Mülakat İptal Davası 2026: Mülakatta Elenen Aday Ne Yapar, Süre, Kayıt ve Davayı Kazanırsa Ne Olur?

Süre, itiraz ve mahkeme

Dava süresi 60 gündür ve sonucun size yazılı olarak bildirildiği günü izleyen gün başlar. Son gün resmî tatile denk gelirse süre tatili izleyen ilk iş gününe uzar; adli ara verme sırasında biten süre, ara vermenin bitiminden itibaren 7 gün uzar (İYUK m. 7, 8). Sonucu yalnız kurumun internet sayfasında gördüyseniz süreyi ilan tarihinden hesaplayın; bu, davayı süre tartışmasına sokmayan en güvenli hesaptır.

Dava açmadan önce idareye itiraz etmek zorunlu değildir (Sarı 2024). Kurumun yönetmeliği itiraz yolu öngörüyorsa kullanabilirsiniz; dava süresi içinde işlemi yapan makama ya da üst makama yapılan ve sonucun düzeltilmesini isteyen başvuru dava süresini durdurur. 30 gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kaldığı yerden işler; başvurudan önce geçen günler hesaba katılır (İYUK m. 11). Sonucun tebliğinden 20 gün sonra itiraz ettiyseniz ret cevabından sonra 40 gününüz kalır. CİMER'e ya da bilgi edinme yoluyla yalnız puanınızı sormak, sonucun düzeltilmesini isteyen bir başvuru değildir; süreyi hesaplarken bu başvuruları saymayın.

Davayı sınavı yapan kuruma, yani bakanlığa, Emniyet Genel Müdürlüğüne, belediyeye ya da üniversiteye karşı açarsınız; sınav komisyonu davalı olmaz. Mesleğe ilk kez girecek aday davayı kural olarak sınavı yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açar (İYUK m. 32). Zaten kamu görevlisi olup görevde yükselme ya da başka bir statüye geçiş için mülakata giren kişi görev yaptığı yerin idare mahkemesine gider: Danıştay 2. Dairesi, Mardin'de görevli sözleşmeli astsubayın muvazzaf astsubaylığa geçiş mülakatı davasında Ankara'yı değil Mardin'i yetkili saydı (İYUK m. 33/3; E.2025/994, K.2025/2564, 20.5.2025, oybirliğiyle).

Mahkeme neye bakar

Mülakatta puan vermek idarenin takdirindedir, ama bu takdir denetimsiz değildir. Anayasa Mahkemesi, mülakatla yapılan giriş sınavlarında bütün bilgi ve belgenin idarenin elinde olduğunu, bu yüzden sınavın hukuka uygun yürütüldüğünü ispat yükünün idarede kaldığını ve idare bunu ispatlayamazsa adayın sınavı iptal ettirebileceğini belirtti (E.2024/149, K.2025/194, 8.10.2025, § 74). Sözlü sınavı yargı denetiminin dışında tutan bir düzenleme de yoktur (E.2017/21, K.2020/77, 24.12.2020, § 239). Mahkeme bu yüzden dosyada şu soruların cevabını arar:

• Komisyon mevzuata uygun kuruldu mu? Danıştay 12. Dairesi, beş kişiden oluşması gereken komisyonun dört kişiyle yaptığı sözlü sınavı hukuka aykırı bulan kararı onadı (E.2024/2403, K.2025/1594, 20.3.2025; idarenin temyizi reddedildi, davacı lehine). Komisyonda son anda üye değiştiyse idare bunu görevlendirme yazısıyla ispatlar; 2. Daire belgeyle gösterilen üye değişikliğini usulsüz saymadı (E.2025/4182, K.2025/6216, 24.12.2025).
• Sorular önceden hazırlandı mı, size hangi soruların sorulduğu kayıtlı mı? Diyanet'te vekil imam-hatiplerin kadroya geçiş sözlü sınavında bölge idare mahkemeleri farklı kararlar vermişti. İdari Dava Daireleri Kurulu aykırılığı, soruların önceden hazırlanıp tutanağa bağlanmasını, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesini ve her üyenin notunun ayrı gösterilmesini "sözlü sınavın nesnelliği ve yargısal denetimin gerçekleştirilmesini sağlamak için gerekli" sayan iptal kararları yönünde giderdi (E.2025/9, K.2025/17, 14.4.2025; davacı lehine, oyçokluğuyla). 12. Daire de mahkemenin davacıya sorulan soruları ve cevap anahtarını getirtmeden karar veremeyeceğini söyledi; idare başka bir sınavın sorularını gönderince bölge idare mahkemesinin ret kararını bozdu (E.2025/320, K.2025/1142, 5.3.2025; davacı lehine, oybirliğiyle).
• Puanlar sınav anında ve birlikte mi verildi? Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinin yeterlilik sözlü sınavı 18.7.2023'te yapılmış, ama komisyon başkanı ile bir üye değerlendirme formlarını, üyeler de başarısızlık gerekçesi tutanaklarını ertesi gün doldurmuştu. 2. Daire puanlamanın "eşzamanlı, objektif ve toplu bir değerlendirme sürecine tabi tutulmaksızın" yapıldığını belirtti ve başarısız sayılma işlemini hukuka aykırı buldu; Daireye göre başarısız olan öğrencinin puanı ve gerekçesi de sınav anında tutanağa bağlanmalıdır (E.2025/4182, K.2025/6216, 24.12.2025; idarenin temyizi reddedildi, davacı lehine, oybirliğiyle).
• Mülakatın dayanağı geçerli mi? Sınavın usulü kanun ve yönetmelikle belirlenir. Danıştay 2. Dairesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi yeterlilik sınavının uygulama yöntemini her yıl Senato kararına bırakan yönetmelik hükmünü iptal etti (E.2023/3328, K.2025/5155); bu hükme dayanan sınav sonucu ilişiği kesilen öğrencilerin davalarında ret kararlarını bozdu (E.2023/6635, K.2026/496, 11.2.2026; E.2024/3011, K.2026/154, 12.1.2026; davacı lehine, oybirliğiyle). Anayasa Mahkemesi de sözlü sınavla mesleğe alımın temel ilkelerinin kanunla belirlenmesini istedi ve Sağlık Bakanlığı sözleşmeli personelinde bu ilkeleri Bakanlığa bırakan kuralı iptal etti (E.2018/73, K.2019/65, 24.7.2019, §§ 199-201).
• Mevzuat gerekçe istiyor mu? Genel kural olarak düşük notun gerekçesi aranmıyor (aşağıda). Ama bazı yönetmelikler gerekçeyi açıkça ister: polis adaylarının 2.12.2025 tarihli eğitim sonu sınav yönetmeliğine göre başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir (m. 8/4). Formda gerekçe yoksa bu, dilekçenin ilk itirazıdır.

Hangi itirazlar artık zor tutuyor

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu yukarıdaki üç şart sağlandığında sınavı hukuka uygun sayıyor ve puanın kendisine yönelik itirazları son iki yılda kabul etmedi. Aşağıdaki kararların hepsi idare lehine ve oyçokluğuyla çıktı:

• "Cevaplarım yazılmadı." Adalet komisyonlarının zabıt kâtibi sözlü sınavında Kurul, üç şart varsa adayların cevaplarının kayda alınmamasının sınavı sakatlamadığına karar verdi (E.2023/34, K.2023/45, 25.12.2023). Astsubaylıktan subaylığa geçiş mülakatında, yalnız gözlem ve kanaate dayanan ölçütlerde notun gerekçesinin yazılmamasını da sakatlık saymadı (E.2024/8, K.2024/18, 22.5.2024).
• "Bütün üyeler aynı puanı verdi." Danıştay 12. Dairesi polis adaylarının eğitim sonu sözlü sınavında bu gerekçeyle bölge idare mahkemelerinin ret kararlarını bozmuştu; mahkemeler direndi ve Kurul direnme kararlarını onadı (E.2023/3170, K.2024/2867, 18.11.2024; E.2025/2557, K.2025/3323, 18.12.2025). 12. Daire 2026'da mali hizmetler uzman yardımcılığı sözlü sınavında, her üyenin beş ölçüte aynı puanı verdiği gerekçesiyle verilen iptali kaldıran bölge idare mahkemesi kararını onadı (E.2025/1673, K.2026/1386, 10.3.2026; oybirliğiyle).
• "Notum ile tutanaktaki gerekçe çelişiyor." Bölge idare mahkemeleri polis adaylarının sınavında bu çelişkiyi iptal sebebi saymış, kararlarında da direnmişti; Kurul bu direnme kararlarını bozdu (E.2025/2085, K.2025/3320; E.2025/1897, K.2025/3319; 18.12.2025).
• "Yazılıda veya eğitimde yüksek, sözlüde düşük aldım." Danıştay 2. Dairesi, vergi müfettiş yardımcısının meslek içindeki yüksek notları ile yeterlik sözlü sınavındaki düşük notları arasındaki çelişkiyi açıklanmamış bulup işlemi iptal etmişti. Kurul bu kısmı bozdu: önceki olumlu notlar sözlü sınav için karine değildir (E.2023/781, K.2023/2045, 25.10.2023). Kurul aynı kararda sözlü sınavın görsel, işitsel ve anlık tespitler içerdiği için bilirkişi incelemesiyle yeniden değerlendirilemeyeceğini de söyledi. Dilekçede "puanımın bilirkişiyle yeniden belirlenmesi" istemek bu yüzden sonuç vermez.
• "Bana tek soru soruldu" ya da "mülakat bir dakika sürdü". Kurulun 18.12.2025 tarihli kararına karşıoy yazan üye tek soruyla bütün ölçütlerin ölçülemeyeceğini belirtti; çoğunluk bu görüşü benimsemedi (E.2025/2557). Bu iddiayı yine de ileri sürün: mahkeme cevapsız bırakırsa Anayasa Mahkemesinde gerekçeli karar hakkı şikâyetinin dayanağı olur (aşağıda).

Bu çizgi değişmez değildir: kararların hepsi oyçokluğuyla çıktı ve bazı idare ve bölge idare mahkemeleri farklı karar vermeye devam ediyor. Ama son iki yılın Danıştay kararları bu yönde olduğu için puana dayalı itirazı tek dayanak yapmak risklidir. Dilekçenizin ağırlığını komisyonun kuruluşuna, soruların hazırlanışına, puanlamanın zamanına ve dayanak düzenlemeye verin.

Kamera, ses kaydı ve sizin notunuz

Mülakatın kamera veya ses kaydına alınmasını zorunlu kılan genel bir kural yoktur. Danıştay 2008-2013 arasında soru ve cevapların tutanakla ya da ses-görüntüyle kaydını aslî şekil kuralı saymıştı; 2013'ten sonra üç şartla yetinmeye başladı (Şahin 2023). Kanun koyucu da bazı sınavlarda kaydı açıkça yasakladı: uzman yardımcılığı sözlü sınavında ve kaymakam adaylığı mülakatında üyelerin puanları ayrı ayrı tutanağa geçirilir ve "bunun dışında" herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz (657 sayılı Kanun ek m. 41; 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu m. 2/A). Anayasa Mahkemesi kaymakamlık mülakatındaki bu yasağı Anayasa'ya aykırı bulmadı (E.2009/63, K.2011/66, 14.4.2011). Hâkim ve savcı yardımcılığı mülakatında böyle bir yasak yoktur; kanun Mülakat Kurulunun her üyesinin verdiği puanların ayrı ayrı tutanağa geçirilmesini ister (2802 sayılı Kanun m. 9/A).

Mülakatı komisyonun bilgisi dışında kendiniz kaydetmeyin. Katıldığınız ve herkese açık olmayan bir konuşmayı diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazıyla kaydetmek, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektiren bir suçtur (TCK m. 133/2). Bunun yerine mülakattan çıkar çıkmaz size sorulan soruları, verdiğiniz cevapları, mülakatın kaç dakika sürdüğünü, komisyonda kaç kişinin bulunduğunu ve puanı kimin yazdığını tarih atarak yazın. Bu not, idarenin mahkemeye göndereceği tutanakla karşılaştırma imkânı verir ve dilekçede somut iddia kurmanızı sağlar.

Belgeler, dilekçe ve duruşma

Mülakat davası idarenin elindeki belgelerle kazanılır ya da kaybedilir. Dava dilekçesinde mahkemeden şu belgelerin getirtilmesini isteyin:

• komisyonun görevlendirme onayı ve sonradan yapılmışsa üye değişikliği yazısı;
• soru havuzu ve soruların hazırlandığını gösteren tutanak;
• size sorulan soruları gösteren kayıt ve varsa cevap anahtarı;
• her üyenin puan formu, birleştirme tutanağı ve varsa başarısızlık gerekçesi;
• bu belgelerin hangi tarihte düzenlenip imzalandığı.

Mahkeme bu belgeleri getirtip tartışmazsa Anayasa Mahkemesi gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar veriyor. Hâkim adaylığı eğitim sonu yazılı sınavından 100 tam puan alıp sözlü sınavda başarısız sayılan başvurucunun davasında mahkeme sınav tutanaklarını getirtmiş, ama soruların önceden hazırlanıp hazırlanmadığını, komisyonun oluşumunu, her adaya sorulan soruların kayda geçip geçmediğini ve her üyenin notunun ayrı gösterilip gösterilmediğini tartışmamıştı; Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verip yeniden yargılamaya hükmetti (Vildan Eraslanoğlu, B. No: 2022/29916, 17.2.2026, §§ 18-22). Uzman jandarmanın astsubaylığa geçiş mülakatı davasında da mahkeme komisyonda psikolog ve öğretim elemanı bulunup bulunmadığını ara kararla sormuş, ama cevabı kararında hiç anmamıştı (Ali Aydın, B. No: 2021/23018, 26.2.2025, §§ 19-20).

Dilekçede neyin iptalini istediğinizi açıkça yazın: başarısız sayılmanıza ilişkin işlem ve itiraz ettiyseniz itirazınızın reddi. "Başarılı sayılmama karar verilsin" ya da "atanmama karar verilsin" istemeyin; mahkeme idarenin takdir yetkisini kaldıracak ve idari işlem niteliğinde karar veremez (İYUK m. 2/2). Kendi sonucunuz yerine sınavın tamamının iptalini istemek de davayı zorlaştırır: Danıştay 2. Dairesi vergi müfettişliği yeterlik sözlü sınavının tümünün iptali istemini ehliyet yönünden reddetmişti ve Kurul bu kısmı bozmadı (E.2023/781, K.2023/2045). Duruşma isteğinizi dava dilekçesinde belirtin; iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır (İYUK m. 17/1) ve Kurul, duruşma istenmesine rağmen duruşmasız karar veren idare mahkemesinin usule aykırı davrandığını belirtti (E.2025/408, K.2025/2296, 5.11.2025).

Yürütmeyi durdurma

Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını da isteyebilirsiniz. Mahkeme bunun için iki şartı birlikte arar: işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması; kararı kural olarak idarenin savunmasını aldıktan sonra verir (İYUK m. 27/2). Yürütmeyi durdurma kararına veya ret kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde bir defa itiraz edilir (m. 27/7). Karar çıkarsa idare en geç 30 gün içinde gereğini yerine getirmek zorundadır (m. 28/1). Sınavın açıkça usulsüz olduğunu gösteren belge elinizdeyse, örneğin eksik üyeli komisyon ya da sınavdan sonraki gün tarihli puan formu, bunu yürütmeyi durdurma isteminin dayanağı yapın.

İstinaf, temyiz ve süre

İdare mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır (İYUK m. 45). Bölge idare mahkemesinin kararı kural olarak kesindir; temyiz yolu yalnız 46. maddede sayılan davalarda açıktır (m. 45/6). Mülakat davalarında en sık rastlanan temyiz hâli, öğrencilik statüsünden veya kamu görevinden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlerdir (m. 46/1-d): eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılıp okuldan ilişiği kesilen polis adayları ve akademi öğrencilerinin davaları bu yüzden Danıştay'a kadar gidiyor. Düzenleyici işlemle birlikte açılan davalar da temyize açıktır (m. 46/1-a).

Davanın ne kadar süreceğine dair resmî bir ortalama yayımlanmıyor. Kararlardan iki örnek: hâkim adayının davası 16.11.2017'de açıldı, idare mahkemesi 15.3.2019'da, bölge idare mahkemesi 23.10.2019'da, Danıştay 8.12.2021'de karar verdi (Vildan Eraslanoğlu, §§ 2-6). 17.6.2022'de yapılan polis adayları eğitim sonu sözlü sınavına ilişkin davalarda İdari Dava Daireleri Kurulunun son kararları 18.12.2025'te çıktı (E.2025/2557, E.2025/2085). Yargılama makul süreyi aşarsa tazminat için önce Tazminat Komisyonuna başvurulur (Ziya Eker, B. No: 2022/73005, 17.6.2026, § 23); yol makul süre tazminatı yazısında.

Davayı kazanırsanız

• Yeni mülakat, atama değil. İptal kararı geriye yürür ve idare kararı tebliğden itibaren en geç 30 gün içinde uygular (İYUK m. 28/1). Mülakat davasında uygulama, usulüne uygun yeni bir mülakattır. Anayasa Mahkemesi maarif müfettişliği mülakatını iki kez iptal ettiren başvurucunun atanma ve maddi tazminat talebini reddederken bunu açıkça söyledi: iptal kararları "doğrudan müfettiş olarak atanması yönünden bir hak değil sadece usulüne uygun düzenlenmiş bir mülakata girme hakkı" sağlar ve yeni mülakatta başarının değerlendirilmesi idarenin takdirindedir (Adem Gül, B. No: 2021/16755, 11.2.2026, § 38).
• Bir statüden çıkarıldıysanız önce o statüye dönersiniz. Eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılıp adaylığına son verilen idari yargı hâkim adayının sınav işlemi iptal edilince bölge idare mahkemesi "bu kararın doğrudan göreve iade sonucunu doğurmayacağını" yazmıştı. Danıştay 5. Dairesi bu cümleyi kararından çıkardı: idare önceki hukuki durumu sağlamakla yükümlüdür ve kişinin "tekrar sözlü sınava çağrılabilmesi için öncelikle hakim adaylığı statüsüne alınması zorunludur" (E.2025/13425, K.2025/8809, 16.9.2025; davacı lehine, oybirliğiyle). Okuldan ilişiği kesilen öğrenci için de sıra aynıdır: önce statü, sonra yeni sınav.
• İdare uygulamazsa. Adem Gül davasında idare, ikinci mülakat da iptal edilince KHK'nın tanıdığı yetki süresinin dolduğunu söyleyip hiç işlem yapmadı. Anayasa Mahkemesi iptalin geriye etkili olduğunu, idarenin "hatasını telafi etmek için yeniden mülakat düzenleyemeyeceğini söylemek çok katı bir yorum" olduğunu belirtti; kararın icrası hakkının ihlaline karar verip 50.000 TL manevi tazminata hükmetti (§§ 29, 39). Aynı KHK sürecinde maarif müfettişliğine atanmayan başka bir başvurucu için 70.000 TL'ye hükmetti (Yücel İlgar, B. No: 2021/17926, 18.6.2026). Kararı uygulamayan idareye karşı idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası da açabilirsiniz (İYUK m. 28/3).
• Yeniden elenirseniz. Yeni mülakatın sonucu yeni bir işlemdir; ona karşı da tebliğden itibaren 60 gün içinde dava açılır. Adem Gül davasında ikinci mülakat da mahkemece iptal edildi (§§ 8-10).
• Geç atanmanın parasal kaybı. Sınavı kazandığı sonradan kabul edilip geç atanan kişi kaybını tam yargı davasıyla ister (İYUK m. 12). Süreyi hangi tarihten başlatacağınızı dava açmadan önce netleştirin: bölge idare mahkemesi, defterdarlık uzmanlığına geç atanan başvurucunun 46 aylık kayıp davasını "sınav sonucuna süresinde dava açmadın" diyerek reddetmişti; Anayasa Mahkemesi bu öngörülemez ve katı yorumu mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı (Ümit Duygu Doğan, B. No: 2022/72232, 30.6.2026, §§ 26-29).
• Polis adayında güvenlik soruşturması ayrı yürür. 2026'da İYUK m. 28/1'e eklenen cümleye göre terör örgütüyle iltisak gerekçesiyle kamu görevine alınmama ve olumsuz güvenlik soruşturması davalarında göreve iade sonucunu doğuran kararlar ancak kesinleşince uygulanır. Mülakat iptal davası bu sayımda yoktur. Mülakatı kazanıp güvenlik soruşturması olumsuz çıkan aday için bu ikinci dava POMEM güvenlik soruşturması ve güvenlik soruşturması olumsuz yazılarında.

Ters yönden de bir kural var. Sınavın tamamı başka bir adayın veya sendikanın davasıyla iptal edilirse sınavı kazanıp atananlar görevini kaybedebilir. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, millî savunma uzmanlığına geçiş sınavının sendika davasıyla iptal edilmesinden sonra görevine son verilen 262 kişiden başvuranların davasında, davanın kendilerine ihbar edilmemesini mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı (Ayşe Durucan Saygı ve diğerleri [GK], B. No: 2020/17478, 29.11.2023, §§ 58-61; oyçokluğuyla). Sınavın tümüne yönelik bir davadan haberdar olduysanız davaya katılmak için mahkemeye başvurun.

Kurum kurum mülakat kuralları

Mülakatın kaç kişilik komisyonla, hangi ölçütlerle ve hangi kayıtla yapılacağını kurumun kanunu ve yönetmeliği belirler. Dilekçeyi yazmadan önce sınavınızın kuralını aşağıdaki tablodan bulun ve idarenin gönderdiği belgelerle karşılaştırın:

Anayasa Mahkemesi ve AİHM

Anayasa Mahkemesi mülakat puanınızın doğru olup olmadığını incelemez; kadroya atanma şartlarını yorumlamak ve delilleri değerlendirmek derece mahkemelerinin işidir (Ali Ünlü, B. No: 2020/15735, 28.11.2024, § 13; Ziya Eker, §§ 13-14). Mahkeme yargılamanın güvencelerine bakar ve mülakat davalarında üç tür ihlal kararı veriyor:

• Gerekçeli karar hakkı: mahkeme sınavın usulüne ilişkin esaslı iddiayı veya kendi ara kararının cevabını tartışmadıysa (Vildan Eraslanoğlu; Ali Aydın). Bu kararların listesi gerekçeli karar hakkı (idare davaları) sayfasında.
• Kararın icrası hakkı: idare kazanılan iptal kararını uygulamadıysa (Adem Gül; Yücel İlgar).
• Mahkemeye erişim hakkı: sınavın tümüne yönelik dava kazananlara ihbar edilmediyse ya da geç atamanın tazminat davası katı bir süre yorumuyla reddedildiyse (Ayşe Durucan Saygı ve diğerleri [GK]; Ümit Duygu Doğan).

Başvuru, kesin kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılır; sürenin başlangıcı bireysel başvuru süresi yazısında. Özel hayata saygı hakkı mülakat şikâyetlerine kural olarak uygulanmaz: Anayasa Mahkemesi hâkim adayının sözlü sınav şikâyetini bu yönden incelemedi (Vildan Eraslanoğlu, §§ 11-13). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi de genel bir istihdam veya kamu hizmetine girme hakkı tanımaz (Ballıktaş Bingöllü/Türkiye, B. No: 76730/12, 22.6.2021, § 56); bu yüzden mülakatta elenmenin kendisi AİHM önüne taşınacak bir şikâyet değildir.