktır; orman mevzuatına dayanan işlemler gibi m. 46/1'de ayrıca sayılan konular bu sınırdan bağımsızdır (İYUK m. 46/1). Bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artar ve davanın açıldığı tarihteki sınır esas alınır (İYUK Ek m. 1).
Adli yargıya giden dosyalar: kayyım, kullanım bedeli yazısı, menfi tespit
Kural idare mahkemesidir; ama elinizdeki belge 2886 sayılı Kanun m. 75'e göre düzenlenmiş bir ihbarname değilse yol değişir. Dava açmadan önce belgenin üst kısmını, kimin adına ve hangi sıfatla düzenlendiğini okuyun.
- Kayyım sıfatıyla gönderilen işgal tazminatı ihbarnamesi. Malikleri bilinmeyen ya da gaip olan bir taşınmaza sulh hukuk mahkemesi valilik birimini veya defterdarlığı kayyım atamışsa, kayyımın işgalciden tazminat istemesi Türk Medeni Kanununun vesayet hükümlerine tabidir. Uyuşmazlık Mahkemesi, İstanbul'daki kayyım bürosunun 990.697,46 TL'lik ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada adli yargıyı görevli buldu (E.2025/29, K.2025/172, 3.3.2025).
- Komisyon takdiri olmayan "kullanım bedeli" yazısı. İdare 2886 m. 75 usulüne göre komisyon kararı almadan, yalnızca "ödemezseniz dava veya icra yoluna gideceğiz" diyen bir yazı göndermişse bu yazı kesin ve yürütülebilir idari işlem değildir; idare mahkemesindeki iptal davası reddedilir ve ödenen paranın geri istenmesi adli yargıda görülür. Danıştay 13. Dairesi, bir kamu binasındaki PTT büro yeri için istenen 48.309 TL kullanım bedeline ilişkin iptal kararını bu gerekçeyle bozdu (E.2024/3079, K.2025/212, 15.1.2025).
- Menfi tespit davası. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, Hazinenin ihbarnamesine karşı asliye hukuk mahkemesinde açılan "borçlu olmadığının tespiti" davalarını esastan inceledi ve kabul kararlarını onadı: Vakıflar Genel Müdürlüğü ile kiracısı spor kulübüne gönderilen 94.210 TL'lik ihbarname (E.2024/2118, K.2024/2985), Ankara'da imar uygulamasından sonra taşınmazda kalan eski malike gönderilen 1.031 TL'lik ihbarname (E.2022/5025, K.2023/983). Danıştay ise bu tür ihbarnamelerin iptalini idari yargıda görüyor. Son dosyada aynı ihbarname için idare mahkemesinde de dava açılmıştı ve idare derdestlik itirazında bulundu. İki yargı yerinde dava açmak çelişkili karar riski doğurur; ihbarnamenin kendisine karşı 60 günlük idari dava süresini esas alın.
- İdarenin açtığı ecrimisil davası. İdare ihbarname yolu yerine, ya da ihbarname gönderdikten sonra, adli yargıda ecrimisil davası açabilir. Bu davada mahkeme ihbarnamedeki tutarla bağlı değildir; gerçek zararı hesaplar ve idare fazlasını ıslahla isteyebilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/1255, K.2020/423, 17.6.2020).
Arabuluculuk. Hazine m. 75 usulünü işlettiğinde icra takibi ve itirazın iptali davası yoluna gitmez; alacağı vergi dairesi aracılığıyla 6183 sayılı Kanunla tahsil eder. Arabuluculuk sorusu yalnız idarenin adli yargıda dava açtığı ya da icra takibi başlattığı dosyalarda doğar; ecrimisil, Arabuluculuk Kanunu m. 18/B'de dava şartı olarak sayılan uyuşmazlıklar (kira ilişkisi, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti, komşu hakkı) arasında yer almaz. Mirasçılar veya paydaşlar arasında istenen ecrimisil ise ayrı bir davadır: ecrimisil davası yazısında anlatıldı.
Ödenmezse: vergi dairesi, ödeme emri, tahliye
İhbarnamenin, itiraz edildiyse düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 60 gün içinde ödenmeyen Hazine ecrimisili, dava açma süreleri geçtikten sonra 6183 sayılı Kanuna göre takip edilmek üzere vergi dairesine veya gelir servisine gönderilir. İtiraz edilmemişse borç bu aşamada da yüzde 20 indirimle devredilir (Yönetmelik m. 87/3). Vergi dairesi ödeme emri düzenler; borç gecikme zammıyla büyür ve haciz yoluna gidilebilir.
Ödeme emrine karşı 15 gün. Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde dava açılır; bu davada borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülür (6183 sayılı Kanun m. 58). İşgalin bulunmadığı ya da tutarın yanlış olduğu itirazlarının yeri ise ihbarnameye karşı açılan davadır. Öğretide, ihbarnameye dava açılmamışsa bu itirazların ödeme emri davasında ileri sürülemeyeceği vurgulanır (Örs, 2020, s. 1193-1194). İhbarname davası sürerken ödeme emri gelirse ona da 15 gün içinde ayrıca dava açın. Danıştay 4. Dairesi ödeme emri davasını ihbarname davasının sonucuna göre çözüyor: ihbarnamenin iptal edilen kısmı için ödeme emri de iptal ediliyor, kalan kısım için dava reddediliyor (E.2025/3240, K.2025/4227, 3.7.2025; E.2025/3892, K.2025/5570, 23.10.2025).
Bu ödeme emri vergi dairesinin 6183 sayılı Kanuna göre gönderdiği belgedir; icra dairesinin gönderdiği ödeme emrine itiraz farklı bir usuldür ve ödeme emrine itiraz yazısında anlatıldı.
Tahsil zamanaşımı. Kesinleşen ecrimisil, vadenin rastladığı takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar; ödeme, haciz ve ödeme emri tebliği zamanaşımını keser (6183 sayılı Kanun m. 102, 103). Bu süre, ecrimisilin tespitten geriye en çok beş yıl için istenebilmesinden ayrıdır.
Tahliye. İşgal edilen taşınmaz idarenin talebi üzerine mülki amirce en geç 15 gün içinde tahliye ettirilir (Kanun m. 75/4). Tarım arazisinde hasat sezonu dikkate alınır. Taşınmaz üzerindeki yapı işgalciye aitse kendisine yapıyı 30 gün içinde yıkıp enkazı kaldırması bildirilir; yapmazsa idare yıkar ve masrafı işgalciden alır (Yönetmelik m. 89). Ecrimisili ödemiş olmak tahliyeyi önlemez.
Belediye, vakıf, paydaşlık, 2/B ve kıyı
Belediye ecrimisili. 5393 sayılı Belediye Kanunu m. 15/6'nın son cümlesi 2886 sayılı Kanun m. 75'i belediye taşınmazlarına da uygular. Anayasa Mahkemesi bu cümlenin iptali istemini reddetti (E.2010/77, K.2011/163, 8.12.2011, RG 25.1.2012). Belediye kendi mülkündeki alanı izinsiz kullanana ihbarname gönderir, itirazı karara bağlar ve ödenmeyen borç için gecikme zammıyla ödeme emri düzenler. İstanbul'da belediye mülkündeki alanı bahçe ve site içi yol olarak kullanan site maliklerinin dosyasında ihbarnamenin 43.829,18 TL'lik kısmı iptal edildi, ödeme emri de buna göre düzeltildi (Danıştay 4. Daire, E.2025/3240, K.2025/4227). Hazine yönetmeliği belediyeyi bağlamaz; itiraz merciini ve sürelerini ihbarnamede yazdığı gibi izleyin. Kanundaki yüzde 20 ve yüzde 15 indirim m. 75/2'den doğduğu için belediye ihbarnamesinde de talep edilebilir.
Vakıf ecrimisili. Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıf taşınmazlarında ecrimisil, tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca geriye en çok beş yıl için takdir edilir. İtiraz da ödeme de tebliğden itibaren 30 gündür; ödenmeyen alacak 6183 sayılı Kanunla tahsil edilir ve tahsil kullanım hakkı vermez (Vakıf Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 88, 89).
Ecrimisil ödemek tescil davasına zarar verir mi? Hazine, tescil davalarında kişinin daha önce ödediği ecrimisili "malik sıfatıyla zilyet olmadığının" kanıtı olarak ileri sürer. Söke'de Menderes Nehrinin terk ettiği yatağı imar ve ihya ederek tarlaya çeviren ve Hazineye beş yıl için 3.138,35 TL ecrimisil ödemiş olan kişinin tescil davası kabul edildi; Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararı oyçokluğuyla onadı (E.2023/2837, K.2023/4194, 27.9.2023). Ecrimisil ödemesinin malik sıfatıyla zilyetliği çürüttüğü görüşü karşıoyda kaldı. Konu tartışmalıdır; tescil davası düşünüyorsanız ödeme kararını bunu bilerek verin. Tescil davasının şartları tapusuz araziye tapu yazısında.
2/B ve Hazine tarım arazisi satışı. 6292 sayılı Kanuna göre hak sahibine satılan 2/B alanlarından ve Hazine tarım arazilerinden ecrimisil alınmaz, tahakkuk etmiş ecrimisiller silinir; başvuru tarihinden geriye son beş yılda ödenen ecrimisil (tarım arazilerinde kira bedelleriyle birlikte) satış bedelinden mahsup edilir, fazlası iade edilmez (m. 11/6, 12/7). Ödeme makbuzlarını saklayın; mahsup için satın alma dilekçesinde bunları gösterin.
Kıyı ve orman. Kıyı Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve herkesin eşit ve serbestçe yararlanmasına açıktır. Darıca dosyasında idare mahkemesi, belediyenin düzenleyip kamunun kullanımına açtığı sahil alanında davacıyı işgalci kabul etmedi; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu bu kararı onadı. Tapulu taşınmazınızın orman veya kıyı içinde kaldığı iddiası ayrı bir uyuşmazlıktır: orman ve kıyı nedeniyle tapu iptali.
Mülkiyeti kazandığınız dönem için ecrimisil: Anayasa Mahkemesi
Tekirdağ'da turistik tesis işleten bir kişi, kadastroda tespit dışı bırakılan komşu araziyi yirmi yılı aşkın süre kullanmış ve asliye hukuk mahkemesi 22.2.2010'da bu yerin zilyetlik yoluyla kendi adına tesciline karar vermişti; karar 4.3.2013'te kesinleşti. Milli emlak birimi 2008-2013 dönemi için düzeltme ihbarnameleriyle 20.930 TL ve 32.500 TL ecrimisil istedi. İdare mahkemesi tutarı 11.158,70 TL ve 18.560,58 TL'ye indirdi, ama tescil kararı kesinleşene kadar kişiyi işgalci saydı.
Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Gerekçe Türk Medeni Kanunu m. 713/5'tir: kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülkiyet, tescil tarihinde değil, davasız ve aralıksız yirmi yıllık zilyetliğin dolduğu anda kazanılır. Mülkiyetin tescil tarihinde kazanıldığını kabul etmek bariz takdir hatasıdır; kişiyi işgalci sayıp ecrimisil istemenin kanunî dayanağı yoktur (Hasan Bilge, B. No: 2018/6259, 8.6.2021, §§ 52-55, oyçokluğu). Dosya yeniden yargılama için Tekirdağ İdare Mahkemesine gönderildi.
Tescil kararı aldığınız ya da tescil davası açtığınız bir taşınmaz için ecrimisil istendiyse, itirazda ve davada Türk Medeni Kanunu m. 713/5'i ve bu kararı ileri sürün. İdari yargıda kanun yolları tükenip karar kesinleştiyse, kesin kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; süre hesabı AYM başvuru süresi ne zaman başlar yazısında. Mülkiyet hakkına ilişkin öteki kararlar kadastro, tapu, orman, kıyı ve mera sayfasında toplanmıştır.
Ecrimisil ihbarnamesine itiraz hakkında sık sorulan sorular
Ecrimisil ihbarnamesine itiraz süresi kaç gün?
Hazine (Milli Emlak) ecrimisil ihbarnamesine, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ihbarnameyi düzenleyen defterdarlığa, milli emlak müdürlüğüne veya malmüdürlüğüne dilekçe verilerek düzeltme talebinde bulunulur (Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 86/2). Komisyon talebi 30 gün içinde karara bağlar ve sonucu düzeltme ihbarnamesiyle bildirir. Bu itiraz isteğe bağlıdır; kişi itiraz etmeden doğrudan idare mahkemesinde dava da açabilir (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2024/2101, K.2025/228, 5.2.2025). Vakıflar Genel Müdürlüğünün ihbarnamelerinde de itiraz süresi 30 gündür.
Ecrimisil ihbarnamesine karşı dava açma süresi ne kadar?
Ecrimisil ihbarnamesinin iptali için dava, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde taşınmazın bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (2577 sayılı İYUK m. 7 ve 34/1). Kişi önce düzeltme talebinde bulunduysa 60 gün, talep üzerine verilen kararın, yani düzeltme ihbarnamesinin tebliğinden başlar (Danıştay İDDK, E.2024/2101, K.2025/228). Dava açmak tahsili durdurmaz; ödeme emri ve haciz gelmemesi için dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenir.
Ecrimisil itiraz dilekçesi nereye verilir?
Düzeltme dilekçesi ihbarnameyi düzenleyen idareye verilir: Hazine taşınmazlarında ihbarnamenin üzerinde adı yazan defterdarlık, milli emlak dairesi veya malmüdürlüğü; belediye taşınmazlarında ilgili belediye; vakıf taşınmazlarında Vakıflar Bölge Müdürlüğü. Hazine dosyalarında talebi, ecrimisil tutarının büyüklüğüne göre takdiri yapan komisyon ya da defterdar yardımcısı veya defterdar başkanlığındaki komisyon inceler (336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği m. 8). Komisyon kararına karşı idareye ikinci bir itiraz yapılamaz; sonraki yol idare mahkemesidir.
Ecrimisil ödenmezse ne olur?
Hazine ecrimisili ihbarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde ödenmez ve dava açma süresi geçerse alacak vergi dairesine gönderilir; vergi dairesi 6183 sayılı Kanuna göre ödeme emri düzenler, gecikme zammı işler ve haciz yoluna gidilebilir (Yönetmelik m. 87/3). Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde dava açılır, ama bu davada esas olarak borcun bulunmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülebilir (6183 sayılı Kanun m. 58). İşgal sürerse idare mülki amir aracılığıyla taşınmazı 15 gün içinde tahliye ettirebilir (2886 sayılı Kanun m. 75/4).
Ecrimisilde indirim ve taksit var mı?
Var. Ecrimisile itiraz edilmez, ya da itiraz veya dava 30 gün içinde kayıtsız şartsız geri alınırsa yüzde 20 indirim uygulanır; ihbarnamenin tebliğinden itibaren 60 gün içinde peşin ödenirse ayrıca yüzde 15 indirim yapılır (2886 sayılı Kanun m. 75/2; Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 86/2, 87/1). Ödeme güçlüğü yazılı olarak bildirilirse en az yüzde 25'i peşin, kalanı en çok üç yılda taksitle ödenir; kalan kısma kanunî faiz uygulanır. Bir taksit vadesinde ödenmezse kalan borcun tamamı muaccel olur ve gecikme zammıyla vergi dairesine gönderilir (m. 87/4).
Ecrimisil kaç yıl geriye istenir, zamanaşımı var mı?
Hazine, belediye ve vakıf taşınmazlarında ecrimisil, işgalin tespit edildiği tarihten geriye doğru en çok beş yıl için istenir (2886 sayılı Kanun m. 75/1). Beş yılı aşan dönem için ihbarname düzenlenemez; öğretide bu süre hak düşürücü süre olarak nitelendirilir. Kesinleşen ecrimisil ise 6183 sayılı Kanun m. 102'ye göre vadenin rastladığı takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar; ödeme emri tebliği ve haciz bu zamanaşımını keser.
Belediye ecrimisil isteyebilir mi?
Evet. 5393 sayılı Belediye Kanunu m. 15/6'ya göre 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m. 75 belediye taşınmazlarına da uygulanır; Anayasa Mahkemesi bu kuralı Anayasa'ya uygun buldu (E.2010/77, K.2011/163, 8.12.2011). Belediye kendi mülkündeki yeri izinsiz kullanan kişiye ecrimisil ihbarnamesi gönderir, ödenmezse 6183 sayılı Kanuna göre ödeme emri düzenler. Danıştay 4. Dairesi belediyenin ihbarnamesine ve ödeme emrine karşı açılan davaları idari yargıda inceliyor (E.2025/3240, K.2025/4227, 3.7.2025).
Ecrimisil ödemek kullanım hakkı veya tapu verir mi?
Hayır. Ecrimisilin tahsil edilmesi taşınmazı kullanmaya devam etme hakkı vermez; kullanım sürerse idare sonraki dönem için yeniden ecrimisil ister ve tahliye yoluna gidebilir (Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 88). Ödenen ecrimisil iki durumda işe yarar: 6292 sayılı Kanuna göre 2/B alanındaki taşınmaz ya da Hazine tarım arazisi hak sahibine satılırsa, başvuru tarihinden geriye son beş yılda ödenen ecrimisil satış bedelinden mahsup edilir ve tahakkuk etmiş ecrimisiller silinir (6292 sayılı Kanun m. 11/6, 12/7).
Başlıca hukukî kaynaklar
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu m. 75, geçici m. 3; 5393 sayılı Belediye Kanunu m. 15/6; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7, 8, 27, 34, 45, 46, Ek m. 1; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m. 1, 58, 102, 103; 6292 sayılı Kanun m. 11/6, 12/7; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 713; 6325 sayılı Arabuluculuk Kanunu m. 18/B
- Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 4, 84-89; 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği m. 5-9; Vakıf Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik (RG 11.12.2025) m. 88-90
- Anayasa Mahkemesi: norm denetimi E.2010/77, K.2011/163, 8.12.2011; Hasan Bilge, B. No: 2018/6259, 8.6.2021; Mehmet Bedri Eşmen ve diğerleri, B. No: 2016/9514, 11.12.2019
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu: E.2024/2101, K.2025/228, 5.2.2025; E.2024/2935, K.2025/541, 6.3.2025. Danıştay 4. Dairesi: E.2023/6417, K.2023/7104, 19.12.2023; E.2025/3240, K.2025/4227, 3.7.2025; E.2025/3892, K.2025/5570, 23.10.2025. Danıştay 13. Dairesi: E.2024/3079, K.2025/212, 15.1.2025
- Uyuşmazlık Mahkemesi: E.2025/29, K.2025/172, 3.3.2025
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu: E.2017/1255, K.2020/423, 17.6.2020; E.2025/741, K.2026/497, 16.9.2026. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi: E.2022/5025, K.2023/983, 20.2.2023; E.2023/2837, K.2023/4194, 27.9.2023; E.2024/2118, K.2024/2985, 28.5.2024
- Cengiz Ozan Örs, "İdarenin Ecrimisil Talebine Yönelik Devlet İhale Kanunu'ndaki Beş Yıllık Sürenin Hukuki Niteliği, Tahakkuk ve Tahsil Aşamalarında Ayrı Davalar Açılması Sorunu", Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 22(2), 2020, s. 1155-1204; Muhammed Ali Aydın, "Kamu Taşınmazlarının Haksız İşgalinde Ecrimisil ve Tahliye Uygulamaları", Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 16(63), 2025; İsmail Uçar, "Belediye Taşınmazlarında Ecrimisil Sorunu", Politik Ekonomik Kuram, 9(1), 2025

